II SA/Kr 853/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak ( spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 8 marca 2002 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z [...].10.2001 r., na podstawie art. 80 ust.2 pkt.1, art.81 ust.1 pkt.2, art. 83 ust. 1 oraz art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 r. - DZ.U. Nr 106, poz. 1126 z późniejszymi zmianami) oraz art. 3 i art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 z późniejszymi zmianami), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Nr 9 z 1980r., poz. 26, z późniejszymi zmianami), nakazał A. S. G. rozbiórkę budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. 1, 2, 3 w K. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu podniósł, iż postępowanie administracyjne prowadzone w 1999 r., w sposób jednoznaczny wykazało, że A. S. G. na początku lat 70-tych wybudował murowany budynek mieszkalny, bez wymaganego pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie organ wydał w dniu [...].07.1999 r., decyzję znak: [...] nakazującą dokonanie rozbiórki budynku na działce nr 2 w K., która została decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. znak: [...] uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia w dniu 10 kwietnia 2001 r. z powodu naruszenia art. 7 oraz 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Powodem uchylenia wspomnianej decyzji, było nieprecyzyjnie ustalenie lokalizacji spornego obiektu, oraz odmienna interpretacja zapisów planu zagospodarowania przestrzennego. W ramach przeprowadzonego ponownie postępowania organ l instancji uzupełnił materiał dowodowy, który - jego zdaniem - pozwolił na określenie położenia obiektu oraz właścicieli działek, na których obiekt został wybudowany. Organ podniósł, iż nie udało się ustalić przeznaczenia terenu w momencie budowy spornego budynku, gdyż Urząd Gminy nie posiada archiwalnych planów przestrzennego zagospodarowania z tego okresu. Przy wydaniu decyzji Inspektor oparł się na posiadanych dokumentach, czyli informacji, z której wynika, że w obecnie obowiązującym planie przestrzennym zagospodarowania wsi K., teren, na którym wybudowany jest obiekt, leży na terenach nieprzeznaczonych pod zabudowę. Organ podniósł, iż zgodnie z art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z póź.zm.) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Art.37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz 229 z póź-n.zm.) stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji ... stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W odwołaniu na powyższą decyzje A. S. G. wniósł o uchylenie decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpatrzeniu odwołania A. S. G., na podstawie art. 138 § 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000r, Dz. U. nr 98, poz. 1071) w związku z art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000r., Dz. U., nr 106, poz. 1126 z późniejszymi zmianami), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., stwierdził, iż zarzuty zawarte w odwołaniu są częściowo zasadne i zasługują na uwzględnienie. Organ odwoławczy, po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu l instancji i wydanej decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie l instancyjne i stwierdził, iż organ ten nie uczynił zadość przepisom k.p.a. oraz ustawy - Prawo budowlane W ocenie organu odwoławczego organ l instancji w sposób wadliwy przeprowadził postępowanie w sprawie. Nie zebrał w sposób właściwy materiału dowodowego, nie ustalił bowiem stanu prawnego w chwili budowy budynku mieszkalnego na działkach nr 1, 2 i 3 w miejscowości K., zgodnie z art. 37 ust. 1pkt 1 ustawy z 1974r. Prawo budowlane oraz zaleceniami zawartymi w decyzji z dnia [...].04.2001 r., znak [...] w części dotyczącej ustalenia warunków obowiązującego w chwili budowy miejscowego planu zagospodarowania terenu. Stwierdził też, iż organ l instancji nie ustalił w sposób właściwy obiektu budowlanego, który jest przedmiotem objętym nakazem rozbiórki (brak załącznika do protokołu z oględzin, który w sposób jednoznaczny wskazywałby na budynek będący przedmiotem postępowania). Uznał zatem, iż należało zastosować art. 138 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane skutkujący uchyleniem skarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. W dniu 28 marca 2002 roku A. M. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodek Zamiejscowy w K. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2002 roku. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Odnośnie stwierdzenia organu odwoławczego, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nie wyjaśnił stanu prawnego nieruchomości w chwili budowy budynku zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974 r. i nie ustalił w sposób jednoznaczny, który budynek jest przedmiotem postępowania, skarżąca stwierdziła, iż przywołany przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego nie wskazuje na konieczność ustalania stanu własności nieruchomości, na której samowolnie wybudowano obiekt. Przepis ten jest tak jasny i oczywisty, że nie sposób go błędnie zinterpretować, chyba, że z góry zakłada się taką błędna interpretację, aby doprowadzić do przewłoki postępowania. Z punktu widzenia przepisów dot. samowoli budowlanej stan własności w chwili rozpoczynania budowy, jej trwania czy też zakończenia nie ma jakiegokolwiek znaczenia. Może jedynie wpływać to na krąg podmiotów, którym służyć będą prawa strony (art. 28 kpa), ale to już inna kwestia, która akurat w tej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości. Skarżąca podniosła też, iż decyzja organu l instancji określała w sposób niebudzący wątpliwości, o jaki obiekt chodzi i nie potrzeba było przeprowadzania jakiegokolwiek dodatkowego postępowania w tym zakresie. Gdyby nawet podzielić pogląd organu odwoławczego, co do istniejących uchybień, to - zdaniem skarżącej - winien on sam je usunąć w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Nie zachodziła bowiem potrzeba przeprowadzania takiego postępowania w całości albo w znacznej części, o czym mowa w art. 138 § kpa W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Podniósł, iż zgodnie z treścią art. 7 kpa organy administracji w toku postępowania administracyjnego obowiązane są do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również stosownie do treści art. 77 § 1 Kpa obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Uznał, iż w sprawie niniejszej postępowanie zostało przeprowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. bardzo pobieżnie, co spowodowało naruszenie wyżej powołanych przepisów postępowania administracyjnego i to w sposób, który miał wpływ na wynik tego postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za zasadne wydanie rozstrzygnięcia kasacyjnego i przekazanie sprawy l instancji celem powtórnego jej rozpatrzenia, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną. Postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ l instancji nie było prawidłowe. Przede wszystkim podnieść należy, iż organ ten nie ustalił stron postępowania. W aktach administracyjnych brak dokumentów - odpisów z ksiąg wieczystych, pozwalających stwierdzić, kto jest właścicielem działek, na których postawiony jest budynek, którego rozbiórkę nakazano oraz ustalić właścicieli działek sąsiadujących z ww. działkami (w postępowaniu nie brały udziału osoby wskazane przez Urząd Gminy, w zawiadomieniu Urzędu Gminy w [...] z 3.09.1990 r. - k. 4 akt adm., podano, iż właścicielem działek nr 3 i 1 jest m.in. M. G., a w zaświadczeniu Urzędu Gminy K. z dnia [...].09.2001 r. podano, iż właścicielami nieruchomości są: S. "G." A. i żona M. oraz S. A. i żona A. -k.35). Ponadto nie ustalono, jakie były postanowienia obowiązującego w chwili budowy miejscowego planu zagospodarowania terenu - co jest konieczne dla podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art.37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz 229 z późn.zm.) stanowiącego, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracyjny stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.. Koniecznym zatem było przed wydaniem decyzji ustalenie warunków obowiązującego w chwili budowy miejscowego planu zagospodarowania terenu oraz ich analiza. Ograniczenie się do stwierdzenia, iż "nie udało się ustalić przeznaczenia terenu w momencie budowy spornego budynku, gdyż Urząd Gminy nie posiada archiwalnych planów przestrzennego zagospodarowania z tego okresu" było niedopuszczalne, w szczególności gdy z pisma Urzędu Gminy K. wynika, iż gmina ta powstała [...] stycznia 1973 r., a pozwolenia na budowę do końca 1972 r. wydawane były przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N., w 1973 r. - przez Urząd Miasta. Odnośnie stwierdzenia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., iż organ l instancji nie ustalił w sposób właściwy obiektu budowlanego, który jest przedmiotem nakazu rozbiórki, ze względu na brak załącznika do protokołu z oględzin, który w sposób jednoznaczny wskazywałby na budynek będący przedmiotem postępowania, Sąd uznał, iż identyfikacja przedmiotu rozbiórki nie powinna budzić wątpliwości wobec treści protokołu, jego załącznika i zdjęcia budynku. Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, iż w ww. sytuacji należało zastosować art. 138 § 2 kpa skutkujący uchyleniem skarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz.1271 z późn. zmianami). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, po ustaleniu stron nin. postępowania, winno ono zostać uzupełnione w celu usunięciu wszystkich braków, o których wyżej mowa, przy pełnym zastosowaniu wymogów postępowania administracyjnego, szczególnie wynikających z przepisów art. 7, 77 kpa.