II SA/Kr 854/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak ( spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 marca 2002 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku skargę oddala Decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na podstawie m.in. art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z 1994 r. z późń. zm.) po rozpatrzeniu sprawy wybudowania domu mieszkalno-pensjonatowego na działce ew. 1 niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę nałożył na inwestora A. S. G. w K. obowiązek przedłożenia następujących dokumentów: 1. Inwentaryzacji architektoniczne - budowlanej wykonanego obiektu 2. Powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej usytuowania budynku 3. Projektu budowlanego na wykonanie zmian i przeróbek w celu doprowadzenie istniejącego budynku do stanu zgodnego z prawem, który należy uzgodnić z Wójtem Gminy K. w zakresie zgodności projektu budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego wsi 4. Ekspertyzy konstrukcyjnej wybudowanego budynku wykonanej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane - w terminie do 31 października 2000 r. W uzasadnieniu podniesiono, iż dnia [...].04.1999 r. A. S. G. zwrócił się do Urzędu Gminy K. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno-pensjonatowego położonego na działce nr ew. 2 ( przed podziałem nr ew. 1 ) w K. na os. [...] Wójt Gminy K. w piśmie znak: [...] z dnia [...].06.1999 r. odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie ww. budynku, gdyż inwestor odstąpił od warunków pozwolenia na budowę. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że inwestor A. S. G. wybudował dom mieszkalno-pensjonatowy na działce nr ew. 1 ( po podziale nr ew. 2 ) niezgodnie z warunkami decyzji ( pozwolenia na budowlę ), wydanej przez Burmistrza Gminy T. w dniu [...].07.1986 r. dokonując istotnych odstępstw od zatwierdzonej dokumentacji, a mianowicie zamiast budynku gospodarczego wybudował budynek mieszkalno-pensjonatowy. Od decyzji z dnia [...] maja 2000 r. odwołanie wniosła A. M., podnosząc zarzut niewłaściwego trybu postępowania organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie. Zdaniem odwołującej się zamiast art. 51 Prawa budowlanego powinien być zastosowany art. 48 Prawa budowlanego skutkujący, nakazaniem rozbiórki przedmiotowego obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 14 marca 2002 r., na podstawie art.138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa (jednolity tekst z 2000 r. - Dz.U .Nr 98, poz. 1071) i art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst: Dz.U. Nr 106, poz.1126 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. M., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ drugiej instancji podniósł, iż sprawa była już wcześniej przedmiotem postępowania sądo-woadministracyjnego (ze skargi p. A. M. na decyzję Wojewody N. z 1998 r. w przedmiocie wykonania czynności dotyczących samowolnie wybudowanego obiektu) przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodkiem Zamiejscowym w Krakowie, który wydał w sprawie wyrok z dnia 19 czerwca 2000 r. sygn. akt II SA/KR 1156/98. W wyroku tym Sąd stwierdził, że budynek został wybudowany przed 1995 r. niezgodnie z przepisami i dlatego w doprowadzeniu go do stanu zgodności z prawem zastosowanie powinny mieć przepisy art.37 lub art.40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust.2 Prawa budowlanego z 1994 r. Wobec powyższego organ uznał, iż zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji podjęta w trybie art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r. jest nieprawidłowa, ponieważ postępowanie w celu doprowadzenia budynku do zgodności z prawem powinno być prowadzone w trybie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Dlatego też zaskarżona decyzja w toku postępowania odwoławczego została na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylona w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia jako wymagająca uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego (przedłożenia przez inwestora dokumentów dotyczących przedmiotowego budynku) powinien zostać przez organ pierwszej instancji orzeczony w drodze postanowienia wydanego w trybie art. 77 dopiero po bezspornym ustaleniu, że w odniesieniu do przedmiotowego budynku nie zachodzą okoliczności uzasadniające nakazanie jego rozbiórki w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a materiał dowodowy w tej kwestii zebrany przez organ pierwszej instancji w niedostatecznym stopniu wyjaśnia tą kwestię. W dniu 28 marca 2002 roku A. M. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodek Zamiejscowy w K. skargę na powyższą decyzję. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i podniosła, iż zmiana przeznaczenia obiektu nastąpiła pod rządami prawa budowlanego z 1994 r., zatem sprawa winna toczyć się w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy, a nie te, które obowiązywały w chwili jego budowy. Sprawa zmiany przeznaczenia winna toczyć się w oparciu o przepisy art. 71 obecnie obowiązującego prawa budowlanego. Nadmieniła, iż organ odwoławczy w sposób nader przewlekły, bo aż przez 19 miesięcy prowadził postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie. Tym samym tolerował bezprawny stan faktyczny i uniemożliwiał skarżącej jako współwłaścicielce nieruchomości dociekanie prawdy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, iż sprawa była ona przedmiotem wcześniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, w wyniku, którego Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w K. wyrokiem z dnia 19 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA/Kr 1156/98 uchylił decyzję Wojewody N. z dnia [...].04.1998 r., Nr [...] w przedmiocie wykonania czynności dotyczących samowolnie wybudowanego obiektu, jak i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "zebrany materiał dowodowy wskazuje na wybudowanie od początku budynku zupełnie innego niż objęty przytaczanym pozwoleniem, co świadczy o samowoli, której z mocy art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. dotyczą przepisy dotychczasowe, tj. prawo budowlane z 1974 r. bez względu na to, czy polegała ona na budowie obiektu w ogóle bez zezwolenia, czy też na budowie obiektu niezgodnej z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, a więc m.in. niezgodnej z istotnymi warunkami pozwolenia. Skutki takiej samowoli powinny być likwidowane w trybie art. 37, 40 i 42 prawa budowlanego obowiązującego do końca 1994 r.". Mając na uwadze powyższe stanowisko Sądu w rozpatrywanej sprawie, jak również to, iż stosownie do treści art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia, organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja organu l instancji jako sprzeczna ze stanowiskiem Sądu musiała ulec uchyleniu. Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ma na celu wyjaśnienie i rozważenie całokształtu okoliczności rozpatrywanej przez organy administracyjne sprawy. Organy administracyjne mają bowiem obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7 Kpa i znajduje szczegółowe uzupełnienie w treści art. 77 Kpa, który nakazuje zbieranie i rozpatrywanie całego materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględniając powyższe Sąd uznał skargę za niezasadną. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie wyrażone w wyroku z dnia 19 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA/Kr 1156/98 jest następujące: "zebrany materiał dowodowy wskazuje na wybudowanie od początku budynku zupełnie innego niż objęty przytaczanym pozwoleniem co świadczy o samowoli, której z mocy art. 103 ust. 2 prawa bud. 1994 r. dotyczą przepisy dotychczasowe, tj. prawo budowlane z 1974 r. bez względu na to, czy polegała ona na budowie obiektu w ogóle bez zezwolenia, czy też na budowie obiektu niezgodnej z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, a więc m.in. niezgodnej z istotnymi warunkami pozwolenia. Skutki takiej samowoli powinny być likwidowane w trybie art. 37, 40 i 42 prawa budowlanego obowiązującego do końca 1994 r. (...) Analizowana sprawa wymaga bowiem wcześniejszych wnikliwych ustaleń (...) dot. czasokresu budowy, przeznaczenia terenu pod zabudowę w owym czasie wg miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, inwentaryzacji budynku i oceny jego stanu technicznego". Ponadto NSA podniósł, iż nie została prawidłowo i w sposób jednoznaczny ustalona osoba, która była wnioskodawcą pozwolenia na budowę z [...] lipca 1986 r. i współwłaścicielem działki nr 1. W odniesieniu więc do zarzutu skargi dotyczącego niestosowania art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. podnieść należy, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 19 czerwca 2000 r. wiąże Sąd rozpoznający nin. skargę oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wobec powyższego organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, iż decyzja organu l instancji jako sprzeczna ze stanowiskiem Sądu musiała ulec uchyleniu. W pierwszej kolejności organ l instancji po prawidłowym ustaleniu wszystkich stron postępowania tj. współwłaścicieli działek objętych nin. postępowaniem i właścicieli działek z nimi sąsiadujących (na podstawie aktualnych odpisów z ksiąg wieczystych) oraz zapewnieniu im możliwości udziału w postępowaniu wg zasad kpa, winien ustalić, czy w odniesieniu do przedmiotowego budynku na działce nr 1 w K. nie zachodzą okoliczności uzasadniające nakazanie jego rozbiórki w trybie art.37 Prawa budowlanego z 1974 r. W tym celu, zgodnie z zaleceniami NSA organ ma obowiązek dokonania wnikliwych ustaleń we wszystkich wskazanych przez NSA kwestiach, szczególnie dotyczących czasokresu budowy, przeznaczenia terenu pod zabudowę wg miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, inwentaryzacji budynku i oceny jego stanu technicznego. Dopiero po ustaleniu, że w odniesieniu do przedmiotowego budynku nie zachodzą okoliczności uzasadniające nakazanie jego rozbiórki w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. możliwe będzie rozważenie legalizacji tej budowy. Rozpatrując ponownie sprawę organ l instancji zobligowany będzie zatem do uzupełnienia postępowania dowodowego w podanych w uzasadnieniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kierunkach. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późn. zmianami).