II SA/Kr 854/13

PostanowienieWSA w Krakowie2013-10-25

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli łączna wartość tych świadczeń przekracza zakres całkowity prawa pomocy?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, złożony przez stronę, której przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powinien być oceniany z zastosowaniem surowszych kryteriów, przewidzianych dla przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd może przychylić się do takiego wniosku, jeśli strona wykaże, że jej sytuacja majątkowa i dochody nie pozwalają na poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Strona M.B. złożyła wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, argumentując trudną sytuacją materialną wynikającą z wypadku i niższych dochodów. Wnioskodawczyni wykazała, że jej miesięczny dochód wynosi 850 zł, a wydatki na podstawowe potrzeby i leczenie znacząco go obciążają. Wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla M.B. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 kwietnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości p o s t a n a w i a ustanowić dla M.B. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. W dniu 6 września 2013 roku do tut. sądu wpłynął wniosek M.B. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego. Strona podniosła, iż na skutek przeoczenia w złożonym uprzednio wniosku o prawo pomocy nie zakreśliła w poz. 4 formularza zakresu żądania. Jej sytuacja jest taka sama, jak we wniosku z dnia 29 lipca 2013 roku, z tym wyjątkiem, że w dniu 9 sierpnia 2013 roku strona uległa wypadkowi na drodze. W związku z tym sama ponosi koszty leczenia, a jej wynagrodzenie za pracę będzie niższe z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim do dnia 17 września 2013 roku. W formularzu "PPF" złożonym w dniu 18 października 2013 roku M.B. oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z wynagrodzenia za pracę w niepełnym wymiarze wynosi 850 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom oraz nieruchomość wielkości 17 arów, na której stoi dom, we współwłasności z T. i J.S. . Skarżąca nie posiada oszczędności, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż jej dochód nie pozwala na opłacenie kosztów sądowych, ani wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Wydatki wnioskodawczyni przedstawiają się następująco: 149,90 zł bilet miesięczny (dojazd do pracy), 135,87 zł energia elektryczna, 15 zł woda, 9 zł wywóz śmieci, 50 zł środki czystości, 50 zł koszty leczenia, a ponadto koszty usługi ksero i zakupu tuszu ze względu na prowadzone liczne sprawy urzędowo-administracyjne. Pozostała część dochodu przeznaczana jest na skromną żywność oraz "wegetację do następnego miesiąca". Do wniosku skarżąca załączyła kopie następujących dokumentów: czterech faktur za zakup leków oraz medykamentów: z dnia 16 października 2013 roku na kwotę 27,46 zł, z dnia 16 października 2013 roku na kwotę 18 zł, z dnia 3 września 2013 roku na kwotę 89,99 zł i z dnia 18 września 2013 roku na kwotę 34,98 zł, faktury z dnia 31 lipca 2013 roku za usługę ksero na kwotę 46 zł, faktury z dnia 30 września 2013 roku za zakup tuszu na kwotę 46 zł, informacji UMiG N. z dnia 1 lipca 2013 roku o opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi, sześciu blankietów opłat za energię elektryczną (terminy płatności od września 2013 roku do stycznia 2014 roku) opiewających na kwoty: 496,55 zł, 135,87 zł i 125,67 zł wraz z potwierdzeniem wpłaty w dniu 6 września 2013 roku kwoty 496,55 zł, a także decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2013 rok. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie we własnym zakresie związanych z tym kosztów. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy - zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca M.B. złożyła obecnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Jednakże w związku z tym, że wnioskodawczyni zostało uprzednio przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie w całości od kosztów sądowych (postanowienie Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2013 roku), tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu oznaczałoby w praktyce, przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, na które, w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. składają się obie analizowane instytucje procesowe, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. To zaś skutkuje ocenę wniosku z zastosowaniem surowszych kryteriów, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Analizując sytuację majątkową skarżącej orzekający doszedł do przekonania, iż w wystarczającym stopniu wykazała ona, iż spełnia powyższe przesłanki. Aktualnie jedynym źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest wynagrodzenie za pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy w wysokości 850 zł. Uzyskiwane dochody wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej. Wysokość miesięcznych wydatków, zgodnie z oświadczeniem skarżącej potwierdzonym stosownymi dokumentami, wynosi bowiem 409,77 zł (149,90 zł bilet, 135,87 zł energia elektryczna, 15 zł woda, 9 zł wywóz śmieci, 50 zł środki czystości, 50 zł leki). Pozostała kwota 440,23 zł przeznaczana jest na skromne wyżywienie. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że skarżąca nie należy do osób majętnych i nie jest ona w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru we własnym zakresie. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności przychylono się do wniosku skarżącej i orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło