II SA/Kr 858/16

PostanowienieWSA w Krakowie2017-04-25

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, polegająca na utrzymywaniu się z niskiego świadczenia rentowego i samodzielnym ponoszeniu wszelkich opłat, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?
Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa skarżącej, utrzymującej się jedynie z bardzo niskiego świadczenia rentowego, samodzielnie ponoszącej wszelkie opłaty i koszty związane z codziennym utrzymaniem, uzasadnia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowane w przypadku osób o trudnej sytuacji materialnej lub gdy środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjalne.
Stan faktyczny
Skarżąca Z.J. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wojewody dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Skarżąca utrzymuje się z renty w wysokości ok. 622 zł miesięcznie, jest właścicielką domu i nieruchomości rolnej, z której nie uzyskuje dochodu. Wskazała na wysokie miesięczne opłaty (prąd, woda, ścieki, śmieci, telefon, leki), które pochłaniają większość jej dochodu. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
I) zwolniono skarżącą Z.J. od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla skarżącej Z.J. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi Z.J. i M.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 czerwca 2016 r. znak : [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą Z.J. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącej Z.J. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uzupełniony pismem z dnia 12 kwietnia 2017 r., sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 czerwca 2016 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia rentowego wynosi 622 zł. Skarżąca jest właścicielką domu o pow. 70 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 1,3 ha. Na uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż pieniądze która ma nie starczają nawet na pokrycie jej wydatków. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopię odcinka pobieranego przez skarżącą świadczenia rentowego w wysokości 616,05 zł. Oświadczyła też, iż nie posiada konta bankowego. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2017 r., uzupełniającym wniosek skarżąca wyjaśniła, iż z gospodarstwa rolnego nie uzyskuje żadnego dochodu. Utrzymuje się jedynie ze świadczenia rentowego. Dokonuje miesięcznych opłat za : prąd – 162 zł, wodę – 19 zł, ścieki- 102.60 zł, śmieci – 9 zł, telefon- 30 zł, leki - 50 zł, pozostała część świadczenia przeznaczana jest na zakup żywności. Skarżąca nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma dołączyła kserokopie następujących dokumentów: PIT-11A za rok 2015, PIT-37 za rok 2015, rozliczenie podatku przez organ rentowy za rok 2016, nakaz płatniczy za rok 2015, odcinki opłat za energię elektryczną, faktura VAT z 28 lutego 2017 r. za wywóz szamba, faktura Vat z marca 2017 r. za wodę. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącej, utrzymywanie się jedynie z bardzo niskiego świadczenia rentowego, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat oraz kosztów związanych z codziennym utrzymaniem skarżącej, uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło