II SA/Kr 861/19

WyrokWSA w Krakowie2019-10-04

Skład orzekający: Magda Froncisz, Małgorzata Łoboz, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w świetle art. 33 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych w związku z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami istnieje możliwość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w celu eksploatacji i konserwacji już istniejącej infrastruktury telekomunikacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 33 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych reguluje nie tylko fazę realizacji inwestycji, ale również eksploatację i konserwację istniejącej infrastruktury telekomunikacyjnej. Odpowiednie stosowanie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami oznacza zastosowanie procedury, a nie ograniczonego zakresu uprawnień. W związku z tym, umorzenie postępowania przez organ odwoławczy było błędne.
Stan faktyczny
Spółka telekomunikacyjna złożyła wniosek o zobowiązanie właścicieli nieruchomości do udostępnienia ich gruntu w celu umożliwienia eksploatacji, konserwacji, modernizacji i przebudowy istniejącego kabla telekomunikacyjnego. Starosta odmówił udostępnienia nieruchomości, uznając, że art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy jedynie planowanych inwestycji. Wojewoda uchylił decyzję starosty i umorzył postępowanie, stwierdzając, że przepisy te nie pozwalają na legalizację istniejącej infrastruktury. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądził od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Łoboz WSA Jacek Bursa Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 maja 2019 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w N. kwotę 697 zł ( słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta [...] decyzją nr [...] z 24 kwietnia 2019 r. znak [...], po rozpatrzeniu wniosku z 7 listopada 2018 r. firmy [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. o zobowiązanie właściciela do udostępnienia nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] o pow. 0,37 ha, nr [...] o pow. 0,1403 ha położonych w miejscowości T. gm. B., w celu umożliwienia eksploatacji, konserwacji, modernizacji i przebudowy istniejącego kabla telekomunikacyjnego i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej nad powierzchnią nieruchomości, orzekł: - w pkt 1 - o odmowie udostępnienia ww. spółce nieruchomości położonej w miejscowości T. gm. B., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni 0,1403 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] w celu umożliwienia eksploatacji, konserwacji, modernizacji i przebudowy istniejącego kabla telekomunikacyjnego i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej nad powierzchnią nieruchomości; - w pkt 2 - o odmowie późniejszego korzystania z urządzeń oraz infrastruktury posadowionej na ww. nieruchomości w celu umożliwienia eksploatacji, w tym przeprowadzania ich konserwacji lub naprawy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że 20 listopada 2018 r. wszczął postępowanie w sprawie udostępnienia nieruchomości na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.), dalej "u.g.n.", równocześnie wzywając wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o wykazanie przeprowadzenia negocjacji, opisu planowanych prac i przedłożenie mapy projektowej. Kolejno organ wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku, czy dotyczy konserwacji w rozumieniu art. 124b u.g.n. czy też art. 124 u.g.n. Starosta [...] z dniem 17 stycznia 2019 r. zawiesił postepowanie administracyjne. W piśmie z 30 stycznia 2019 r. wnioskodawca podniósł, że wniosek został złożony w oparciu o art. 33 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2062), dalej "u.w.r.u.s.t". Wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 7 u.w.r.u.s.t. odpowiednio, a nie wprost, stosuje się art. 124 i art. 124a, a nie art. 124b u.g.n. W piśmie z 15 marca 2019 r. wnioskodawca stwierdził, że wysłał do wszystkich współwłaścicieli ww. nieruchomości wniosek o zawarcie umowy o dostęp do nieruchomości na cele związane z położeniem infrastruktury telekomunikacyjnej. Podniósł dodatkowo, że na nieruchomości objętej wnioskiem znajduje się wyłącznie kabel światłowodowy 6mm, a operator nie zamierza umieszczać innej infrastruktury. Postanowieniem z 25 marca 2019 r. postepowanie administracyjne zostało podjęte. Organ I instancji dalej wskazał, że art. 33 u.w.r.u.s.t. nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej wydania decyzji, a przez odesłanie w ust. 7 nakazuje stosowanie art. 124 i art. 124a u.g.n. Powołując się na orzecznictwo NSA i literaturę podkreślił, że art. 124 ust. 1 u.g.n. dotyczy planowanych, jeszcze niewykonanych inwestycji. Wskazał na adekwatną podstawę korzystania nieruchomości w postaci cywilnoprawnej służebności przesyłu. Podsumowując organ wskazał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 124 u.g.n. [...] sp. z o.o. złożyła od powyższej decyzji odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem. Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie w razie konieczności postępowania zgodnie z art. 136 K.p.a. w celu wydania decyzji legalizacyjnej. Zarzuciła naruszenie art. 79a § 1 K.p.a. w zw. z art. 33 u.w.r.u.s.t. w zw. z art. 124 u.g.n. Podniosła możliwość legalizacji istniejącej infrastruktury w oparciu o art. 33 u.w.r.u.s.t. Powołując się na wyrok NSA podkreśliła, że art. 33 ust. 1 u.g.n. dotyczy także fazy po wykonaniu inwestycji, to jest eksploatacji infrastruktury telekomunikacyjnej i jej konserwację. Zdaniem skarżącej, zgodnie z wywodem NSA, organ powinien wydać decyzję pozwalającą na legalizację istniejącej infrastruktury. Wojewoda decyzją z 29 maja 2019 r., znak [...] uchylił decyzję I instancji w całości i umorzył w całości postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda opisał dotychczasowy przebieg postępowania i przywołał art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. Wskazał, że w przepisach tych ustawodawca uzależnił możliwość udzielenia przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie zgody na czasowe zajęcie niezbędnej do tego nieruchomości od spełnienia dwóch, ściśle określonych przesłanek: od tego aby ewentualne zezwolenie zgodne było z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, oraz tego aby wystąpienie z wnioskiem o wydanie ww. decyzji, dany podmiot poprzedził przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, z wniosku z 7 listopada 2018 r. złożonego przez skarżącą wynika, że wniosła ona o wydanie decyzji zgodnie z art. 124 u.g.n. zobowiązującej właściciela nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [...] i nr [...] do: umożliwienia eksploatacji, konserwacji, modernizacji i przebudowy istniejącego kabla telekomunikacyjnego i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej nad powierzchnią nieruchomości oraz umożliwienia późniejszego korzystania z urządzeń posadowionych na nieruchomościach i infrastrukturze oraz ich eksploatacji, w tym przeprowadzania ich konserwacji lub napraw, w celu świadczenia usług telekomunikacyjnych, na warunkach określonych przez spółkę. Z kolei w piśmie z 21 grudnia 2018 r. skarżąca wystąpiła o zawieszenie postępowania w zakresie wniosku ww. spółki z 7 listopada 2018 r. w odniesieniu do działki nr [...] i przekazanie sprawy dostępu do powyższej działki do odrębnego postępowania. Organ odwoławczy opisał charakter decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości, wskazując, że decyzja taka stanowi rodzaj decyzji o wywłaszczeniu polegającym na czasowym ograniczeniu wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, na której istnieje potrzeba wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej o charakterze publicznym. Decyzja o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości służy zatem uzyskaniu czasowego tytułu prawnego do władania nią na cele budowlane dla wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej oraz dla pozostawienia tych urządzeń po ich wybudowaniu na nieruchomości, jako wybudowanych i pozostawionych bez naruszenia własności lub użytkowania wieczystego tej nieruchomości. Organ II instancji podkreślił, że zajmowanie nieruchomości przez urządzenie infrastruktury technicznej w sferze faktycznej nie musi być usankcjonowane tytułem prawnym do władania nieruchomością przez przedsiębiorstwo. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca we wniosku z 7 listopada 2018 r. nie wykazała celu inwestycyjnego polegającego na zakładaniu i przeprowadzeniu na ww. nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej bądź urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, zgodnie z regulacją art. 124 ust. 1 u.g.n., lecz domagała się wydania decyzji legalizującej już istniejącą infrastrukturę. Ponadto w piśmie z 30 stycznia 2019 r., stanowiącym odpowiedź spółki na wezwanie organu I instancji do sprecyzowania charakteru złożonego wniosku, spółka określiła, iż oczekuje wydania decyzji zgodnej z regulacją art. 124 ust. 1 u.g.n. nie zaś art. 124b u.g.n.; bowiem w przypadku, gdy nie dojdzie do zawarcia umowy, o której mowa w art. 33 ust. 1 u.w.r.u.s.t., stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 i art. 124a u.g.n., zaś przepis art. 124b u.g.n. nie znajduje zastosowania. Tym samym wnioskodawca nie jest także zainteresowany wydaniem decyzji, o której mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynność. Zdaniem organu II instancji skarżąca oczekuje natomiast wydania decyzji "zastępującej umowę pozwalającą na legalizację na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej w celu niezwiązanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku znajdującym się na nieruchomości". Organ odwoławczy zauważył, że regulacja art. 124 ust. 1 u.g.n. nie przewiduje możliwości "legalizacji" już istniejących na nieruchomości urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Zgodnie bowiem z przytoczonym przez organ I instancji poglądem zaprezentowanym w wyroku NSA z 16 marca 2016 r., sygn. I OSK 1473/14 ograniczenie prawa własności nieruchomości w trybie art. 124 u.g.n. może odnosić się jedynie do przyszłych, dopiero planowanych inwestycji przesyłowych. Unormowanie to nie może być natomiast stosowane dla uregulowania korzystania z nieruchomości w związku ze zwykłą eksploatacją już istniejących instalacji przesyłowych na nieruchomości. W świetle powyższego, zdaniem organu II instancji, nie znajdują uzasadnienia zarzuty odwołania, bowiem zostały one oparte na błędnym założeniu, iż art. 124 ust. 1 i następne u.g.n. może być stosowany bez wypełnienia podstawowego warunku umożliwiającego jego zastosowanie. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że wnioskodawca również błędnie interpretuje przepis art. 33 u.w.r.u.s.t., a zwłaszcza przepis zawarty w ust. 7 tego artykułu, zgodnie z którym - jeżeli w terminie, o którym mowa w ust. 3, nie zostanie zawarta umowa, stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 i art. 124a u.g.n. Organ II instancji zauważył, że w ust. 3 ww. artykułu mowa jest o umowie określającej warunki korzystania z nieruchomości przez operatorów oraz podmioty, o których mowa w art. 4 pkt 1, 2, 4, 5 i 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, którzy zamierzają umieścić na nieruchomości obiektów, i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej w celu niezwiązanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku znajdującym się na tej nieruchomości, jeżeli nie uniemożliwia to racjonalnego korzystania z nieruchomości, w szczególności nie prowadzi do istotnego zmniejszenia wartości nieruchomości. Umowa taka jest pierwszym etapem uzyskiwania prawa do takiego wykorzystania cudzej nieruchomości, a w razie niezawarcia umowy wszczęte może być postępowanie w trybie art. 124 u.g.n. Powyższe przepisy regulują zatem proces prowadzenia rokowań, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Z kolei stwierdzenie w art. 33 ust. 1 u.w.r.u.s.t., na które powołuje się odwołująca, że właściciel, użytkownik wieczysty nieruchomości lub zarządca nieruchomości jest obowiązany umożliwić także eksploatację i konserwację określonych w tym przepisie obiektów, koresponduje z treścią art. 124 ust. 6 zd. 1 u.g.n., zgodnie z którym właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Przepis nie stanowi jednakże podstawy do wydawania odrębnej decyzji administracyjnej, lecz określa skutki wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, które następuję z mocy prawa. Organ odwoławczy podsumował, że w świetle ww. regulacji nie jest zatem możliwe legalizowanie stanów już istniejących. W takiej natomiast sytuacji właściciel urządzeń łączności publicznej może skorzystać z instytucji służebności przesyłu, uregulowanej w art. 3051 — 3054 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Końcowo organ II instancji przywołał art. 105 § 1 K.p.a. wskazując, że organ umarza postępowanie, jeżeli z jakiejkolwiek przyczyny było lub stało się ono bezprzedmiotowe, tj. z uwagi na brak materialno-prawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. W związku z powyższym - z uwagi na fakt, że przepisy art. 124 ust. 1 i ust. 1b, a tym bardziej przepis art. 124 ust. 6 u.g.n., nie mogły zaleźć zastosowania w niniejszej sprawie – odwoławczy orzekł jak w sentencji, powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. [...] sp. z o.o. z siedzibą w N. wniosła na powyższą decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 1-3a i 7 u.w.r.u.s.t. w zw. z art. 124 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że: 1) skarżąca wnosiła o wydanie decyzji wywłaszczeniowej na podstawie art. 124 u.g.n. i następnych, przez co w niniejszej sprawie przepis art. 124 u.g.n. i inne przepisy tej ustawy stosuje się wprost, a nie jedynie odpowiednie zastosowanie mają przepisy art. 124 i art. 124a u.g.n.; 2) decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 33 ust. 1-3a i 7 u.w.r.u.s.t. w zw. z art. 124 u.g.n. może nakazywać wyłącznie udostępnienie nieruchomości w celu budowy infrastruktury, nie zaś w celu jej późniejszej eksploatacji; 3) decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 33 ust. 1-3a i ust. 7 u.w.r.u.s.t. w zw. z art. 124 u.g.n. ma jedynie na celu zastąpienie oświadczenia właściciela nieruchomości o wyrażeniu zgody na wykorzystanie danej nieruchomości na cele budowlane; 4) na podstawie art. 33 ust. 1-3a i ust. 7 u.w.r.u.s.t. w zw. z art. 124 u.g.n. nie może dojść do legalizacji już wybudowanej infrastruktury telekomunikacyjnej - podczas gdy: 1) skarżąca wnosiła o wydanie decyzji administracyjnej zastępującej umowę o dostępie do nieruchomości na podstawie art. 33 ust. 1-3a i ust. 7 u.w.r.u.s.t. w zw. z art. 124 u.g.n., a do takiego postępowania przepisy art. 124 i art. 124a u.g.n. stosuje się jedynie odpowiednio (a nie wprost), 2) ramy i przesłanki prowadzenia tego postępowania określają przepisy u.w.r.u.s.t., 3) zgodnie z ugruntowaną od 2017 r. linią orzeczniczą sądów administracyjnych, decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 33 ust. 1-3a i ust. 7 u.w.r.u.s.t. w zw. z art. 124 u.g.n. może dotyczyć legalizacji istniejącej (tj. już wybudowanej) infrastruktury telekomunikacyjnej i może nakazywać udostępnienie nieruchomości przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu w celu eksploatacji znajdującej się na nieruchomości infrastruktury telekomunikacyjnej. W skardze zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 138 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzję organu I instancji należało uchylić i umorzyć z uwagi na brak materialnoprawnych podstaw do władczej w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, podczas gdy takie podstawy istniały i istnieją, a upatrywać ich należy w art. 33 ust. 1-3a i ust. 7 u.w.r.u.s.t. w zw. z art. 124 u.g.n. 2. art. 7 K.p.a. poprzez wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji oraz umarzającej postępowanie bez uwzględnienia przy jej wydawaniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, podczas gdy art. 7 K.p.a. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy z uwzględnieniem tych interesów, a skarżąca ubiegała się o dostęp do nieruchomości w celu możliwości utrzymania na niej infrastruktury telekomunikacyjnej wykorzystywanej do zaspokajania potrzeb lokalnej społeczności w zakresie dostępu do Internetu szerokopasmowego, telewizji cyfrowej i telefonii. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. W uzasadnieniu zarzutów skargi powtórzono i rozwinięto stanowisko zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z istoty kontroli wynika, że legalność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja umarzająca postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie udostępnienia nieruchomości w celu umożliwienia eksploatacji, konserwacji, modernizacji i przebudowy istniejącego kabla telekomunikacyjnego i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej nad powierzchnią nieruchomości oraz późniejszego korzystania z urządzeń oraz infrastruktury posadowionej na ww. nieruchomości w celu umożliwienia eksploatacji, w tym przeprowadzania ich konserwacji lub naprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zasadniczy problem prawny w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w świetle art. 33 u.w.r.u.s.t. w zw. z art. 124 u.g.n. istnieje możliwości ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w sytuacji zrealizowania inwestycji. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 33 ust. 1 u.w.r.u.s.t. właściciel, użytkownik wieczysty nieruchomości lub zarządca nieruchomości, niebędący przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, jest obowiązany umożliwić operatorom, podmiotom, o których mowa w art. 4 pkt 1, 2, 4, 5 i 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, oraz jednostkom samorządu terytorialnego wykonującym działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1, umieszczenie na nieruchomości obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej w celu niezwiązanym z zapewnieniem telekomunikacji w budynku znajdującym się na tej nieruchomości, w szczególności instalowanie urządzeń telekomunikacyjnych, przeprowadzanie linii kablowych pod nieruchomością, na niej lub nad nią, umieszczanie tabliczek informacyjnych o urządzeniach, a także ich eksploatację i konserwację, jeżeli nie uniemożliwia to racjonalnego korzystania z nieruchomości, w szczególności nie prowadzi do istotnego zmniejszenia wartości nieruchomości. Przy tym korzystanie z nieruchomości jest odpłatne, chyba że strony postanowią inaczej (ust. 2). Warunki korzystania z nieruchomości ustala się w umowie, która jest zawierana na piśmie w terminie 30 dni od dnia wystąpienia przez operatora z wnioskiem o jej zawarcie (ust. 3) Jeżeli w tym terminie nie zostanie zawarta umowa, stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 i art. 124a u.g.n. (ust. 7). Natomiast zgodnie art. 2 pkt 27 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. z 2018 r., poz. 1954 ze zm.) operatorem jest przedsiębiorca telekomunikacyjny lub inny podmiot uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej na podstawie odrębnych przepisów, który wykonuje działalność gospodarczą polegającą na dostarczaniu sieci telekomunikacyjnych lub świadczeniu usług towarzyszących. Nie ulega wątpliwości w sprawie, że skarżąca jest operatorem w rozumieniu tego przepisu. W ocenie Sądu organy nieprawidłowo zinterpretowały art. 33 ust. 1 u.w.r.u.s.t., odnosząc ten przepis jedynie do fazy realizacji inwestycji (instalowanie urządzeń telekomunikacyjnych, przeprowadzenie linii kablowych), natomiast nie dostrzegły, że ustawodawca nałożył również na właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości obowiązek umożliwienia korzystania z nieruchomości m.in. przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu również w zakresie eksploatacji i konserwacji zainstalowanych urządzeń telekomunikacyjnych. Zatem jak trafnie podnosiła skarżąca należy uznać, że przepis art. 33 ust. 1 u.w.r.u.s.t. nie reguluje jedynie kwestii ograniczenia sposobu ograniczenia korzystania z nieruchomości do etapu poprzedzającego wykonanie inwestycji, ale wyraźnie reguluje także fazę po wykonaniu inwestycji, tj. eksploatację infrastruktury telekomunikacyjnej i jej konserwację. Wskazuje na to użycie spójnika i partykuły "a także" przed wyrazami "ich eksploatację i konserwację". Na taką interpretacje ww. przepisu wskazuje też cel ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, którym jest ułatwienie i przyspieszenie realizacji tych inwestycji i ich eksploatacji. W sytuacji, w której właściciel nieruchomości w terminie 30 dni od wystąpienia do niego, nie zawrze umowy dotyczącej warunków korzystania z nieruchomości, odpowiednie zastosowanie mają przepisy art. 124 i art. 124a u.g.n. Z tym, że wbrew stanowisku organów z odpowiedniego stosowania art. 124 u.g.n. nie wynika możliwość ograniczenia uprawnień wskazanych w art. 33 ust. 1 tylko do etapu poprzedzającego fazę realizacji inwestycji. Odpowiednie zastosowanie art. 124 u.g.n. to zastosowanie przewidzianej w nim procedury ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości a nie wskazanego w nim (okrojonego w stosunku do uregulowania z art. 33 ust. 1) sposobu ograniczenia z korzystania z nieruchomości. Regulacja zawarta w art. 33 ust. 1 u.w.r.u.s.t. w zakresie przesłanek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest pełna i nie podlega uzupełnieniu ani ograniczeniu przez przepisy u.g.n. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym w odwołaniu i skardze wyroku z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. I OSK 966/17 (dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości go podziela. Wskazać też należy, że przywoływane przez organy orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n. nie może w tej sprawie znaleźć zastosowania, bowiem przepis ten, odmiennie od art. 33 ust. 1 u.w.r.u.s.t., nie zawiera regulacji dotyczącej eksploatacji i konserwacji infrastruktury (w tym telekomunikacyjnej). Regulację dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości celem wykonania konserwacji, remontów i usuwania awarii zawiera co prawda art. 124b ust. 1 u.g.n., uprawnienie to jest jednak ograniczone do okresu 6 miesięcy. Takiego ograniczenia nie zawiera art. 33 ust. 1 u.w.r.u.s.t. Również art. 30 u.w.r.u.s.t. zawiera regulację dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, ale dotyczy ona budynków. Ponadto nie przyznaje uprawnienia do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości na cele eksploatacji i konserwacji urządzeń. Należy podkreślić, że przedmiotem sprawy nie była legalizacja istniejącej infrastruktury w oparciu o art. 33 u.w.r.u.s.t., a umożliwienie korzystania z nieruchomości przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu w zakresie eksploatacji i konserwacji zainstalowanych urządzeń telekomunikacyjnych. Zatem zarówno rozstrzygnięcie o odmowie udostępnienia nieruchomości w celu umożliwienia eksploatacji, konserwacji, modernizacji i przebudowy istniejącego kabla telekomunikacyjnego i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej nad powierzchnią nieruchomości, jak i umorzenie postępowania, było w sprawie błędne i bezpodstawne. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią wyżej przedstawioną wykładnię prawa. Z kolei oceniając znajdujące się w aktach sprawy dowody dotyczące prowadzenia negocjacji zmierzających do zawarcia umowy, o której mowa w art. 33 ust. 3 u.w.r.u.s.t. zważą na fakt, że skarżąca przy odpowiedzi z 15 marca 2019 r. na wezwanie organu I instancji przedstawiła pismo z 11 grudnia 2018 r. skierowane do jednej ze współwłaścicielek działki nr [...] – A. D.. Skarżąca załączyła również wzór umowy o dostępie do nieruchomości ze wszystkimi współwłaścicielami i dowody doręczenia im przesyłek pocztowych (k. 89 – 97 akt adm. I instancji). Wobec powyższego zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. Decyzja organu I Instancji została uchylona na zasadzie art. 135 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Sąd przy tym wskazuje, że tut. Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 828/19 (dotyczącej działki sąsiedniej w stosunku do będącej przedmiotem niniejszego postępowania) nieprawomocnym wyrokiem z 2 października 2019 r. uchylił decyzję Wojewody z dnia 24 maja 2019 r., znak [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji – wydane w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udostępnienia nieruchomości położonej w miejscowości T. gm. B., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni 0,37 ha. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku na zasadzie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 697 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżącej opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1044 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło