II SA/Kr 865/02

WyrokWSA w Krakowie2005-02-16

Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Halina Jakubiec, Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która jest współwłaścicielką nieruchomości, na której znajdował się rozebrany budynek, posiada interes prawny do żądania wymeldowania osoby zameldowanej w tym nieistniejącym budynku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że współwłaściciel nieruchomości, na której znajdował się rozebrany budynek, posiada interes prawny do żądania wymeldowania osoby zameldowanej w tym nieistniejącym budynku. Zameldowanie jest jedynie rejestracją faktycznego miejsca pobytu, a nie stanu prawnego, a brak budynku uniemożliwia legalne zameldowanie. W związku z tym, organ II instancji prawidłowo uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania, a skarga skarżącego była nieuzasadniona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. – G. na postanowienie Wojewody uchylające postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wymeldowania skarżącego z budynku, który został rozebrany. Wojewoda uznał, że brak budynku uniemożliwia posiadanie zameldowania i uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania. Skarżący zarzucił, że wnioskodawczyni A. M. nie była stroną postępowania, ponieważ nie posiadała interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r sprawy ze skargi A. S. – G. na postanowienie Wojewody z dnia 28 lutego 2002 r Nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania skargę oddala Postanowieniem z dnia 28.02.2002r. nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu zażalenia A. M. na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...].01.2002r. Nr [...] o zawieszeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego A. S. –G. i jego rodziny z budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do dalszego prowadzenia przez organ I instancji. Na uzasadnienie postanowienia podano, że bezspornym jest to, iż A. S. – G. zameldowany jest w budynku, który od kilku lat nie istnieje, albowiem uległ rozbiórce. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 1984r. Nr 32, poz. 174 z późn. zm.) - pobytem stałym jest przebywanie w określonej miejscowości, pod określonym adresem i z zamiarem stałego tam przebywania. Zgodnie z art. 9 b ust. 2 cytowanej ustawy - adres określa się przez podanie nazwy miejscowości, numeru domu i lokalu (pomieszczenia). W sytuacji, gdy brak jest domu, czy lokalu, w którym można mieszkać nie jest możliwe posiadanie w nim zameldowania, gdyż stan taki jest niezgodny z prawdą i jest potwierdzeniem fikcji meldunkowej. Zdaniem organu II instancji - materiał dowodowy ustalający bezspornie brak budynku, w którym zameldowany jest A. S. – G. jest wystarczający do wydania decyzji merytorycznej w sprawie i dlatego brak jest podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. Z postanowieniem tym nie zgodził się A. S. – G., który w skardze wniósł o jego uchylenie jako niezgodnego z prawem. Skarżący zarzucił, że A. M., w wyniku zażalenia której wydano zaskarżone przez niego postanowienie - nie jest stroną tego postępowania, a więc organ II instancji nie powinien w ogóle rozpatrywać zażalenia wniesionego przez nią. Jako podstawę takiego twierdzenia przytoczył treść art. 28 kpa i treść orzeczeń: NSA z dnia 14.04.2000r., sygn. III SA 1876/99 (LEX nr 47938), NSA z dnia 27.09.1999r., sygn. IV SA 1285/98 (LEX nr 47898), NSA z dnia 15.12.1999r., IV SA 1610/97 (LEX nr 48736), NSA z dnia 17.09.1989r., sygn. SA/Ka 441/89 (OSP 1991/2/33 wraz z poglądem B. A. wyrażonym w glossie do tego orzeczenia, które to przepisy, orzecznictwo i poglądy wskazują, że interes prawny i legitymację procesową strony ma ten, kto ma prawo do lokalu, prawo dysponowania lokalem, czyli właściciel lokalu, wynajmujący, najemca, czy osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu. Zdaniem skarżącego takiego interesu prawnego A. M. nie posiadała. Organ administracyjny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i zaznaczył, że w niniejszej sprawie została już wydana decyzja przez organ I instancji w dniu [...] .04.2002r. do sygn. akt [...] (k.166 akt - odpis decyzji z dnia [...].04.2002r. o wymeldowaniu A. S. – G.). Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczy się w wyniku wniosku z dnia [...] listopada 1999r. A. M. - jako współwłaścicielki nieruchomości w [...] przy ul. [...], na której był posadowiony dom o nr [...], w którym był zameldowany A. S. – G. z rodziną, a który to dom został w 1998r. rozebrany. Na okoliczność posiadania przez wnioskodawczynię udziału we własności przedmiotowej nieruchomości w aktach zalegają w kserokopii: na k. 5 - odpis z księgi wieczystej, z której wynika, że współwłaścicielem nieruchomości w 1/4 części jest A. S. i na k. 4 - odpis postanowienia Sądu Rejonowego w [...], z którego wynika, że spadek po A. S. w 3/16 części nabyła jej córka A. M.. Z akt sprawy wynika też, że Wójt Gminy [...] zawiesił postępowanie stwierdzając w uzasadnieniu postanowienia, że A. M. nie ma interesu prawnego w żądaniu wymeldowania osoby, a więc legitymacji procesowej, albowiem nie miała prawa do lokalu i nigdy w nim nie przebywała, a legitymacja procesowa mogłaby wynikać z jej prawa do nieruchomości, gdyż od 1991 r. jest współwłaścicielką tej nieruchomości, ale - jak zaznaczono - nie jest współwłaścicielką lokalu. Postanowienie wydano podając jako podstawę art. 97 § 4 kpa tj. toczące się postępowanie sądowe dotyczącego zasiedzenia tej nieruchomości przez A. S. – G. a. Zdaniem organu I instancji - to postępowanie sądowe powoduje, że nie może uznać braku uprawnień A. S. do nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, oz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Uchylone przepisy mówiące o konieczności posiadania uprawnień do lokalu, w którym następuje zameldowanie, czy konieczności utraty uprawnień stanowiących jedną z przesłanek wymeldowania dotyczyły uprawnień do przebywania w danym budynku, mieszkaniu czy lokalu jako pomieszczeniu, a nie uprawnień do niezabudowanego gruntu. Przepisy dotyczące uprawnień zostały uchylone przez Trybunał Konstytucyjny jako niezgodne z Konstytucją RP. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (Dz.U. nr 78, poz. 716) i treścią cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - zameldowanie jest jedynie rejestracją faktycznego miejsca pobytu osoby pod danym adresem, a wobec tego wymeldowanie następuje wówczas, gdy postępowanie administracyjne wykaże, że osoba nie zamieszkuje w miejscu zameldowania. Słusznie -zdaniem Sądu - organ II instancji powołał przepisy cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wyjaśniające pojęcie stałego pobytu i adresu. Ewidencja ludności, co należy podkreślić, służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Z tego względu niedopuszczalne i nieskuteczne jest nadużywanie instytucji zameldowania w celu osiągnięcia rezultatu mieszczącego się w granicach innej sprawy (według wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03.06.2003r. sygn. akt SA/Bg 1242/2003). Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że interes prawny w wymeldowaniu z budynku czy mieszkania w budynku ma właściciel (czy współwłaściciel) nieruchomości, na której wybudowany jest budynek, czy znajdujące się w budynku mieszkanie, chyba, że własność samego lokalu jest prawnie wyodrębniona (wg księgi II kodeksu cywilnego (Dz.U. z 1964r., Nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Z akt sprawy wynika, że w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] nie wyodrębniono prawnie własności lokali, a więc A. M. od 1991 r. stała się współwłaścicielką zarówno gruntu jak i budynku przy ul. [...] w [...] - w takich samych częściach. Fakt ten powoduje, że wnioskodawczyni A. M. ma uprawnienia strony postępowania administracyjnego w tej sprawie i ma interes prawny w domaganiu się wymeldowania skarżącego z nieistniejącego od 1998r. budynku stanowiącego część składową nieruchomości, której jest współwłaścicielką. Sąd podkreśla, że Wójt Gminy zawarł w postanowieniu o zawieszeniu postępowania sprzeczne ze sobą stwierdzenia, a organ administracyjny II instancji w żaden sposób nie naruszył prawa uznając, że brak jest jakichkolwiek podstaw do zawieszania tego postępowania administracyjnego. Słusznie też - zdaniem Sądu - Wojewoda przyjął, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie zaistnienia przesłanek niezbędnych do podjęcia decyzji o wymeldowaniu, tym bardziej, że niespornym jest fakt nieistnienia budynku, w którym skarżący był zameldowany. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, ze zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W konsekwencji zajętego stanowiska - Sąd uznał, że skarga A. S. – G. a pozbawiona jest podstaw prawnych i jako nieuzasadniona nie podlega uwzględnieniu, a przeto - na mocy powołanych wyżej przepisów i art. 151 p.p.s.a. -orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło