II SA/Kr 865/17

WyrokWSA w Krakowie2017-12-04

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Tadeusz Kiełkowski, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne dotyczące zagrożenia spowodowanego osuwaniem się gruntu w związku z budową boiska sportowego, nie wskazując normatywnego wzorca sprawy administracyjnej i nie wyjaśniając dostatecznie przyczyn osuwiska?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nieprawidłowo umorzyły postępowanie. Brak wskazania normatywnego wzorca sprawy administracyjnej uniemożliwił kontrolę zaskarżonej decyzji, a zebrany materiał dowodowy nie wyjaśnił w sposób dostateczny istotnych okoliczności faktycznych, w tym przyczyn uaktywnienia się osuwiska i powstania związanego z tym zagrożenia. W związku z tym, naruszono przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a zastosowanie art. 105 § 1 KPA było przedwczesne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zagrożenia spowodowanego osuwaniem się gruntu w związku z budową boiska sportowego. Skarżąca kwestionowała zasadność umorzenia, wskazując na brak nadzoru nad budową i rozpoczęcie prac przed wydaniem pozwolenia. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że osuwisko nie było spowodowane robotami budowlanymi związanymi z budową boiska i nie stanowi obiektu budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 16 maja 2017 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej B. P. kwotę 500 zł ( słownie: pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 16 maja 2017 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 13 maja 2016 r. nr [...] znak [...], którą umorzono "postępowanie administracyjne w sprawie zagrożenia spowodowanego osuwaniem się gruntu w związku z budową boiska sportowego [...]" zlokalizowanego na działkach nr [...], [...] położonych w miejscowości C." – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 25 czerwca 1999 r., znak: [...], Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie dla [...] Klubu Sportowego w C. na budowę boiska sportowego z pawilonem sportowym. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 20 lipca 1999 r. na działce [...] w C. sąsiadującej z przedmiotową inwestycją stwierdzono cyt.: "nieregularne pęknięcia w strukturze gleby na głębokość ok. 1m. Wzdłuż pęknięć zaobserwowano osunięcie gruntu. Powyższe pęknięcia znajdują się na obszarze całej działki przydomowej i biegną od granicy z boiskiem w kierunku budynku mieszkalnego. Na skutek osunięcia się gruntu uległo uszkodzeniu ogrodzenie siatkowe trwałe z cokołem betonowym. Pęknięcie terenu doszło do części budynku gospodarczego, który połączony jest z częścią mieszkalną (...) Pierwsze pęknięcia terenu nastąpiły ok. 1 roku wstecz (...)". W dniu 28 lipca 1999 r. przeprowadzono oględziny realizacji robót budowlanych przy budowie boiska sportowego w C. , podczas których ustalono m.in. cyt.: "Inwestor wykonał drenaż w części północnej płyty boiska oraz odwodnienie. W zasadniczej części płyty boiska zakończono roboty ziemne za wyjątkiem ukształtowania i wyprofilowania stoku płn-wsch (...)". Postanowieniem z dnia 16 września 1999 r. znak: [...] PINB w W. w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 2 Pr .bud. postanowił [...] Klubowi Sportowemu w C. wstrzymać roboty budowlane przy budowie boiska sportowego zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] położonych w C. cyt.: "ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w związku z osuwaniem się gruntu na sąsiednich działkach oraz brak nadzoru nad prowadzonymi robotami budowlanymi". Następnie decyzją z dnia 24 września 1999 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. nakazał [...] Klubowi Sportowemu w C. w terminie do dnia 15 listopada 1999 r. wykonanie badań geologicznych stoku północno-wschodniego sąsiadującego bezpośrednio z budowanym boiskiem sportowym oraz przedłożenie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w W. ekspertyzy geologicznej, która będzie zawierać jednoznacznie opracowanie metod zabezpieczenia przedmiotowego stoku przed dalszym osuwaniem się gruntu (...)" Postanowieniem z dnia 1 marca 2000 r., znak: [...], MWINB w K. uchylił w całości postanowienie PINB w W. z dnia 16 września 1999 r., znak: [...], i orzekł o wstrzymaniu robót budowlanych [...] Klubowi Sportowemu w C. "przy budowie boiska sportowego zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] położonych w C. , realizowanego na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 25 czerwca 1999 r., wydanego przez Starostwo Powiatowe W., w oparciu o projekt autorstwa mgr inż. arch. J. G., wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Natomiast decyzją z dnia 26 kwietnia 2000 r., znak: [...], MWINB w K. uchylił w całości decyzję PINB w W. z dnia 24 września 1999 r., znak: [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. zgromadził m. in. następujące dokumenty stanowiące materiał dowodowy w niniejszej sprawie: kopię opracowania pod nazwą: "Badania geologiczne wykonana metodą georadarową GPR i otworową osuwiska na stoku przy boisku sportowym w C. " ze stycznia 2002 r. sporządzone przez firmę [...] Sp. z o.o.; opracowanie pod nazwą: "Ekspertyza geotechniczna dotycząca oceny stanu podłoża gruntowego oraz przyczyn powstawania osuwiska na stoku przy boisku sportowym w C. gmina W." z kwietnia 2002 r. autorstwa dr hab. J. G. i inż. A. W. z Instytutu Geotechniki Politechniki [...] kopię pisma firmy "[...] s.c. z dnia 30 września1999 r. W dniu 3 lipca 2002 r. [...] Klub Sportowy "[...]" w C. przedłożył do PINB w W. projekt zabezpieczenia osuwiska w rejonie stadionu w miejscowości C. z czerwca 2002 r. mgr inż. T. R. będący podstawą do wydania przez PINB w W. decyzji z dnia 24 lipca 2002 r., znak: [...] [...], którą na podstawie art. 66 pkt 3 Pr. bud. nakazano udowemu Klubowi Sportowemu " [...] " w C. wykonanie zabezpieczenia osuwiska w rejonie boiska sportowego w C. na działce nr [...] w C. , zgodnie z przedłożonym "Projektem zabezpieczenia osuwiska w rejonie stadionu w miejscowości C., opracowanym przez mgr inż. T. R. z czerwca 2002 r. (...)". Po przeprowadzeniu na wniosek [...] Klubu Sportowego [...]" C. postępowania administracyjnego, MWINB w K. decyzją z dnia 18 kwietnia 2014 r. nr [...] znak: [...] stwierdził nieważność w/w decyzji PINB w W. z dnia 24 lipca 2002 r. znak: [...] [...] W odniesieniu do robót budowlanych związanych z budową z budową boiska sportowego zlokalizowanego w obrębie działek ewidencyjnych nr [...], [...] w miejscowości C., Starosta [...] decyzją z dnia 3 grudnia 2015 r. znak [...] stwierdził wygaśnięcie decyzji Starosty [...] znak [...] z dnia 25 czerwca 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie dla Ludowego Klubu Sportowego w C. ul. [...] oraz Rady Sołeckiej w C. na budowę boiska sportowego z pawilonem sportowym w miejscowości C. na działkach nr [...], [...]. W związku uzasadnionymi wątpliwościami czy wykonane roboty budowlane mogły powodować występowanie ruchów masowych gruntu i czy ewentualne oddziaływanie tych robót ma charakter tymczasowy (np. drgania wywołane przez pracujące maszyny) czy trwały (t.j. czy ich wykonanie może powodować oddziaływanie na ruchy masowe po dzień dzisiejszy) konieczne było pozyskanie dodatkowego opracowania, które wyjaśniałoby powyższą okoliczność. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. nr [...] znak: [...], PINB w W. postanowił zobowiązać: [...] Klub Sportowy "[...]" w C. "do przedstawienia w siedzibie PINB w W. przy ul. [...], w terminie do dnia 15 stycznia 2015 r. – oceny technicznej boiska sportowego zlokalizowanego na działkach nr [...], [...] położonych w miejscowości C. (...)". Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. nr [...] znak: [...], MWINB w K. uchylił w całości postanowienie PINB w W. z dnia 25 listopada 2015 r. nr [...] znak: [...] i na podstawie art. 81c ust. 2 Pr. bud. nałożył "na inwestora: [...] Klub Sportowy "O O." C. : obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 31 marca 2016 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. oceny robót budowlanych związanych z realizacją boiska sportowego zlokalizowanego na działkach nr [...], [...] położonych w miejscowości C. w celu wyjaśnienia czy ich wykonanie może powodować występowanie ruchów masowych gruntu, zawierającej jeżeli to będzie konieczne do usunięcia ewentualnych nieprawidłowości, rozwiązania techniczne sposobu wykonania odpowiednich zabezpieczeń (opisowo i graficznie)". W dniu 4 kwietnia 2017 r. na dzienniku podawczym Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. przedłożone zostało opracowanie pod nazwą: "Opinia Dotycząca stanu technicznego Boiska Sportowego" z marca 2016 r. autorstwa mgr inż. A. B.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., decyzją z dnia 13 maja 2016 r., znak [...], działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), a także na podstawie art. 80 ust. 2 pkt. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 tekst jednolity) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zagrożenia spowodowanego osuwaniem się gruntu w związku z budową boiska sportowego LKS [...]" zlokalizowanego na działkach nr [...], [...] położonych w miejscowości C.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji podał w szczególności, że z wniosków zawartych w ekspertyzach geotechnicznych oraz ocenie stanu technicznego boiska sportowego zlokalizowanego na działkach nr [...],[...], wykonanej przez mgr inż. A. B. nie wynika, aby przyczyną powstania osuwiska były roboty budowlane związane z budową boiska sportowego przez inwestora [...] Klub Sportowy [...]", zaś osuwisko nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa. Pismem z dnia 24 maja 2016 r. B. P. wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 13 maja 2016 r. Na skutek odwołania Inspektor Nadzoru Budowlanego opisaną na wstępie decyzją z dnia 16 maja 2017 r. – orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania, zreferował konkluzje opracowań sporządzonych w latach 1999 – 2002 oraz "Opinii dotyczącej stanu technicznego Boiska Sportowego" z marca 2016 r. autorstwa mgr inż. A. B.. Organ wskazał dalej, że zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, aby przyczyną uaktywnienia się osuwiska były roboty związane z realizacją boiska. Pozyskane opracowania jako przyczyny uruchomienia procesów osuwiskowych wskazują na naturalne przyczyny oraz na wykonane obiekty infrastruktury (kanalizacja, rurociąg gazowy). Skoro w projekcie budowy przewidywano budowę ściany oporowej działającej przeciwko procesom osuwiskowym, to projektantom był znany fakt istnienia zjawisk osuwiskowych na powyższym terenie. W świetle powyższego organ I instancji zasadnie uznał, że bezprzedmiotowe stało się prowadzenie postępowania w przedmiocie zagrożenia osuwaniem się ziemią spowodowanego prowadzeniem robót związanych z budową boiska sportowego LKS "[...] zlokalizowanego na działkach nr [...], [...], położonych w miejscowości C., gdyż jak wykazało przeprowadzone postępowanie procesy osuwiskowe nie zostały spowodowane w/w robotami ziemnymi. Nie można także uznać, że osuwisko może być "obiektem budowlanym, użytkowanym w sposób zagrażający życiu lub zdrowi ludzi" i że dopuszczalne jest wydanie w stosunku do niego przez organ nadzoru budowlanego decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Słusznym jest więc zastosowanie w niniejszej sprawie art. 105 § 1 Kpa. Organ odwoławczy zauważył też, że z uwagi na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę boiska sportowego z pawilonem sportowym, organ I instancji powinien rozważyć czy nie zachodzą okoliczności do prowadzenia odrębnego postępowania w trybie art. 50-51 Pr. bud. w sprawie robót związanych z budową boiska sportowego LKS "[...]" zlokalizowanego na działkach nr [...], [...] położonych w miejscowości C., wobec których wygasło pozwolenie na budowę. Pismem z dnia 11 czerwca 2017 r. B. P. złożyła skargę na powyższą decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 16 maja 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Krakowie. Skarżąca wniosła o spowodowanie, aby powstał mur zaporowy zapobiegający dalszemu osuwisku; podała w szczególności, że zakup ziemi pod budowę przedmiotowego obiektu nastąpił w dniu 1 czerwca 1995 r. i od tej chwili nastąpiły już prace budowlane; inwestor nie prowadził dziennika budowy, nie było też kierownika budowy. Prace budowlane zostały rozpoczęte przez wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w pełni podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej. Zarzuty skargi okazały się częściowo zasadne – w zakresie, w jakim wskazują na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tudzież jej istnienia. Zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej "k.p.a."), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części. Najogólniej rzecz ujmując, bezprzedmiotowość postępowania zachodzi w sytuacji braku sprawy administracyjnej, innymi słowy, w obliczu braku możliwości konkretyzacji – pozytywnej lub negatywnej – wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego. Stosunek procesowy, jako w założeniu wtórny, nie ma wtedy racji bytu. Sprawa administracyjna powstaje wtedy, gdy "prawo materialne żąda swojej konkretyzacji ze względu na stan faktyczny. Jest ona więc niepowtarzalnym splotem prawa i faktu, w który uwikłane są dwa podmioty: organ administracyjny i strona" (J. Zimmermann, Administracyjny tok instancji, Kraków 1986, s. 13). Weryfikacja istnienia sprawy administracyjnej polega na zidentyfikowaniu normy materialnej statuującej kompetencję organu administracji publicznej do decyzyjnego skonkretyzowania czyichś praw i obowiązków oraz stanu faktycznego opisanego w hipotezie tej normy – stanu faktycznego uzasadniającego uczynienie z kompetencji jurysdykcyjnej użytku w danym czasie i w danym przypadku. Subiektywny obraz elementów sprawy administracyjnej jest w założeniu zmienny, ma on kształtować się stopniowo i przybrać ostateczną postać dopiero po dokonaniu interpretacji prawa i po przeprowadzeniu wszystkich niezbędnych czynności dowodowych. Proces jurysdykcyjny jest przecież w zasadniczej części procesem pozyskiwania szczegółowych informacji o przedmiocie rozstrzygnięcia – przy czym na etapie wstępnym chodzi o informacje pozwalające na ocenę, czy on w ogóle istnienie i jakie są jego elementy (normatywne i faktyczne). "Moment pełnego ukształtowania się granic sprawy administracyjnej następuje więc dopiero przed wydaniem decyzji, a po zamknięciu postępowania wyjaśniającego. Sprawa ma wtedy kształt obiektywny, który jest dany organowi administracyjnemu i na podstawie którego organ wydaje rozstrzygnięcie" (J. Zimmermann, Problem "beneficium novorum" w postępowaniu administracyjnym, Państwo i Prawo nr 5/1987, s. 64-65). Dodać przy tym trzeba, że organ administracji publicznej – zwłaszcza w sprawach, które mogą być wszczęte również z urzędu – nie jest związany zakresem żądania i treścią wniosku; może zatem – a właściwie, gdy są ku temu podstawy, powinien – wyjść poza granice wniosku nie tylko w fazie rozpoznania sprawy i orzekania, ale także w fazie badania, czy sprawa mogąca być przedmiotem postępowania jurysdykcyjnego rzeczywiście istnieje. W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że we wstępnej fazie postępowania, gdy jego przedmiot nie jest jeszcze w pełni zidentyfikowany czy też sprecyzowany, organ administracji publicznej winien brać pod uwagę ogół norm materialnych, statuujących kompetencje jurysdykcyjne, które mogą znaleźć zastosowanie w obliczu ustalonego czy też wskazanego przez strony stanu faktycznego. Notabene wspomniany stan faktyczny – gdy idzie o jego granice – również nie może być w tej fazie traktowany nazbyt rygorystycznie. Inaczej rzecz ujmując, organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z przyczyn przedmiotowych lub umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu jego bezprzedmiotowości (istota tych rozstrzygnięć jest zbliżona) tylko wtedy, gdy wykluczy istnienie owego "splotu prawa i faktu", który stanowi sprawę administracyjną. Zarówno "prawo", jak i "fakt" muszą być przy tym postrzegane szeroko; w każdym razie, zwłaszcza na etapie wstępnym, nie można ograniczać się do wyselekcjonowania jednej normy materialnej i po negatywnej weryfikacji faktu opisanego w jej hipotezie – definitywnie uznać, że sprawy administracyjnej nie ma. Gdy zaś idzie o prawidłowe uzasadnienie decyzji kończącej postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia (orzekającej o umorzeniu postępowania), to – hipotetycznie rzecz ujmując – odróżnić należy dwa przypadki. W pierwszym przypadku organ może wykazywać, że ustalony lub opisywany przez stronę stan faktyczny w założeniu nie odpowiada hipotezie żadnej z norm materialnych wymagających decyzyjnej konkretyzacji (choć taka argumentacja winna się znaleźć raczej w postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania), w drugim zaś – może wykazywać, że określona norma materialna została wprawdzie wyselekcjonowana i zidentyfikowana jako potencjalnie wchodząca w rachubę i mogąca mieć zastosowanie w ustalonym wstępnie stanie faktycznym, ale po przeprowadzeniu niezbędnych czynności dowodowych ostatecznie nie stwierdzono kompletu okoliczności faktycznych opisanych w jej hipotezie i tym samym wykluczono potrzebę i możliwość jej konkretyzacji (wydania decyzji merytorycznej). Można powiedzieć, że w pierwszym przypadku umarza się postępowanie z uwagi na brak jakiejkolwiek sprawy administracyjnej, natomiast w drugim przypadku umarza się postępowanie z uwagi na negatywną weryfikację elementów konstytutywnych sprawy określonej – sprawy w przepisach prawa materialnego, oczywiście w ujęciu abstrakcyjnym, przewidzianej. O ile w pierwszym przypadku jest to rzecz względna, o tyle w drugim przypadku organ zawsze obowiązany jest wyraźnie wskazać, jaką normę prawa materialnego brał pod uwagę i istnienie jakiej sprawy administracyjnej wykluczył. W niniejszym postępowaniu niewątpliwie zachodził drugi z opisanych tu przypadków, a świadczy o tym choćby to, że organ prowadził postępowanie dowodowe zorientowane na konkretną okoliczność faktyczną (kwestia ruchów masowych gruntu powodowanych wykonanymi robotami budowalnymi w związku z realizacją inwestycji w postaci boiska sportowego). Umorzenie postępowania jest motywowane negatywną weryfikacją występowania tej okoliczności, a nie tym, że w założeniu nie może ona kreować sprawy administracyjnej. Mimo to organy – ani w podstawie prawnej rozstrzygnięcia, ani w uzasadnieniu decyzji – nie wskazały normy materialnej, której zastosowanie brały pod uwagę (zaś samą sprawę określa się jako "sprawę zagrożenia spowodowanego osuwaniem się gruntu w związku z budową boiska sportowego"). Z końcowej części uzasadnienia decyzji organu odwoławczego można wyprowadzić jedynie niejako negatywny wniosek, że nie była to żadna z norm wynikających z art. 50-51 pr.bud. (skoro te mają być rozważane w odrębnym postępowaniu). Powyższe uchybienie w zasadzie uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji. Leżącego u jej podstaw twierdzenia o braku elementów faktycznych sprawy administracyjnej niepodobna zweryfikować bez sprecyzowania, o jaką sprawę idzie; innymi słowy, twierdzenia tego niepodobna zweryfikować bez wskazania normatywnego wzorca sprawy administracyjnej, do którego się ono odnosi. W ocenie Sądu, istotne zastrzeżenia budzi również prawidłowość ustalenia faktycznego, w oparciu o które organy orzekły o umorzeniu postępowania – mianowicie ustalenia, że przyczyną uaktywnienia się osuwiska nie były roboty związane z realizacją boiska. Jakkolwiek w tym kontekście powołano także opracowania z lat 1999–2002, jako kluczowy dowód w tej mierze jawi się "Ocena techniczna" z marca 2016 r. autorstwa mgr inż. A. B.. Wszak dysponując już wspomnianymi opracowaniami z lat 1999–2002, Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał – trafnie – że nadal zachodzą uzasadnione wątpliwości, czy wykonane roboty budowlane mogły powodować występowanie ruchów masowych gruntu i czy ewentualne oddziaływanie tych robót ma charakter tymczasowy czy trwały. Właśnie w celu rozwiania tych wątpliwości organ skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., dalej pr.bud.) i postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia oceny robót budowalnych związanych z realizacją boiska sportowego. W tym stanie rzeczy kluczowa jest odpowiedź na pytanie, czy "Ocena techniczna" z marca 2016 r. autorstwa mgr inż. A. B. stanowi miarodajny i wystarczający dowód na okoliczność, że przyczyną uaktywnienia się osuwiska nie były roboty związane z realizacją boiska. Zdaniem Sądu, odpowiedź ta powinna być negatywna, zaś organy – przyjmując inaczej – przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). W uzasadnieniu decyzji przedmiotowa "Ocena techniczna" nie została poddana szerszej analizie, organ odwoławczy przytoczył tylko konkluzje tej oceny. W istocie sama "Ocena techniczna" nie zawiera argumentacji wykazującej zasadność sformułowanych w niej tez. Nieprzekonujący jest przy tym bodaj jedyny wskazany tam argument, a właściwe przypuszczenie, że skoro płyta boiska usytuowana jest na poziomie zbliżonym do poziomu pierwotnego terenu, to prace ziemne związane z jej budową musiały polegać na przemieszczeniu niewielkich mas ziemnych. Notabene, podane różnice poziomów są nieweryfikowalne, gdyż nie wskazano, na jakiej podstawie zostały ustalone. Wskazane wcześniej uchybienie w postaci niewskazania normatywnego wzorca sprawy administracyjnej uniemożliwia precyzyjne określenie zakresu relewantnych okoliczności faktycznych w niniejszym postępowaniu, niemniej jednak wiele wskazuje na to, że należy do nich nie tylko kwestia przyczyny uaktywnienia się osuwiska, ale także kwestia, czy obecny stan przedmiotowego boiska, uwzględniając sposób jego użytkowania, jest odpowiedni i czy nie stwarza zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. W ocenie Sądu, zabrany materiał dowodowy – w tym opracowania z lat 1999 – 2002 oraz "Ocena techniczna" z marca 2016 r. autorstwa mgr inż. A. B. – nie wyjaśnia w sposób dostateczny istotnych okoliczności, w tym przyczyny uaktywnienia się osuwiska i powstania związanego z tym zagrożenia. Okoliczności te wymagają wyjaśnienia z uwzględnieniem dyrektyw wynikających z art. 7, art., 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a.; zasadne jest także rozważanie możliwości skorzystania z uprawnień przewidzianych w art. 81c ust. 4 pr.bud. Zdaniem Sądu, skoro w dotychczasowym postępowaniu nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, doszło do naruszenia powołanych przepisów, a w konsekwencji nieprawidłowo, a co najmniej przedwcześnie, został zastosowany art. 105 § 1 k.p.a. W ponownym postępowaniu organy powinny, uwzględniając ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku, poczynić ustalenia faktyczne niezbędne do rozstrzygnięcia, czy istnieje przedmiot postępowania (sprawa podlegająca załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej), w szczególności ustalenia co do przyczyn uaktywnienia się osuwiska i powstania związanego z tym zagrożenia, a następnie – w zależności od wyniku tych ustaleń – podjąć stosowne czynności zmierzające albo wydania decyzji merytorycznej, albo do umorzenia postępowania. Rozstrzygnięcia, w każdym przypadku, powinny być zrelatywizowane do przepisów prawa materialnego, które zostały zastosowane względnie których zastosowanie było brane pod uwagę. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło