II SA/Kr 868/03

WyrokWSA w Krakowie2004-11-23

Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Bożenna Blitek, Elżbieta Kremer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres służby w zakładowej zawodowej straży pożarnej oraz odbywania zastępczej służby wojskowej w Oddziałach Obrony Cywilnej przed dniem 31 stycznia 1992 r. w charakterze strażaka mianowanego można traktować jako równorzędny ze służbą w Policji w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji i innych służb?
Ratio decidendi
Okres służby w zakładowej zawodowej straży pożarnej oraz odbywania zastępczej służby wojskowej w Oddziałach Obrony Cywilnej przed dniem 31 stycznia 1992 r. w charakterze strażaka mianowanego należy traktować na równi ze służbą w Policji w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji i innych służb. Sąd podzielił stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym okresy te wlicza się do wysługi emerytalnej.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. domagał się zaliczenia okresu służby od 1983 r. do 1985 r. w Zakładowej Zawodowej Straży Pożarnej jako równorzędnego ze służbą w Policji, powołując się na ustawę o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Organy obu instancji odmówiły, uznając, że okresy te nie spełniają kryteriów równorzędności ze służbą w Policji. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując stanowisko organów i powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzającą go decyzję organu I instancji i zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie: WSA Bożenna Blitek spr. WSA Elżbieta Kremer Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2004 r sprawy ze skargi S. M. na rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 10 marca 2002 r, Nr: [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia okresu służby w straży pożarnej jako równorzędnego ze służbą w policji I. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzającą go decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] Nr [...] z dnia [...] 2002 r, II. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na rzecz skarżącego S. M. kwotę [...] ( [...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 10 marca zapewne 2003r., a rok 2002 to niewątpliwie oczywista omyłka - do [...][...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] odmawiającą zaliczenia asp. S. M. s. J. ([...] ) - okresu służby od [...] 1983r. do [...] 1985r. w Zakładowej Zawodowej Straży Pożarnej [...] [...] "[...]" w [...] , jako równorzędnego ze służbą w Policji. Na uzasadnienie tego rozkazu personalnego podano, że skarżący we wniosku, jak i w odwołaniu podniósł, że w okresie od [...] 1983r. do [...] 1985r. jako pomocnik przodownika roty był funkcjonariuszem pożarnictwa i uzyskiwał kolejne stopnie pożarnicze. W dniu [...] 1983r. uzyskał stopień strażaka i tym samym został mianowany na stopień funkcjonariusza pożarnictwa. Jednocześnie został powołany do odbycia służby wojskowej w tej jednostce w okresie od [...] 1983r. do [...] 1985r. Podczas odbywania służby wojskowej ukończył kurs dla szeregowych funkcjonariuszy pożarnictwa i został mianowany z dniem [...] 1984r. na stopień starszego strażaka. Zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. "o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. nr 53, poz. 214 z późn. zm.)" - okres od [...] 1983r. do [...] 1985r. winien być potraktowany jako równorzędny ze służbą w Policji. Organy obu instancji nie podzieliły stanowiska skarżącego, gdyż ich zdaniem - okres służby w Obronie Cywilnej jest równorzędny z okresem zatrudnienia w myśl ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. nr 40, poz. 267 z późn. zm.), a obecnie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. "o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" (Dz.U. nr 162, poz. 1118 z późn. zm.). Ponadto, zgodnie z art. 198 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. "o powszechnym obowiązku obrony RP" (tekst jednolity: Dz.U. z 2002r. nr 21, poz.205) - okres odbywania służby zastępczej jest równorzędny z okresem zatrudnienia w rozumieniu podanych już przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nadto organ II instancji uznał, że mianowanie S. M. na stanowisko pomocnika przodownika roty nastąpiło wbrew przepisowi art. 1 ust. 5 dekretu z dnia 27 grudnia 1974r. "o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa" (Dz.U. nr 50, poz.321 z późn. zm.), zgodnie z którym mianowanie to mogło nastąpić po odbyciu zasadniczej służby wojskowej albo po przeniesieniu do rezerwy bez odbycia tej służby lub po zwolnieniu od obowiązku służby wojskowej. Mimo, iż z dokumentów wynika, że skarżący otrzymywał wynagrodzenie zgodne z przepisami dotyczącymi funkcjonariuszy pożarnictwa, to - zdaniem organów obu instancji - skoro nie spełniał warunków do mianowania go z dniem [...] 1983r. pomocnikiem przodownika roty, to tym samym brak podstaw do zaliczenia okresu służby od [...] 1983r. do [...] 1983r. i od [...] 1985r. do [...] 1985r. na stanowisku pomocnika przodownika roty oraz od [...] 1983r. do [...] 1985r. na stanowisku pomocnika przodownika roty w Obronie Cywilnej - jako równorzędnych ze służbą w Policji w rozumieniu art. 13 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Podano, że okresy te zostały zaliczone rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] 1992r. do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego. Z decyzją tą nie zgodził się S. M., który wniósł o uchylenie rozkazu personalnego nr [...][...] Komendanta Wojewódzkiego Policji wraz z decyzją go poprzedzającą - nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] jako sprzecznych z prawem tj. art. 13 ust. 1 cyt. ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) i orzeczeniem Sądu Najwyższego wydanym do sygn. akt II UKN 609/99/OSNP 2002/1/20. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki w [...]wniósł o jej oddalenie podając jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - rozkazu personalnego i zaznaczył, że skoro okres odbywania zasadniczej służby wojskowej w obronie cywilnej oraz okres odbywania służby zastępczej są traktowane jako równorzędne z okresem zatrudnienia w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin względnie przepisów o emeryturach i rentach z FUS, to nie można uznać ich za równorzędne ze służbą w Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) Mają rację organy obu instancji, że brak jest podstaw do uznania okresu od 20.10.1983r. do 20.10.1985r. za służbę w Wojsku Polskim w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.z 1992r. nr 4, poz. 16). Nie mniej, należy zwrócić uwagę, że ustawa "o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin" została skierowana do pracowników i ich rodzin, a ustawa "o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" zaadresowana została także do innych pracowników niż funkcjonariusze Policji. Zaopatrzenie emerytalne asp. S. M. - funkcjonariusza Policji reguluje wyłącznie cyt. ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) i zgodnie z art. 13 ust. 1, pkt 4) tej ustawy: "jako równorzędne ze służbą w Policji (...) traktuje się okresy zatrudnienia lub służby w zawodowych jednostkach ochrony przeciwpożarowej i nauki w szkołach pożarniczych, w charakterze członka Korpusu Technicznego Pożarnictwa, a także funkcjonariusza pożarnictwa w terminie do dnia 31 stycznia 1992r.". Jest bezspornym, co przyznaje organ II instancji w odpowiedzi na skargę, że S. M. w okresie od dnia [...] 1983r. do [...] 1985r. był funkcjonariuszem pożarnictwa i jednocześnie na okres od dnia [...] 1983r. do [...] 1985r. odbył służbę wojskową w tej jednostce pożarniczej. Okoliczności te udokumentował: zaświadczeniem nr [...] Wojskowej Komendy Uzupełnień dla [...] z dnia [...] .2002r. (k.4 akt) o odbyciu służby w Oddziałach Obrony Cywilnej w Zakładowej Zawodowej Straży Pożarnej [...] w okresie od dnia [...] .1983r. do dnia [...] .1985r., świadectwem pracy wydanym przez [...] S.A. z dnia [...] .2002 (k.5 akt), z którego wynika, że od [...] .1983r. do [...] .1985r. strażak S. M. wykonywał pracę pomocnika przodownika roty oraz pismem z dnia [...] .1983r. nr [...] Kombinatu Metalurgicznego [...] "[...]", Zakładowa Zawodowa Straż Pożarna, w którym podano, że otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze m.in. za posiadany stopień pożarniczy strażaka (k.7 akt). Z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000r. II UKN 609/99 OSNP 2002/1/20 wynika, że "okres zatrudnienia w jednostce ochrony przeciwpożarowej od wyrażenia zgody na "stanie się strażakiem" do zakończenia tego zatrudnienia (art.129 ust. 1,8 i 9 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej, Dz.U. nr 88, poz. 400 ze zm.) należy traktować jak służbę w Państwowej Straży Pożarnej w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin". Według orzeczenia Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 13 maja 2004r. sygn. akt II UK 367/03 wynika, że "okres odbywania zastępczej służby wojskowej w Oddziałach Obrony Cywilnej przed dniem 31 stycznia 1992r. w charakterze strażaka mianowanego w zakładowej straży pożarnej stanowi okres traktowany na równi ze służbą wymienioną w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (jednolity tekst - Dz.U. z 2004r., nr 8, poz. 67 ze zm.). Mając na względzie dotychczasowe stanowisko Sądu Najwyższego prezentowane w przytoczonym orzecznictwie, a które Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pełni podziela – "zarówno okres zatrudnienia w jednostce ochrony przeciwpożarowej w charakterze strażaka przed dniem [...] 1992r., (niezależnie od zachowania wymogów formalnych art. 1 ust. 2 i 5 dekretu z dnia 27 grudnia 1974r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa - Dz.U. nr 50, poz. 321) jak i okres odbywania zastępczej służby wojskowej w Oddziałach Obrony Cywilnej przed dniem [...] 1992r. w charakterze strażaka mianowanego w zakładowej straży pożarnej stanowią okresy traktowane na równi ze służbą wymienioną w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity: Dz.U. z 2004r. nr 8, poz. 67 z późn. zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 7 tej ustawy - okresy te wlicza się do wysługi emerytalnej. Już na marginesie godzi się zauważyć, że zgodnie z art. 1 ust. 2 i 5 cyt. wyżej dekretu - mianowanie mogło nastąpić zarówno po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, jak i po przeniesieniu do rezerwy bez odbycia tej służby lub po zwolnieniu od obowiązku służby wojskowej. Jest niewątpliwym, że S. M. został zwolniony od odbycia zasadniczej służby wojskowej, skoro odbywał służbę zastępczą, a odbywanie jej polegało na służbie w zakładowej zawodowej straży pożarnej. W tej sytuacji, że mianowanie S. M. odbyło się nie było sprzeczne z wymogami tego dekretu. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę jako w pełni uzasadnioną i uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzającą go decyzję organu I instancji i na mocy powołanego art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. "o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...)" oraz art. 145 par. 1 pkt la) p.p.s.a. -orzekł jak w pkt I wyroku. Na mocy art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę (...) (Dz.U. nr 153, poz. 1271) w związku z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368) o kosztach orzeczono jak w pkt. II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło