II SA/Kr 868/06
WyrokWSA w Krakowie2007-11-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski, Sędzia WSA Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu dochodu do celów ustalenia wysokości zasiłku stałego, kwota alimentów świadczonych przez stronę powinna być pomniejszona o koszty egzekucji komorniczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy ustalaniu dochodu do celów ustalenia wysokości zasiłku stałego, kwota alimentów świadczonych przez stronę powinna być pomniejszona o faktycznie świadczoną kwotę alimentów, a nie o kwotę przekazaną wierzycielowi po potrąceniu kosztów egzekucyjnych. Organy błędnie odliczyły od dochodu skarżącego kwotę, która stanowiła dochód wierzyciela alimentacyjnego, a nie kwotę faktycznie świadczoną przez skarżącego. Ponadto, organy naruszyły przepisy postępowania, nie zapewniając stronie czynnego udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o obniżeniu zasiłku stałego dla A.R. Organ I instancji ustalił dochód skarżącego na kwotę 344,76 zł, uwzględniając rentę inwalidzką pomniejszoną o potrącenia alimentacyjne i koszty egzekucji. Skarżący odwołał się, twierdząc, że jego dochód netto jest niższy, a koszty egzekucji komorniczej nie powinny być zaliczane do jego dochodu. SKO utrzymało decyzję w mocy, uznając, że kwota alimentów świadczona na rzecz innych osób wynosi 230,85 zł po odliczeniu kosztów egzekucji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie AWSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Ewa Janowska (del.) Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [....] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Działając z upoważnienia Prezydenta Miasta T., Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. decyzją z dnia.........2006 r. zmienił z dniem .......04.2006 r. swój ą wcześniejszą decyzję z........05.2004 r. przyznającą A.R. pomocy społecznej w formie zasiłku stałego od dnia 1.05.2004 r. w wysokości 179,71 zł miesięcznie w ten sposób, że od dnia 1.04.2006 r. ustalił wysokość tego zasiłku na kwotę 116,30 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu organ podał, że w trakcie przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono zmianę dochodu uprawnionego, który od dnia ..... .04.2006 r. wynosi 344, 76 zł. Na tą kwotę składa się renta inwalidzka z ZUS pomniejszona o potrącenia alimentacyjne. Organ ustalił ponadto, że uprawniony prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i posiada orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Wysokość zasiłku stałego stanowi różnicę między kryterium dochodowym, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 461 zł, a dochodem tej osoby, czyli w tej sprawie kwotą 344, 76 zł. Tym samym zasiłek ten winien wynieść 116,30 zł.
Od tej decyzji odwołanie wniósł A.R., domagając się uchylenia zaskarbionej decyzji i zarzucił organowi I-instancji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Odwołujący podniósł, że jego dochód netto wynosi 298,73 zł, kwota w wysokości 89, 16 zł stanowi podatek, a kwota 276,88 zł jest potrącana na świadczenia alimentacyjne. Odwołujący podniósł również, że koszty manipulacyjne komornika nie mogą być zaliczane do jego dochodu, bo stanowią dochód komornika. Odwołujący wskazał, że jest on całkowicie niezdolny do podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia i to wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia........05.2006 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że podstawą ustalania wysokości dochodu jest art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Przytoczono treść art. 37 ustawy o pomocy społecznej, regulującej kryteria przyznawania i ustalania wysokości zasiłku stałego.
Organ wskazał, że odwołujący pobiera rentę inwalidzką w wysokości 664,77 zł z czego potrącany jest podatek i składka na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 89,16 zł oraz alimenty w wysokości 276,88 zł. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia komornika wynika, że od przekazywanej kwoty alimentów pobierane są koszty egzekucji w wysokości 15 % oraz oplata za przelew.
Kwoty pobierane przez komornika nie mogą pomniejszać dochodu odwołującego. Tym samym kwota alimentów świadczona na rzecz innych osób wynosi 230,85 zł (276,88 -15 % - 4,5 zł). Tym samym w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego od kwoty dochodu uprawnionego należało odjąć kwotę 230,85 zł oraz kwotę składek na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczki na podatek w wysokości 89,16 zł. Po odjęty ww. kwot wysokość dochodu odwołującego wynosi 344,76 zł i taka tez kwotę prawidłowo ustali organ I-instancji.
Decyzję ta doręczono stronie 3.06.2006 r. i dnia ...... czerwca 2006 r. strona ta wniosła na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jej uchylenia jako wydanej z naruszeniem art. 8 ust. pkt l ustawy o pomocy społecznej.
Skarżący podniósł, że z zaświadczenia ZUS-u z ......05.2006 r. wynika, iż wysokość otrzymywanej renty po potrąceniach stanowi od 1.04.2006 r. kwotę 298,73 zł, a tym samym odjęcie tej kwoty od 461 zł powinno prowadzić do ustalenia wysokości zasiłku stałego na kwotę 162,27 zł. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem, że kwota prowizji przekazywanej komornikowi nie jest obciążeniem Alimentacyjnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Sygn. akt II SA/Kr 868/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarżący A.R. dnia ....... czerwca 2006 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia ......... maja 2006 r., doręczoną skarżącemu 3 czerwca 2006 r. Skargę wniesiono z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu.
Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I-instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, którego decyzja została zaskarżona, ma siedzibę w T. . Z art. 13 § 2 P.p.s.a. wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § l pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, póz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar Województwa ............
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I-instancji są obarczone wadami uzasadniającymi ich uchylenie.
Spór w tej sprawie sprowadza się do wykładni art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, póz. 593 z późn. zm.).
Zgodnie z powołanym przepisem "za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób".
Organy obu instancji uznały, że kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób to suma środków pieniężnych, jakie osoba uprawniona otrzymuje od osoby zobowiązanej do tych alimentów. Innymi słowy kwota alimentów to rzeczywista kwota, jaką otrzymuje wierzyciel alimentacyjny. W tej sprawie faktyczna kwota alimentów przekazywana B.R. wynosiła kwotę 230,85 zł i tylko taką kwotę odliczono od dochodów skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w tej sprawie nie podziela tego poglądu. Z akt sprawy wynika bowiem w sposób nie budzący wątpliwości - i nie kwestionują tego same strony - że skarżący A.R. zobowiązany jest wyrokiem sądu do zapłaty alimentów (świadczeń alimentacyjnych) w wysokości 276,88 zł (akta postępowania administracyjnego, karta nr 20, karta nr 16-17 i karta nr 4).
Sygn. akt II SA/Kr 868/06
O taką kwotę jest pomniejszana wysokość renty świadczonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (akta postępowania administracyjnego, karty nr 16-17 i nr 4}. Tym samym skarżący świadczy na rzecz innej osoby kwotę większą niż 230, 85 zł - kwotę 276,88 zł.
Powołany art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej definiuje sposób ustalania dochodu w stosunku do osoby starającej się o świadczenia z pomocy społecznej. Tym samym należy ustalać ten dochód mając na uwadze pomniejszenia tego właśnie dochodu (przychodu). Organy administracji dokonały zaś pomniejszenia dochodu skarżącego o kwotę dochodu innej osoby (wierzyciela alimentacyjnego). Pomniejszono dochód A.R.. nie o kwotę pobranego od niego świadczenia alimentacyjnego, ale o kwotę stanowiącą dochód B.R.
Tym samym trafnie podnosi skarżący, że jego dochód jest znacznie bardziej zmniejszany, niż ustalają to organy administracji.
Należy również wskazać i to, że opłata egzekucyjna w wysokości 15 % egzekwowanego świadczenia (jako cała oplata stosunkowa) jest ustalana przez komornika w odrębnym postanowieniu, w którym wzywa dłużnika do uiszczenia należności z tytułu opłat w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia i to postanowienie po uprawomocnieniu podlega wykonaniu w drodze egzekucji bez zaopatrywania w klauzulę wykonalności. Podstawą ustalenia wysokości opłaty są egzekwowane należności według stanu na dzień wyegzekwowania lub umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 49 ust. l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, póz. 1191 z późn zm.).
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej nakazuje pomniejszenie dochodu strony o kwoty pobieranych (świadczonych) przez ta osobę alimentów na rzecz innych osób, niezależnie tego jaka kwota jest później przekazywana wierzycielowi (osobie uprawnionej do alimentów).
Ponadto organy administracji naruszyły art. 61 § 4 k.p.a. w związku z art. 10 § l k.p.a. nie zapewniając stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak zawiadomienia jej o wszczęciu postępowania z urzędu oraz brak zawiadomienia o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i tym samym uniemożliwiając wypowiedzenie się co do tego materiału.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. jak i poprzedzająca ją decyzja organu I-instancji naruszaj ą przepisy postępowania w stopniu uzasadniających ich uchylenie.
Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. w tej sprawie właściwy organ administracji prowadząc postępowanie powinien w szczególności uwzględnić sposób ustalania wysokości dochodu skarżącego pomniejszając tą kwotę o wysokość alimentów świadczonych przez tą osobę (pobieranych od tej osoby) i stosownie do tego sprawę załatwić.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 145 § l pkt a i c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 8 ust. 3 pkt 3 i art. 37 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej) mających wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów procedury administracyjnej (art. 10 k.p.a. i art. 61 § 4 k.p.a.), które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. Sąd - w przypadku uwzględnienia skargi - zobowiązany był określić wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło