II SA/Kr 868/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 11 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 sierpnia 2015 r. w sprawie ze skargi R.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20 maja 2015 r. znak:[...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić wniosek. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2015 r. oddalił wniosek. Skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." - od postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W aktualnym brzmieniu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 260 § 1 stanowi, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie jednak z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 poz. 658) do postępowań sądowych wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej tj. przed 15 sierpnia 2015 r. stosuje się art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym, a więc w brzmieniu: "W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie". Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Taki też był zakres wniosku skarżącej, która domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. We wniosku skarżąca podała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, z mężem pozostaje w rozdzielności majątkowej. Jej miesięczny dochód z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej wynosi 2.800 zł, koszty utrzymania oszacowała na kwotę 2.200 zł. Według oświadczenia w skład posiadanego majątku wchodzi udział 3/4 we własności domu mieszkalnego o pow. 180 m2 oraz oszczędności w kwocie 5.000 zł. W sprzeciwie podano, że sytuacja materialna skarżącej jest bardzo trudna, działalność gospodarcza, którą prowadzi jest nieopłacalna ekonomicznie, prawie nie ma nowych zleceń, a te które otrzymuje są niskiej wartości. Ponadto zleceniodawcy opóźniają się z zapłatą, przez co skarżąca ma zaległości wobec ZUS i Urzędu Skarbowego, a konkurencja stosuje ceny dumpingowe, w związku z czym skarżąca zamierza zawiesić działalność gospodarczą. Taka sytuacja nie uzasadnia przyznania prawa pomocy nawet w zakresie częściowym. Skarżąca posiada stały miesięczny dochód, po odliczeniu kosztów utrzymania pozostaje jej z niego 600 zł. Ponadto dysponuje oszczędnościami w kwocie 5.000 zł. W żaden sposób nie można przyjąć, że w tych okolicznościach konieczność uiszczenia kosztów sądowych spowoduje u skarżącej uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a.