II SA/Kr 868/19
PostanowienieWSA w Krakowie2019-10-02
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Mirosław Bator, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na uchwałę organu gminy, która utraciła moc obowiązującą przed wniesieniem skargi, jest dopuszczalna, jeśli uchwała ta nie kreuje stosunków prawnych i nie stanowi podstawy do wydawania indywidualnych rozstrzygnięć administracyjnych?Ratio decidendi
Skarga na uchwałę organu gminy, która utraciła moc obowiązującą i nie kreuje stosunków prawnych ani nie stanowi podstawy do wydawania indywidualnych rozstrzygnięć administracyjnych, jest niedopuszczalna z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. Uchwała taka ma jedynie wartość historyczną i nie podlega kontroli sądu.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Miechowie wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Gołcza dotyczącą regulaminu utrzymania czystości i porządku, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez przekroczenie delegacji ustawowej w zakresie zakazu wprowadzania zwierząt. Wójt Gminy Gołcza wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że zaskarżona uchwała utraciła moc obowiązującą przed wniesieniem skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : starszy referent sądowy Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Miechowie na uchwałę nr XXIII/127/16 Rady Gminy Gołcza z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gołcza postanawia: odrzucić skargę.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Miechowie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę nr XXIII/127/16 Gminy Gołcza z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gołcza zarzucając naruszenie:
1/ § 13 ustęp 1 pkt 5 regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gołcza stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały, a mianowicie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: u.c.p.), polegającego na przekroczeniu delegacji ustawowej i wprowadzenie generalnego zakazu wprowadzania zwierząt do obiektów użyteczności publicznej, z wyłączeniem obiektów przeznaczonych dla zwierząt, takich jak lecznice, wystawy itp. postanowienie to nie dotyczy osób niewidomych, korzystających z pomocy psów-przewodników, co stanowi naruszenie przez Radę Gminy Gołcza kompetencji przyznanej przez art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.;
2/ § 13 ustęp 1 pkt 6 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gołcza stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały, a mianowicie art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p., polegającego na przekroczeniu delegacji ustawowej i wprowadzenie generalnego zakazu wprowadzania zwierząt domowych na tereny placów gier i zabaw, piaskownic dla dzieci oraz na tereny objęte zakazem na podstawie odrębnych uchwał rady gminy, co stanowi naruszenie przez Radę Gminy Gołcza kompetencji przyznanej przez art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.
Wskazując na powyższe organ wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie § 13 ustęp 1 pkt 5 i pkt 6 regulaminu utrzymania czystości i porządku w Gminie Gołcza. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zakres regulacji zaskarżonego regulaminu wynikał z art. 4 ust. 2 u.c.p., który przewidywał, że regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Poddając analizie zaskarżony akt prawa miejscowego należy przede wszystkim podnieść, iż w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które dokonują tego wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Powyższe regulacje o randze konstytucyjnej oznaczają, że materia uregulowana wydanym aktem normatywnym powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, że nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, a nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej. Zasady podejmowania uchwał lub aktów organu gminy wyznaczają przepisy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. Norma prawna zawarta w art. 40 cyt. ustawy przyznaje gminie prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych. Zatem oznacza to, że jeżeli podstawą aktu prawa miejscowego uchwały jest upoważnienie ustawowe, rada gminy nie może w żaden sposób wystąpić poza przedmiotowe granice upoważnienia zawartego w ustawie. Przekroczenie upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności podjętego aktu. Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 1 zdanie 1 u.s.g, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Mając na względzie powyższe rozważania natury ogólnej należy zauważyć, iż Rada Gminy Gołcza podjęła w dniu 28 czerwca 2016 roku uchwałę NR XXIII/127/16 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gołcza, w której zawarte są unormowania dwukrotnie takową delegację przekraczające. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej uchwale doszło do istotnego naruszenia prawa w § 13 ustęp 1 pkt 5 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gołcza stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały, a mianowicie art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p., polegającego na przekroczeniu delegacji ustawowej i wprowadzenie generalnego zakazu wprowadzania zwierząt do obiektów użyteczności publicznej, z wyłączeniem obiektów, przeznaczonych dla zwierząt, takich jak lecznice, wystawy itp. postanowienie to nie dotyczy; osób niewidomych, korzystających z pomocy psów- przewodników, co stanowi naruszenie przez Radę Gminy Gołcza kompetencji przyznanej przez art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p, Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, iż nie jest dopuszczalne wprowadzenie zakazu wprowadzania zwierząt na określony teren (w tym obiekt użyteczności publicznej) lecz w kompetencji Rady Gminy należy ustalenie sposobu postępowania ze zwierzętami w taki sposób, żeby ich pobyt na tym terenie nie był obarczony uciążliwością oraz nie zagrażał przebywającym tam osobom (vide: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2019 r.II SA/Gd 59/19, LEXnr 2677648). Ustanowienie bowiem takiego zakazu jest daleko idące i w istocie może ograniczać swobodę poruszania się i przebywania w określonym miejscu właścicieli zwierząt domowych, co powoduje, iż Rada Gminy normuje zagadnienia wykraczające poza materię ustawową. W podobny sposób należy odnieść się do istotnego naruszenia prawa w § 13 ustęp 1 pkt 6 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gołcza stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały, a mianowicie art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p., polegającego na przekroczeniu delegacji ustawowej i wprowadzeniu generalnego zakazu wprowadzania zwierząt domowych na tereny placów gier i zabaw, piaskownic dla dzieci oraz na tereny objęte zakazem na podstawie odrębnych uchwał rady gminy. Powyższe w tożsamy sposób stanowi naruszenie przez Radę Gminy Gołcza kompetencji przyznanej przez art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Gołcza wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Wskazał, że zaskarżona uchwała utraciła moc na podstawie § 3 uchwały Rady Gminy Gołcza nr VI/43/19 z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gołcza, która weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym Województwa Małopolskiego tj. w dniu 11 czerwca 2019 r. W orzecznictwie wskazuje się, że skarga na uchwałę organu gminy jest dopuszczalna także wtedy, gdy uchwała ta została wprawdzie uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Niedopuszczalna jest natomiast skarga na uchwałę nieobowiązującą (brak substratu zaskarżenia), czyli taką którą nie może być stosowana do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości bądź przyszłości (vide uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1994r., sygn. akt W 5/94; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 listopada 2016r., sygn. akt: II SA/Gd 559/16). Tym samym skarga na przedmiotową uchwałę, wniesiona miesiąc po utracie przez zaskarżoną uchwałę mocy obowiązującej, a więc na akt nieistniejący w obrocie prawnym w chwili wniesienia skargi, powinna podlegać odrzuceniu w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów merytorycznych Wójt Gminy Gołcza wskazał, że art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi, że regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gmin dotyczące m.in. obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Konstrukcja tego przepisu jest nieco odmienna od konstrukcji pozostałych punktów upoważniających radę gminy do określenia szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. W pkt. 6 nie wymieniono, tak jak w np. w pkt. l, konkretnych wymagań lub czynności, które mają być zamieszczone w regulaminie, ale obowiązki osób utrzymujących zwierzęta domowe zakreślono granicami celów wymienionych w tym przepisie, tj. ochroną przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Ustawodawca pozostawił więc organom gminy pewną swobodę w określaniu rodzaju obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, a granicą tej swobody jest to, aby obowiązki te służyły osiągnięciu celów wymienionych w art. 4 ust. 2 pkt. 6 ustawy. Samo sformułowanie "obowiązek" oznacza zaś "konieczność zrobienia czegoś wynikająca z nakazu moralnego lub prawnego; to, co ktoś musi zrobić powodowany taką koniecznością". Rada Gminy Gołcza, określając obowiązki określone w §13 ust. 1 pkt 5 oraz § 13 ust. 1 pkt 6 regulaminu, prawidłowo zrealizowała zatem upoważnienie ustawowe, gdyż tak sformułowane obowiązki osób utrzymujących zwierzęta, polegające na niewprowadzaniu zwierząt do obiektów użyteczności publicznej, z wyłączeniem obiektów przeznaczonych dla zwierząt, takich jak lecznice, wystawy, itp. (z wyłączeniem osób niewidomych korzystających z pomocy psów - przewodników) oraz na niewprowadzaniu zwierząt domowych na tereny placów gier i zabaw, piaskownic dla dzieci oraz na tereny objęte zakazem na podstawie odrębnych uchwał rady gminy, są zgodne z celem ustawy i mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego. Obowiązki te zapewniają ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Jednocześnie obowiązki określone przez Radę Gminy Gołcza nie wykraczają poza językowe znaczenie sformułowania "obowiązek"'. Zauważenia wymaga, że skarżący nie wyjaśnił w skardze dlaczego jego zdaniem Rada Gminy Gołcza nie posiada kompetencji do wprowadzenia obowiązków wymienionych w §13 ust. 1 pkt 5 oraz § 13 ust. 1 pkt 6 Regulaminu. Skarżący powołał się jedynie na prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że ustanowienie zakazu wprowadzania zwierząt na określony teren, w tym obiekt użyteczności publicznej, może ograniczać swobodę poruszania się i przebywania w określonym miejscu właścicieli zwierząt domowych. Gmina Gołcza z poglądem tym się jednak nie zgadza. Przede wszystkim Rada Gminy Gołcza nie pozbawiła właścicieli zwierząt domowych uprawnienia do osobistego korzystania z obiektów użyteczności publicznej, terenów placów gier i zabaw, piaskownic dla dzieci lub innych terenów objętych zakazem na podstawie odrębnych uchwał rady gminy. Oczywistym jest, że właściciele zwierząt domowych, np. psów, mogą korzystać z tych obiektów i urządzeń (zaskarżone postanowienia Regulaminu nie ograniczyły prawa do przebywania w tych obiektach czy na określonych terenach przez człowieka), nie mogą natomiast wprowadzać do nich tych zwierząt. Jak jednak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2017r., II OSK 1747/15, nie ma wyodrębnionego prawa właścicieli psów do wyprowadzania psów w miejscach publicznych. W świetle powyższego nie można w sposób racjonalny twierdzić, jak to czyni Skarżący, że generalny zakaz wprowadzania zwierząt do obiektów użyteczności publicznej, na tereny placów gier i zabaw, piaskownic dla dzieci, itp., ogranicza swobodę poruszania się i przebywania w określonym miejscu właścicieli zwierząt domowych. Skarżący zarzuca w istocie organowi naruszenie, art. 52 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. Przepis ten nie chroni jednak wolności zwierzęcia, a ponadto zaskarżone postanowienia regulaminu nie ograniczają wolności poruszania się po terytorium Polski, wyboru miejsca zamieszkania i pobytu (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2018r., II OSK 3084/17). Ponadto trzeba wskazać, że realizacja celów wymienionych w art. 4 ust. 2 pkt. 6 ustawy wymaga uwzględnienia prawa ogółu społeczności lokalnej (a nie tylko wybranej grupy mieszkańców gminy - w tym przypadku właścicieli zwierząt domowych) do bezpiecznego i niezakłóconego przez współużytkowników swobodnego korzystania z danego obiektu bądź urządzenia publicznego. Dostęp do tych obiektów i urządzeń powinien być zapewniony możliwie najszerszemu kręgowi obywateli, jednak może być limitowany, gdy wymaga tego ochrona praw i wolności innych osób bądź ochrona samego obiektu. Nie powinno natomiast budzić wątpliwości, że obecność zwierząt domowych (zazwyczaj psów) na terenie obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, placów gier i zabaw, piaskownic dla dzieci itp. może powodować dyskomfort i poczucie zagrożenia u innych niż ich właściciele osób, zwłaszcza dzieci i osób starszych, niezależnie np. od tego czy psy są prowadzone na smyczy, gdyż znaczenie odgrywa tu subiektywne uczucie strachu przed agresją psów związane z powszechnie znanymi typami zachowań tych zwierząt, np. ujadaniem czy podbieganiem do spacerujących. Nie można tu także pomijać (istotnego zwłaszcza dla obiektów i terenów, na których przebywają dzieci) aspektu sprzątania przez właścicieli nieczystości po zwierzętach, a w zasadzie jego braku, co jest problemem występującym od wielu lat i jasno wskazuje, że wykształcenie wśród osób posiadających zwierzęta domowe, np. psy, należytych wzorców zachowań społecznych związanych ze sprzątaniem nieczystości pozostawionych przez zwierzęta w miejscach publicznych jest procesem długotrwałym, a oczekiwanie, że każdy właściciel zwierzęcia domowego będzie wywiązywał się z tego obowiązku wzorcowo i z należytą starannością jest nierealne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W niniejszym postępowaniu w dniu 12 lipca 20119 r. wniesiona została skarga na uchwałę w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gołcza z 28 czerwca 2016 r. Uchwałą ta nie obowiązuje od 11 czerwca 2019 r. a to w związku z § 3 uchwały Rady Gminy Gołcza nr VI/43/19 z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gołcza. W ocenie sądu skarga była niedopuszczalna, brak bowiem przedmiotu zaskarżenia.
Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1454 z późn. zm.) rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego. Przepis art. 3
§ 2 pkt 5 P.p.s.a. przesądza, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Akty prawa miejscowego to kategoria aktów generalnych, zawierających normy prawne powszechnie obowiązujące na określonym terytorium państwa, skierowane do adresatów określonych w sposób abstrakcyjny i ustalające ciążące na nich obowiązki lub służące im uprawnienia, wydane na podstawie i w granicach wyraźnego ustawowego upoważnienia i ogłoszone w sposób prawem przewidziany. Jest to jednocześnie kategoria niejednolita. Akty te stanowią przedmiot regulacji wielu dziedzin. Ich charakter jest różny w zależności od przedmiotu regulacji. Różne też wywierają skutki. Należy bowiem zauważyć, iż "skutek" aktu prawa miejscowego może być w czasie nieograniczony i nie jest związany z obowiązywaniem tego aktu lub też skutek ten będzie obowiązywał ta długo jak długo dany akt prawa miejscowego istnieje w obrocie prawnym. Do pierwszych (których skutki nie są ściśle powiązane z obowiązywaniem danego aktu) należą np. miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. W oparciu o ich regulacje wydawane są indywidualne rozstrzygnięcia administracyjne np. decyzje o pozwoleniu na budowę, a tym samym ich skutki wykraczają poza ramy czasu, w którym akt ten w obrocie prawnym funkcjonuje - skutki te trwają nadal, pomimo utraty przez uchwałę mocy obowiązującej. Nawet bowiem po utracie mocy obowiązującej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązywać będą decyzję administracyjne na ich podstawie wydane i przez ich pryzmat organy będą oceniać np. legalność tych decyzji np. w postępowaniach nadzwyczajnych.
Druga kategoria to akty prawa miejscowego, które nie stanowią podstawy indywidualnych rozstrzygnięć administracyjnych. Są to akty które nie kreują stosunków prawnych, a obowiązki bądź uprawnienia, nakazy i zakazy na ich postanowienie obowiązujące przestają obowiązywać w dacie utraty przez dany akt prawa miejscowego mocy. Do tej drugiej kategorii należą regulaminy utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Po utracie mocy obowiązywania takiego aktu, wszystkie jego regulacje dezaktualizują się. Żaden zakaz, nakaz, uprawnienie czy obowiązek kreowany przepisami regulaminu nie może być już realizowany. Innymi słowy akt ten ma wartość jedynie historyczną, nie jest elementem porządku prawnego a co za tym idzie nie jest aktem prawnym podlegającym kontroli sądu.
Problematyka możliwości zaskarżania nieobowiązujących uchwał była rozważania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 14 września 1994 r. W 5/94 orzekł, iż;
I. Przez uchwałę podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, rozumie się również uchwałę, która wprawdzie została uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę.
II. Przewidziana w powołanym wyżej przepisie skarga na uchwałę organu gminy jest dopuszczalna również wtedy, gdy uchwała ta została wprawdzie uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę.
III. Zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej dokonana po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę.
W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, iż niedopuszczalna będzie również skarga na uchwałę nie obowiązującą (brak substratu zaskarżenia). Uchwała nie obowiązująca, to jednak taka - zgodnie z tym co powiedziano wyżej - uchwała, która nie może być stosowana do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości.
Brak substancji zaskarżenia w ocenie sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę a więc między innymi uchwała, która nie może być stosowana w jakimkolwiek wymiarze czasowym a więc aktualnie, na przyszłość i do oceny zdarzeń przeszłych, przesądza o niedopuszczalności skargi na taki akt. Nie jest to już bowiem akt prawa miejscowego, nie kreuje bowiem żadnych regulacji i w żadnej sytuacji zastosowania mieć nie może.
Taki też pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w postanowieniu z dnia z dnia 30 października 2013 r. II SA/Gl 975/13 wskazując, iż kontroli sądowej mogą podlegać, po formalnej utracie mocy obowiązującej, w określonych przypadkach jedynie te akty prawa miejscowego, w oparciu o które wydane zostały lub mogły zostać wydane indywidualne rozstrzygnięcia, powstały bądź mogły powstać określone stosunki prawne, a tym samym skutki uchwał tych wykraczają bądź przynajmniej mogą wykraczać w czasie poza okres obowiązywania uchwały. Także po formalnym wyeliminowaniu uchwały może ona bowiem znaleźć zastosowanie do oceny powstałych w czasie jej trwania skutków. Nie mogą natomiast podlegać kontroli sądu te akty prawa miejscowego, których działanie skończyło się w dacie, w której akt utracił moc obowiązującą, definitywnie ustały bowiem wszelkie określone w uchwale takiej uregulowania, nadto istnienie uchwały nie spowodowało i nie mogło spowodować powstania żadnych istniejących do dzisiaj stosunków prawnych, na jej podstawie nie wydawano i nie można było wydawać żadnych indywidualnych rozstrzygnięć administracyjnych, a w konsekwencji nie wywołała ona skutków prawnych, które istnieją bądź mogłyby istnieć do chwili obecnej. Do takiej właśnie grupy uchwał należą zdaniem składu orzekającego uchwały w przedmiocie regulaminów utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, charakteryzują się one bowiem wymienionymi ostatnio cechami. W konsekwencji utrata przez uchwałę w przedmiocie regulaminu mocy obowiązującej unicestwiła w tej dacie możliwość stosowania jej postanowień.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarga została wniesiona po fakcie utraty mocy obowiązującej skarżonego aktu. Akt tez zaś, o czym mowa wyżej, należał do kategorii aktów prawa miejscowego w oparciu o które nie wydawane były indywidualne rozstrzygnięcia administracyjne a jedynie zwierał on zespół norm regulujących kwestię utrzymania czystości na terenie gminy. Tym samym z chwilką uchwalenia nowego regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Gołcza i pozbawieniem mocy obowiązywania regulaminu dotychczasowego, przestał on obowiązywać w jakimkolwiek wymiarze, nie podlega zatem kontroli sądu.
Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności, na podstawie art. 58 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło