II SA/Kr 872/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie AWSA Wojciech Jakimowicz AWSA Janusz Kasprzycki ( spr.) Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi M. Z. i W. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości skargę oddala Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., znak: [...], na podstawie art. 66 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j. t. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 z późn. zm., zwanej dalej Prawo budowlane z 1994 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. nakazał W. Z. jako zarządcy budynku mieszkalnego - oficyny przy ul. [...] w K. doprowadzenie sposobu użytkowania mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym - oficynie przy ul. [...] w K. do odpowiedniego stanu poprzez zapewnienie ogrzewania tego mieszkania. W uzasadnieniu tej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że ok. 20 lat temu A. Z. bez wymaganego pozwolenia na budowę wykonał instalację gazową centralnego ogrzewania w mieszkaniu nr [...], w budynku mieszkalnym oficynie przy ul. [...] w K. Dokonująca kontroli uprawniona osoba stwierdziła, że umieszczony w piwnicy piec gazowy centralnego ogrzewania nie posiada atestu. Wydano zatem w dniu [...] maja 2002 r. postanowienie, znak: [...], którym zażądano od inwestora - A. Z.- przedłożenia w zakreślonym terminie inwentaryzacji oraz oceny technicznej wykonanych robót, określającej ich prawidłowość oraz zakres ewentualnych zmian i przeróbek, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonanej instalacji gazowej centralnego ogrzewania do odpowiedniego stanu. Inwestor nie przedłożył żądanych dokumentów. W dniu [...] października 2002 r. zarządca budynku - W. Z.- dokonał odłączenia dopływu gazu do instalacji gazowej w mieszkaniu nr [...]. Podczas oględzin w dniu [...] listopada 2002 r. stwierdzono, że dopływ gazu do instalacji w mieszkaniu nr [...] został odcięty oraz, że inwestor - A. Z.- wykonał przebudowę istniejącej instalacji centralnego ogrzewania bez wymaganego pozwolenia na budowę tj. zlikwidował piec gazowy nieatestowany w piwnicy i zdemontował część instalacji gazowej w piwnicy. Zainstalował natomiast w łazience nowy piec gazowy centralnego ogrzewania typu "Beretta", dwufunkcyjny oraz wykonał nową instalację gazową od pieca do grzejników. Inwestor przedłożył protokoły: sprawdzenia instalacji gazowej z dnia [...] listopada 2002 r., z którego wynika, że jest ona prawidłowo wykonana, szczelna, połączenia z urządzeniami są prawidłowe oraz sprawdzenia przewodów kominowych z dnia [...] grudnia 2002 r., z którego wynika, że piec dwufunkcyjny, kratka wentylacyjna w łazience są prawidłowo podłączone do przewodów kominowych. Przewody te są drożne, ciągi dobre. Zdaniem organu I instancji poprzez odcięcie dopływu gazu do pieca co w mieszkaniu nr [...] pozbawiono możliwości ogrzewania tego mieszkania, czym naruszono przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowiący o konieczności utrzymywania obiektu budowlanego zgodnie z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający ochronę interesów osób trzecich. Ochrona ta obejmuje w szczególności zapewnienie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności. Jednocześnie z § 49 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) wynika, że budynek i pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi powinny być wyposażone w instalacje (urządzenia) do ogrzewania pomieszczeń w okresie obniżonych temperatur, umożliwiające utrzymanie temperatury powietrza wewnętrznego odpowiedniej do ich przeznaczenia. Odcięcie gazu i zaplombowanie zaworu gazowego instalacji do mieszkania nr [...] przez zarządcę budynku spowodowało powstanie sytuacji pogorszenia stanu technicznego budynku, niszczenia jego elementów, co w konsekwencji prowadzić może do zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. W świetle art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r. organ wydaje wówczas decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Wobec tego orzeczono jak w sentencji decyzji. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Z decyzją tą nie zgodziła się M. Z. i W. Z. Podnieśli, że najemca zlikwidował stare ogrzewanie. To on winien więc być obciążony stosownym nakazem. Zdaniem odwołujących się decyzja I instancji zmusza ich do zapewnienia dostawy gazu do mieszkania nr [...], a ewentualne podłączenie gazu do samowolnie wykonanej instalacji spowoduje powstanie stanu zagrożenia życia osób. W wyniku rozpatrzenia w/w odwołań decyzją z dnia 3 marca 2003 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w części stwierdzającej, że decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na występujące zagrożenie życia i zdrowia ludzi oraz zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia z powodów wymienionych w uzasadnieniu, w pozostałej zaś części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na ustalenia dokonane przez organ I instancji. Podniósł, że do odwołań dołączono pismo z dnia [...] stycznia 2003 r., stanowiące oświadczenie S. S., z którego wynika, że unieważnia on swoją opinię kominiarską (z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...]), wydaną A. Z. na podłączenie kotła gazowego dwufunkcyjnego oraz kratek wentylacyjnych, z uwagi na to, że w dniu sprawdzania A. Z. twierdził, iż na piętrach I i II nad mieszkaniem nr [...] są pustostany, tymczasem wyszło na jaw, że do tych samych przewodów włączone są piecyk gazowy i kratki wentylacyjne. Dołączono także protokół z dnia [...] stycznia 2003 r., Nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych w budynku oficyny oraz protokół z dnia [...] stycznia 2003 r., Nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych w mieszkaniu nr [...] w tej oficynie. Z protokołów tych wynika, że piec dwufunkcyjny w mieszkaniu nr [...] włączony jest nieprawidłowo, do tego samego kanału co kratka wentylacyjna w łazience na I piętrze, przewód jest zawilgocony od spalin, przewody kominowe są spękane i posiadają nieprawidłowe wyloty. Przed organem I instancji dostarczone zostało także pismo z dnia [...] grudnia 2002 r. M. C., w którym stwierdził, że unieważnia on swoją opinię kominiarską (z dnia [...] listopada 2002 r.) wydaną A. Z. odnoszącą się do prawidłowości nowozamontowanego pieca co, prawidłowości podłączenia kratki wentylacyjnej z uwagi na podane mu nieprawdziwe informacje. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji, nakazująca zapewnienie ogrzewania mieszkania nr [...] bez narzucenia jednak sposobu ogrzewania jest zgodna z prawem. Mieszkanie nr [...] nie posiada bowiem żadnych sprawnych, nadających się do natychmiastowego i bezpiecznego użycia instalacji lub urządzeń do ogrzewania pomieszczeń w okresie obniżonych temperatur. Organ I instancji słusznie powołał się w swojej decyzji, na przepis § 49 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690) stanowiący, iż pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi oraz inne budynki, jeżeli wynika to z ich przeznaczenia, powinny być wyposażone w instalacje (urządzenia) do ogrzewania pomieszczeń w okresie obniżonych temperatur, umożliwiające utrzymanie temperatury powietrza wewnętrznego odpowiedniej do ich przeznaczenia. Takie obowiązki wynikały również i z innych poprzednio obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych: art. 241 rozporządzenia Prezydenta RP z 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym zabudowaniu osiedli (j. t. Dz. U. z 1939 r., Nr 34, poz. 216, § 44 pkt 1 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa Urbanistyki i Architektury z 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1961 r., Nr 38, poz. 196), § 87 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62 ze zm.). Skoro mieszkanie w budynku nie posiada obecnie działających urządzeń grzewczych, to budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. W takiej sytuacji, w myśl art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzję taką organ wydaje również i w sytuacji, gdy obiekt budowlany jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, co może występować w sprawie. Jak wynika z treści art. 61 Prawa budowlanego z 1994 r. obowiązek utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu. Obowiązki wynikające z decyzji organu I instancji zostały wobec tego nałożone na właściwego adresata. Co do nałożonego rygoru natychmiastowej wykonalności organ II instancji stwierdził, że z materiałów sprawy wynika, że nie można w sposób szybki doprowadzić do prawidłowego technicznie i zarazem zgodnego z prawem ogrzewania mieszkania nr [...] i mając to na uwadze uchylił nadany decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). W świetle art. 1 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną do wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowił art. 66 Prawa budowlanego z 1994 r. Według tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 2) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo 3) jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Z przepisu tego wynikają trzy przesłanki prawne warunkujące wydanie przez właściwy organ nadzoru budowlanego nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości: pierwsza - istnienie obiektu lub jego części w nieodpowiednim stanie technicznym, druga - stwierdzenie faktu oszpecenia wyglądem obiektu otoczenia, trzecia - stwierdzenie użytkowania obiektu niezgodnie z jego przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia. Dodać przy tym należy, że przesłanka zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, środowiska lub bezpieczeństwa mienia odnosi się do sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a nie do jego stanu technicznego. W rozpatrywanej sprawie organy nadzoru budowlanego ustaliły, że mieszkanie nr [...] w budynku oficyny przy ul. [...] nie posiada żadnych sprawnych, nadających się do bezpiecznego użytkowania instalacji i urządzeń do ogrzewania pomieszczeń w okresie obniżonych temperatur. Z protokołów stanu technicznej sprawności urządzeń kominowych i podłączeń spalinowych, wentylacyjnych i dymowych, znajdujących się w aktach sprawy, z dnia [...] stycznia 2003 r., o nr nr: [...],[...] wynikają liczne nieprawidłowości m. in.: w podłączeniu pieca gazowego c.o., braku wentylacji grawitacyjnej, zawilgocenia przewodu spalinowego, zbyt niskiej wysokości kominów wentylacyjnych. Wcześniejsze natomiast opinie dotyczące prawidłowości podłączenia nowozamontowanego pieca co w mieszkaniu nr [...] zostały odwołane przez osoby je sporządzające. Biorąc powyższe pod uwagę nie ulega więc wątpliwości, że brak sprawnego i bezpiecznego ogrzewania w mieszkaniu nr [...] wpływa negatywnie nie tylko na ten lokal ale i na substancję całego budynku oficyny. Słusznie więc stwierdza organ II instancji, że budynek ten znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym oraz, że obiekt jest użytkowany w sposób mogący zagrozić życiu i zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia. Skoro w ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego dokonały takich prawidłowych ustaleń, to uzasadnionym było zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego, którego celem jest zapewnienie prawidłowego utrzymania obiektów budowlanych. Zgodnie bowiem z treścią art. 61 Prawa budowlanego z 1994 r. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., tj. zgodnie z jego przeznaczeniem, wymaganiami ochrony środowiska, utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia się jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 art. 5 Prawa budowlanego z 1994 r. Wśród tych wymagań znajdują się nie tylko zapewnienie bezpieczeństwa: konstrukcji, pożarowego, użytkowania, ale również zapewnienie odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych, ochrony środowiska, przed hałasem i drganiami, oszczędności energii i odpowiedniej izolacyjności cieplnej przegród, zapewnienia zaopatrzenia w wodę, energię elektryczną oraz odpowiednio do potrzeb w energię cieplną i paliwa, usuwania ścieków, wody opadowej i odpadów, utrzymywanie należnego stanu technicznego, zapewnienie warunków bezpieczeństwa i higieny pracy itd. W celu więc skorygowania stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie utrzymywania obiektów organy nadzoru w zależności od potrzeb mogą nakazać wykonanie stosownych robót budowlanych mających na celu usunięcie tych nieprawidłowości, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, wyposażenie obiektu w urządzenia techniczne (J. Siegień, Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2003, s. 322). Wynikający z przytoczonego wyżej art. 61 Prawa budowlanego z 1994 r. obowiązek utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym ciąży na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. W tym więc względzie organy nałożyły obowiązki na właściwych adresatów. Zarzut skarżących, w świetle treści art. 61 Prawa budowlanego z 1994 r., nie znajduje więc uzasadnienia. Nakaz ten nie może być skierowany na osoby wynajmujące dany obiekt lub lokal (por. m. in. wyroki NSA z 01.02.1991 r., IV S.A. 1341/90; OSP 1992, nr 10. poz. 227 oraz 23.10.1998 r., IV S.A. 1904/96). Tak więc z punktu widzenia sądowej kontroli administracji nie można postawić organom nadzoru budowlanego zarzutu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, skutkujący stwierdzeniem nieważności decyzji, naruszenia przepisów powodujących wznowienie postępowania, czy też naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego mających wpływ na wynik sprawy. W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.) jak w sentencji wyroku.