II SA/Kr 873/12

WyrokWSA w Krakowie2012-12-07

Skład orzekający: Andrzej Irla, Kazimierz Bandarzewski, Krystyna Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegające na braku zawiadomienia stron o terminie oględzin nieruchomości przeprowadzonych przez biegłego, stanowi istotne naruszenie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy dotyczącej zmiany stosunków wodnych na gruncie?
Ratio decidendi
Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, polegające na braku zawiadomienia stron o terminie oględzin nieruchomości przeprowadzonych przez biegłego, nie stanowi istotnego naruszenia, jeśli udział stron w oględzinach nie miałby wpływu na ustalenia faktyczne sprawy, zwłaszcza gdy kierunek spływu wód jest jednoznaczny w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i opinii biegłych. W takiej sytuacji sąd oddala skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący zgłosili problem nawożenia ziemi na sąsiednich działkach, co ich zdaniem miało wpływać na zmianę stosunków wodnych i szkodzić ich gruntom. Po wielokrotnych postępowaniach i wydaniu kilku decyzji przez organy administracji, które były uchylane i przekazywane do ponownego rozpatrzenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmawiającą nakazania przywrócenia stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Skarżący zarzucili m.in. błędne ustalenia dotyczące istniejącego muru, niewiarygodność opinii biegłych oraz naruszenie przepisów K.p.a. poprzez uniemożliwienie im udziału w przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę i przyznał zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędzia WSA Krystyna Daniel Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi. Z.P. , P.K. , na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 16 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. skargę oddala; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata dr M.P. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W piśmie z dnia 24 sierpnia 2009 r. Z. P. i L. K. poinformowały Urząd Miasta w G. o nawożeniu ziemi na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w G.. Po tym zawiadomieniu zostało wszczęte postępowanie w sprawie i sporządzona została opinia przez biegłego W. B. co do wpływu nowo ukształtowanego terenu działki nr [...] na przyległe działki nr [...] i [...] (akta administracyjne sprawy, karta nr 8). Z opinii tej wynika, że zmiana ukształtowania działki nr [...] nie ma żadnego wypływu na działki wnioskodawczyń. Burmistrz Miasta decyzją z 24 lutego 2010 r. odmówił nakazania M. P. jako właścicielowi działki nr [...] przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie bądź wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Decyzja ta została zaskarżona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które decyzją z dnia 14 maja 2010 r. uchyliło decyzję organu I. instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano na brak wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, w tym ustalenia lokalizacji działek wnioskodawczyń. Organ I. instancji ponownie prowadząc postępowanie dopuścił jako dowód ekspertyzę techniczną sporządzoną przez biegłego W. B. co do wpływu ukształtowania działki nr [...] i [...] na działki nr [...] i [...] (akta administracyjne sprawy, karta nr 20). Z ekspertyzy tej wynika brak wpływu zmiany ukształtowania ww. działek na grunty sąsiednie. Następnie Burmistrz Miasta dopuścił jako dowód opinię biegłego J. S. (akta administracyjne sprawy, karta nr 23). Organ I. instancji w decyzji z dnia 20 października 2010 r. odmówił nakazania M. i D. P. przywrócenia stanu wody na gruncie bądź wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Po wniesieniu od tej decyzji odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 14 lutego 2011 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, nakazując należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy w szczególności co do ustalenia własności działek objętych sprawą i ich lokalizacji. Nakazano wyjaśnienie kręgu stron. Ponownie prowadząc postępowanie organ I. instancji zgromadził wymagane odpisy z ksiąg wieczystych co do ustalenia własności działek objętych przedmiotem tej sprawy. Przeprowadzono oględziny nieruchomości. Organ I. instancji zwrócił się o sporządzenie opinii do biegłego dr. L. W., z opinii którego wynika, że zmiana ukształtowania działek nr [...] i [...] nie wpłynęła na zmianę stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...] (akta administracyjne sprawy, karta nr 51). W tym stanie sprawy Burmistrz Miasta decyzją z dnia 29 lipca 2011 r. odmówił nakazania M. i D. P. właścicielom działek nr [...] i [...] przywrócenia stanu wody na gruncie bądź wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że jako strony uznano właścicieli lub współwłaścicieli działek nr [...], [...], [...] i [...]. Organ ustalił, że zmiana stanu wody na gruncie obejmującym działki nr [...] i [...] nie wpłynęła szkodliwie na grunt sąsiedni będący działką nr [...] oraz działką nr [...]. Zmiana stanu wody na gruncie obejmującym działki nr [...] i [...] spowodowała – poprzez wykonanie wału ziemnego przez M. i D. P. – ukierunkowanie całej wody do rowu (działka nr [...]). Tym samym woda z działek nr [...] i [...] może w znikomej ilości wpływać na działkę nr [...], a na działkę nr [...] w ogóle tego wpływu nie będzie. Przed podwyższeniem terenu działek nr [...] i [...] napływ wody z tych działek na inne działki także miał miejsce, a więc podwyższenie poziomu ww. działek co najmniej nie wpłynął niekorzystnie na działki sąsiednie. Od tej decyzji odwołanie wniosła L. K. i Z. P., domagając się uznania opinii sporządzonej przez biegłego L. W. za niewiarygodnej. Biegły ten wskazał na tamowanie przez mur betonowy ogrodzenia oddzielającego posesje wzdłuż całej długości, a w istocie żadnego muru nie ma. W ocenie odwołujących M. P. podwyższył teren swoich działek calem ich ochrony przed wodą i tym samym całą wodę skierował na działki odwołujących. Odwołujące podały, że także opinie W. B. i L. są nieprawdziwe. Tylko opinia J. S. odpowiada rzeczywistości. Odwołujące podniosły, że w istocie pracownicy Urzędu Miasta w [...] znają rzeczywisty stan sprawy i podtapianie ich działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 16 marca 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie organ wskazał, że stan faktyczny w sprawie został ustalony prawidłowo. Organ ustalił na podstawie opinii biegłych, że po nawiezieniu na działki nr [...] i [...] ziemi, właściciel tych działek dokonał korekty ukształtowania tego terenu i obecnie spływ wody z tych działek na działkę nr [...] jest fizycznie niemożliwy ze względu na kąt nachylenia terenu. Spływ wody następuje do rowu melioracyjnego lub w kierunku wału ziemnego blokującego dalszy przepływ (w kierunku działki Z. P.) i także kierującego wodę do rowu melioracyjnego. Spływ wody na działkę nr [...] może zaistnieć, ale tylko w sytuacji nadmiernej ilości wody oraz całkowitym nasyceniu gruntu wodą. W wyjątkowych przypadkach może zaistnieć zastoisko wody na granicy działek nr [...] i nr [...], ale będzie ono wywołane w równym stopniu spływem wody z działek nr [...] i [...] i [...] oraz z działek nr [...] i [...]. Ewentualny przepływ wody powierzchniowej pomiędzy działkami nr [...] i [...] jest tamowany przez betonowy mur ogrodzenia oddzielającego posesję wzdłuż całej jego długości. Skargę na powyżej opisaną decyzję złożyli w dniu 19 kwietnia 2012 r. Z. P. i P. K.. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I. instancji. Zakwestionowanej decyzji zarzucili błędne powołanie się na istniejący mur betonowy w miejscu, w którym żadnego muru nie ma. Jest natomiast pozostałość po murku ogrodzenia. Ta pozostałość murku ogrodzeniowego sięga 10 cm na powierzchnią terenu a samo ogrodzenie było wykonane 54 lata temu. Murek ten jest obecnie rozkruszony i występuje tylko fragmentarycznie. Opinia W. B. jest nieprawdziwa, bo ten biegły nie określił nawet właściwej lokalizacji działek. Tylko opinia J. S. jest prawidłowa, ale organy na tej opinii się nie oparły. Wskazano również na powiązania rodzinne z M. P., który nie mieszkając na działkach o podwyższonej powierzchni, dokonał celowego nawiezienia ziemi ze szkodą dla skarżących. W uzupełnieniu skargi zarzucono organom naruszenie art. 79 § 1 i 2 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronom uczestnictwa w przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego L. W. oraz art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez nieodniesieniu się przez organy do zeznań Z. C. i S. P. na okoliczność poprzedniego stanu wody na gruncie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a wydana w sprawie decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145), zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli już nastąpiła spowodowana przez właściciela gruntu zmiana stanu na gruncie i dodatkowo ta zmiana stanu wody szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie – organ wykonawczy gminy - może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Istotą sporu w tej sprawie między stronami jest prawidłowość rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej prawnej oceny wpływu ma zmianę stosunków wodnych na działki skarżących (nr [...] i [...]) wywołane podwyższeniem terenu działek o numerach [...] i [...]. Skarżący wskazują, że taki wpływ ma miejsce i to skutkuje szkodą w ich działkach, a organy administracji ustalają brak takiego wpływu wywołującego powstanie szkód i wydają decyzje odmawiające nałożenia na właścicieli działek nr [...] i [...] jakichkolwiek obowiązków. Przystępując do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia tej sprawy przez organy administracji należy mieć na uwadze treść art. 145 § 1 P.p.s.a. zgodnie z którą sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołane podstawy orzekania przez sąd wyraźnie wskazują, że uchylenie zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji ma miejsce wtedy, gdy ujawniona zostanie istotna wada dotycząca przebiegu postępowania administracyjnego lub zastosowania prawa. Nie uchyla się decyzji, jeżeli wady popełnione przez organy administracji mają charakter nieistotny. W ocenie Sądu w tej sprawie istotnej wady nie ma. Organy administracji nie naruszyły przepisów w zakresie uzasadniającym uznanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawowym dowodem podlegającym ocenie przez organy administracji są w tej sprawie opinie biegłych, które to opinie dotyczą zmiany ukształtowania terenu i wpływu tego ukształtowania na działki sąsiednie. Z akt sprawy wynika, że sporządzono cztery takie opinie i to pomijając opinię inż. Z. L. sporządzoną na wniosek M. P. (akta administracyjne, karty nr 4-3). Wszystkie te opinie są zgodne co do zakresu oddziaływania zmiany poziomu terenu na działkach nr [...] i [...] na działki skarżących i to niezależnie od tego, że w opinii biegłego W. B. z września 2009 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr 8) biegły ten badał zmianę stosunków wodnych w stosunku do działki nr [...] i błędnie w stosunku do działki nr [...] zamiast do nr [...]. Późniejsze opinie tego błędu nie zawierają. Z opinii tych wynika, że podwyższenie terenu na działkach nr [...] i [...] miało miejsce, ale to podwyższenie nie doprowadziło do zmiany uprzednio istniejących kierunków spływu wód, ani też ilości spływu wód na działki skarżących. Istotne znaczenie ma dla oceny tego spływu opinia biegłego J. S. (akta administracyjne sprawy, karta nr 23). Biegły ten zamieścił w swojej opinii mapę zawierającą rzędne wysokości terenu działek nr [...] i [...] oraz na działkach skarżących i kilku innych działkach (między innymi nr [...], [...]) zarówno po nawiezieniu mas ziemi na działki nr [...] i [...], jak i linie izohipsy (linie wyznaczające wysokość terenu) sprzed okresu nawożenia ziemi na ww. działki. Kopie tych map biegły ten otrzymał z archiwum Powiatowego Ośrodka Geodezyjno-Kartograficznego w G.. Pochodzą one sprzed 2008 r., a jak wskazano to w pierwszym zawiadomieniu w tej sprawie pochodzącym z daty 24 sierpnia 2009 r., nawiezienie mas ziemi miało miejsce 20 i 21 sierpnia 2009 r. Nie można więc tym mapom odmówić wiarygodności. Jak wynika z tych map teren działek nr [...] i prawie w całości nr [...] przed nawiezieniem mas ziemi znajdował się pomiędzy izohipsą 295,5 metra a izohipsą 295 metrów. Tylko fragment działki nr [...] zlokalizowanej przy granicy z działką nr [...] i działką nr [...] znajdował się niżej, na wysokości 294,99 -294,8 metra. Poziom wysokości terenu na działce nr [...] wynosił od 294,88 metra (przy granicy z działką nr [...] do ok. 294,7 -294,6 w przeciwległym końcu tej działki. Także na działce nr [...] poziom wysokości wynosił 295,12 -294,90 metra i opadał w kierunku działki nr [...] i [...]. Tym samym należy stwierdzić, że trafnie biegli i organy przyjęły w tej sprawie, że naturalny kierunek spływu wód miał następujący przebieg: od działki nr [...] poprzez działkę nr [...] i dalej w kierunku działki nr [...] i dalej w kierunku ulicy [...]. Także naturalny spływ wody obejmujący działkę nr [...] wskazuje, że woda z działki nr [...] spływała na działkę nr [...] i dalej w kierunku działki nr [...] i [...] i działki nr [...]. Bardzo ważnym w tej sprawie jest ocena, czy po podwyższeniu terenu na działkach nr [...] i [...] nastąpiła zmiana w stosunku do poprzedniego okresu co do stanu stosunków wodnych na tym terenie. Biegły J. S. bardzo dokładnie wyznaczył punkty wysokościowe na działkach. I tak z wyznaczonych punktów obrazujących wysokości terenu wynika, że najwyżej położone punkty wysokościowe na działce nr [...] mają wysokość 295,57-295,53 metra. Wysokość ta maleje w tym samym kierunku, w jakim obniżała się wysokość ww. działki przed nasypaniem ziemi. Na działce nr [...] wysokość tej działki wynosi od ok. 295,40-295,48 metra (w pobliżu działki nr [...]) i obniża się do wysokości 294,90 w pobliżu z działkami nr [...] i [...]. Porównując różnice w skrajnych wysokościach działek nr [...] i [...] przed nawiezieniem mas ziemnych i po nawiezieniu należy stwierdzić, że różnice są niewielkie. Przed nawiezieniem różnice te wynosiły: od 295,54 metra do 294,99 metra; po nawiezieniu mas ziemnych: od 295,57 metra do 294,9 metra. Zasadniczo różnice te wynoszą więc od 3 do 9 centymetrów, a tylko bardzo sporadycznie (głównie przy działce nr [...]) sięga kilkunastu centymetrów. Także biegły J. S. wskazał, że różnice między wysokościami sprzed nawiezienia ziemi i po nawiezieniu wynoszą od 0 (brak różnicy) do 20 centymetrów. Ustalenia Sądu badającego prawidłowość przeprowadzonego postępowania i ustaleń dokonanych przez organy administracji są zbieżne z treścią opinii. Kierunek spływu wód został więc zachowany tak, jak było to przed nawiezieniem mas ziemnych jak i nie spowodowało to zmiany ilości wody odprowadzanej zgodnie z naturalnym jej biegiem. Sąd przy tym uznaje za zasadne twierdzenia biegłych, że samo nawiezieniem mas ziemnych powoduje dodatkowe kumulowanie wody. Ziemia ta będzie bowiem w naturalny sposób dodatkowo wchłaniać wodę. Potwierdzają to zdjęcia wykonane przez biegłego Z. L. (akta administracyjne, karta nr 3). Nie przeczą temu nawet zdjęcia wykonane w dniu 17 maja 2010 r. (akta administracyjne sprawy, zdjęcia nr 1-22 przy karcie nr 16). Pomijając już okoliczność powszechnie znaną Sądowi, że miesiąc maj w 2010 r. był wyjątkowo wilgotnym miesiącem w Polsce, gdzie na wielu terenach wystąpiły powodzie a stany wód miały poziom stanów wody tysiącletniej; to i tak z tych zdjęć wynika, że działka nr [...] była częściowo zalana, a teren tej działki odgraniczony był od działki nr [...] drogą, usytuowaną powyżej poziomu terenu na działce nr [...] (zdjęcia nr 19,22). Także i ostatnia (chronologicznie) opinia sporządzona przez biegłego dr. L. W. nie prowadzi do podważenia tych ustaleń. Biegły ten mając na uwadze ukształtowanie terenu i związany z tym kierunek spływu wód wyraźnie ustalił, że zmiana ukształtowania działek nr [...] i [...] w ogóle nie mogła mieć wpływu na stan wody na działce nr [...], a to dlatego, że kierunek spływu wody nie pozwalał na jej przepływ z działki nr [...] na działkę nr [...] (a wręcz odwrotnie), a także na wykonanie rowu melioracyjnego zbierającego wody. Skarżący ani w odwołaniu, ani w skardze nie kwestionowali ustalonego przez biegłych kierunku spływu wody na działce nr [...]. Także w stosunku do zmiany stanu wody na działce nr [...] ww. biegły wyraźnie stwierdził, że zmiana poziomu powierzchni działek nr [...] i [...] nie wpłynęła na zmianę ukształtowania stosunków wodnych na działce nr [...]. Biegły ten wskazał, że woda z ww. działek nr [...] i [...] (oraz [...] i [...]) tylko wówczas spływa na działkę nr [...], gdy ma miejsce nadmierna ilość wody (nadmierna i wyjątkowa dostawa wody) na ww. działki i całkowite nasycenie gruntu wodą. Mając na uwadze naturalnie ukształtowany kierunek spływu wody właśnie z działki nr [...] i [...] na działkę nr [...], wnioski biegłego są logiczne i zasadne i trafnie za takie uznały je organy administracji. Co do natomiast muru (betonowego muru ogrodzenia) pomiędzy działkami nr [...] i [...], tak bardzo eksponowanego w odwołaniu i skardze przez skarżących poprzez wykazywanie, że to nie jest mur betonowy tylko pozostałości po starym ogrodzeniu i to zachowanym w złym stanie, to i ta kwestia nie ma istotniejszego znaczenia w tej sprawie. Ukształtowanie terenu działki nr [...] wyraźnie wskazuje, że kierunek spływu wody istnieje od działki nr [...] do działki nr [...], a różnica poziomu terenu wynosi ok. 50 centymetrów (najniżej położony jest teren działki nr [...]). Nawet przyjmując, że rację mają w tym zakresie skarżący kwestionując funkcje oporowe temu muru, to tylko to potwierdza, że woda z działki nr [...] w naturalny sposób spływa w kierunku działki położonej niżej, czyli działki nr [...]. Kwestia więc istnienia muru na granicy działki nr [...] w kierunku działki nr [...] nie ma więc w tej sprawie istotniejszego znaczenia. Rację ma biegły wskazując, że samo ukształtowanie powierzchni działki nr [...] sprzyja kumulowani wody na tej działce. Ukształtowanie terenu tej działki wskazuje, że pewna jej część tworzy nieckę otoczoną wyższym poziomem terenu. Podnoszone przez skarżących kwestia braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność poprzedniego stanu wody w świetle zgromadzonych dowodów nie może być uznana jako istotne uchybienie procedury. Istotą sporu w tej sprawie nie jest bowiem spływ wody sprzed nawiezienia ziemi na działki nr [...] i [...], ale stan wody po tym nawiezieniu i skutki wynikające z tego stanu. Okoliczność zaś, że tereny te poprzednio były uprawiane jako grunty orne (pod uprawy ziemniaków, zboża) może tylko potwierdzać, że właśnie taki ówczesny sposób uprawniania tych terenów sprzyjał tamowaniu przepływu wody. Woda bowiem łatwiej przemieszcza się przez tereny nieuprawiane rolniczo niż przez tereny upraw rolnych, dodatkowo wchłaniających wodę. Zarzut dotyczący nieprawidłowego przeprowadzenia dowodu z oględzin terenu połączonego ze sporządzoną opinią przez biegłego dr. L. W. jest zarzutem zasadnym. Wprawdzie Burmistrz Miasta postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011 r. postanowił o przeprowadzeniu tego dowodu i postanowienie to doręczono wszystkim stronom (akta administracyjne sprawy, karta nr 50), to jednak o samej dacie przeprowadzenia oględzin strony nie były poinformowane. Elementem koniecznym do sporządzenia opinii były zaś oględziny nieruchomości i o takich oględzinach strony powinny być poinformowane. Naruszony jednak w tej sprawie art. 79 § 1 K.p.a. w związku z art. 84 K.p.a. nie może być uznany za istotne naruszenie procedury administracyjnej. Ani z odwołania, ani ze skargi, ani z innych pism stron nie wynika, że udział w oględzinach miałby istotne znaczenie dla sprawy i uzasadniałby (lub chociażby uprawdopodabniał) dokonanie odmiennych ustaleń. Skoro kierunek nachylenia działek nie budzi – w świetle materiału zgromadzonego w sprawie – wątpliwości, tym samym również i kierunek grawitacyjnego spływu wód nie jest wątpliwy. Odmienny pogląd skarżących nie wynika z żadnego dowodu, ani też sami skarżący nie wskazują (poza omówionym już wnioskiem co do przesłuchania świadków na okoliczność istnienia stosunków wodnych w przeszłości) na kwestie mające istotne znaczenie w sprawie. Samo zaś twierdzenie skarżących, że nawiezienie mas ziemi na działki nr [...] i [...] musiało spowodować podtapianie ich działek, nie mogło być uznane za zasadne w konfrontacji z opiniami biegłych i wykazanym na mapach ukształtowaniem terenu. Tym samym należy wskazać, że brak zawiadomienia stron o oględzinach przeprowadzonych przez biegłego dr. L. W. stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, ale w tej sprawie nie jest to istotne naruszenie tych zasad. W szczególności nie jest to naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strony były przy tym zawiadomione o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w trybie art. 10 § 1 K.p.a. i mogły wówczas zapoznać się z opinią biegłego wraz ze zgłoszeniem do niej swoich uwag i wniosków. Zarzut zawarty w skardze, że organy nie oparły się o opinię biegłego J. S. nie jest zasadny, skoro właśnie ta opinia była jedną z podstaw dokonania ustaleń stanu faktycznego sprawy (uzasadnienie decyzji organu I. instancji, wersy nr 11-15, strona 5 decyzji). Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że w tej sprawie organy nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. i ustaliły rzeczywisty stan faktyczny sprawy. Prawidłowo również zastosowały przepis prawa materialnego – art. 29 Prawa wodnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił. Sąd przyznał, na podstawie art. 250 P.p.s.a. wynagrodzenie ustanowionego z urzędu pełnomocnikowi skarżących, mając na uwadze treść § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 i § 19 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), zgodnie z którym stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 240 zł, która to stawka została powiększona o należną kwotę podatku od towarów i usług.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło