II SA/Kr 874/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewody ............. z dnia ............ w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną pozwolenia na budowę........., skarżąca A.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. We wniosku skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dziećmi: P.K. (ur. ..........r.) i M.K. (ur........ r.). Ich miesięczny dochód wynosi [....] zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącej. W skład majątku skarżącej wchodzi udział ½ we własności budynku mieszkalnego o powierzchni ...... m² oraz działka na której stoi budynek. Nie posiada ona natomiast żadnych oszczędności, jak również cennych ruchomości. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca uzasadniła trudnymi warunkami materialnymi. Skarżąca jest samotną matką wychowującą dwoje dzieci. Córka jest niepracującą studentką III roku, a syn studiuje na I roku i również nie pracuje. Rodzina utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia za pracę skarżącej. Miesięczne wydatki na prąd, gaz i wodę wynoszą ok. ......zł. Na utrzymanie domu i wyżywienie pozostaje kwota 650 zł. Skarżąca podniosła, iż nie jest w stanie opłacić kosztów procesu, nawet na raty. Do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenie o wynagrodzeniu z dnia .......września 2007 roku, fakturę za gaz z dnia ......sierpnia 2007 roku opiewającą na kwotę .....zł, fakturę za wodę i odprowadzanie ścieków z dnia ...... sierpnia 2007 roku opiewającą na kwotę .....zł oraz fakturę za energię elektryczną z dnia ...... września 2007 roku opiewającą na kwotę [....] zł. Oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, została ona wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez wyjaśnienie w jakiej formie partycypuje w utrzymaniu dzieci ............... ich ojciec, oświadczenie w jakim systemie studiują dzieci skarżącej (stacjonarnym, zaocznym, wieczorowym) z podaniem nazw uczelni i kierunków, czy pobierają stypendia – jeśli tak, to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości lub czy są w inny sposób dofinansowani przez uczelnie. Wezwanie skierowane do skarżącej zostało jej doręczone w dniu 10 października 2007 roku. Do dnia wydania niniejszego postanowienia wezwanie nie zostało przez skarżącą wykonane. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie kwalifikowanego zastępstwa prawnego, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Z powyższego wynika, że to skarżąca ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym, winna była przekonać sąd, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W rozpatrywanej sprawie należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, iż w stosunku do jej osoby zachodzą przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy ignorując wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Stosownie do treści art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego jeżeli jej oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do skarżącej o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień i oświadczeń oznaczało, że dane, którymi dysponował orzekający nie wystarczyły do wolnej od wątpliwości oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni. Niewykonanie przez stronę skarżącą wezwania nie tylko nie usunęło wątpliwości dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej, ale wręcz spotęgowało przypuszczenia, że strona uchyla się od ujawnienia swoich rzeczywistych dochodów celem zwiększenia szans na przyznanie jej prawa pomocy. Nie wyjaśnienie kwestii partycypowania ojca dzieci skarżącej w ich utrzymaniu, brak informacji o tym ,czy dzieci skarżącej otrzymują alimenty, pobierają stypendia lub są w inny sposób dofinansowane przez uczelnie, w jakim systemie pobierają edukację - uniemożliwiło orzekającemu dokonanie rzetelnej oceny, czy skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Na marginesie należy także zauważyć, iż oświadczenie strony skarżącej o wysokości miesięcznych opłat za prąd, gaz i wodę (..... zł) nie znajduje potwierdzenia w załączonych wniosku fakturach dotyczących płatności za te media. Łączna wysokość opłat za energię elektryczną (...... zł), gaz (....... zł) i wodę (...zł) wynosi, co prawda,.....zł – jednak nie jest to opłata miesięczna, lecz za okres rozliczeniowy, który wynosi w przypadku płatności za wodę niemal dwa miesiące (..................), zaś w przypadku gazu i energii elektrycznej ponad dwa miesiące (odpowiednio od(.........). i od (......). Zatem wysokość miesięcznych opłat za prąd, gaz i wodę wynosi ok. .....zł, a nie ..... zł jak oświadczyła strona skarżąca. Reasumując należy stwierdzić, iż złożone przez skarżącą oświadczenie o majątku i dochodach nie zawierało dokładnych danych o jej sytuacji majątkowej, zaś zignorowanie przez stronę wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy uniemożliwiło rzetelną i wolną od wątpliwości ocenę stanu majątkowego wnioskodawczyni, a tym samym nie pozwoliło na uwzględnienie wniosku. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).