II SA/Kr 878/08

IISA/Kr 878/08 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] lipca 2009r., nr [...] w przedmiocie uprawnień wdowy po kombatancie postanawia: odrzucić wniosek Z. P. o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi II SA/Kr 878/08 UZASADNIENIE W dniu 18 sierpnia 2008r. Z. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych z dnia [...] lipca 2008r. ([...]). Zarządzeniem z dnia [...] września 2008r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków skargi poprzez uiszczenie wpisu w kwocie 100 zł. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku komputerowego wynika, że obciążenie rachunku bankowego nastąpiło w dniu 2 października 2008 r. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 17 października 2008 r. odrzucił skargę Z. P. W dniu 17 listopada 2008 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego twierdząc, że opłatę uiściła w dniu 25 września 2008 r. Do wniosku dołączyła kserokopię potwierdzenia, złożonego w "A" w dniu 25 września 2008 r., zlecenia wpłaty gotówkowej 1000 zł. na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Postanowieniem z dnia 27 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty od skargi przyjmując, że wniosek jest niedopuszczalny, gdyż skarżąca dokonała wpisu w terminie. Na powyższe postanowienie Sądu skarżąca wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 18 lutego 2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że na sądzie administracyjnym spoczywa obowiązek udzielania stronie, która nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika niezbędnych wskazówek oraz pouczeń co do czynności procesowych i ich skutków prawnych, a także o skutkach zaniedbań w tym zakresie. Wskazał, że nie można wykluczyć, iż w niniejszej sprawie skarżąca zrezygnowała ze złożenia skargi kasacyjnej, ponieważ przyjęła za trafną ocenę Sądu o niedochowaniu przez nią terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie powinien był ograniczyć się do odrzucenia powyższego wniosku. Dochowując należytej staranności powinien był pouczyć stronę o znaczeniu jej wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu wobec faktu wcześniejszego odrzucenia skargi i ustalenia, że skarżąca wpis uiściła w wyznaczonym terminie. Stwierdził, że uchybienie Sądu w powyższym zakresie powoduje naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 219 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa) opłatę sądowa uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Ani ten, ani żaden inny przepis prawa nie precyzuje sposobów, w jakich wpłata "na rachunek sądu" może być dokonana. Co więcej, także w wezwaniu kierowanym do strony nie zamieszczono żadnych wskazówek tej kwestii dotyczących. W szczególności zaś strona nie jest pouczana o konieczności uiszczenia wpisu tylko w banku (czy też tylko w banku Sądu), dla takiego zresztą pouczenia nie byłoby prawnej podstawy. Odmowa skuteczności czynności dokonanej w ramach tak pozostawionej stronie swobody nie jest dopuszczalna. Stąd powszechnie przyjmuje się, że datą uiszczenia opłaty na rachunek sądu jest nie tylko data dokonania wpłaty w banku obsługującym Sąd, ale także dokonanie wpłaty czy złożenie polecenia przelewu (pod warunkiem istnienia pokrycia) w jakimkolwiek innym banku. Nie ma więc żadnych przeszkód, aby za skuteczne uznać także uiszczenie opłaty w dacie dokonania zlecenia przelewu (czy wpłaty) w jednostce profesjonalnie zajmującej się na rynku tego typu obrotem finansowym. Strona ma prawo skorzystać z najdogodniejszej dla niej formy wykonania wymaganej czynności, bo żaden przepis w doborze tej formy jej nie ogranicza. Skoro prawo nie wskazuje placówek, w których należy dokonywać wpłat należnych opłat sądowych na rachunek bankowy właściwego sądu, to trzeba przyjąć, że takich operacji można dokonywać w każdej placówce legalnie przyjmującej i realizującej tego typu przelewy na konto właściwego sądu, mając na względzie dyrektywę łatwości uiszczania opłat sądowych przez stronę oraz radykalny skutek w postaci odrzucenia środka, od którego opłata jest należna. Skutek taki winien dotknąć tylko stronę, która nie dochowała wymaganych aktów staranności przy wnoszeniu należnych opłat sądowych, natomiast ewentualne opóźnienie placówki pośredniczącej w realizacji terminowo wniesionej opłaty sądowej nie może mieć znaczenia. Niekorzystne dla strony skutki prawne mogłyby wynikać wyłącznie z aktu prawnego precyzyjnie regulującego sposoby dokonywania wpłat i wskazującego instytucje, w których można wyłącznie uiszczać opłaty sądowe. Z tych względów w rozpatrywanej sprawie uznać należało, że datą uiszczenia opłaty od skargi jest data potwierdzenia złożenia przez skarżącą odpowiedniego polecenia w "A". Skoro zaś opłata od skargi wniesiona została w terminie, to wniosek o przywrócenie tego terminu nie jest dopuszczalny i jako taki, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu. Na taką ocenę nie ma wpływu fakt, że uprzednio sama skarga została odrzucona. Odrzucając skargę Sąd dysponował dokumentem, z którego wynikało, że opłata uiszczona została w dniu 2 października 2008 r. Z takim ustaleniem, opisanym w uzasadnieniu orzeczenia, Sąd powiązał rygor odrzucenia skargi. Jedynym sposobem wyeliminowania tego negatywnego dla strony orzeczenia, będącego następstwem wadliwego (jak się okazało) założenia o nieterminowym uiszczeniu opłaty, było wniesienie skargi kasacyjnej. O takim trybie zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi skarżąca została pouczona. Oczywiście nie można wykluczyć, że - tak jak wskazał to Naczelny Sąd Administracyjny - skarżąca nie skorzystała z tego środka działając w zaufaniu do sądowej oceny. Ta jednak okoliczność może być badana dopiero w kontekście ewentualnego wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 17 października 2008 r., o ile skarga kasacyjna zostanie złożona. Rozstrzygając co do wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi Sąd nie może dokonywać wiążących ocen co do podstaw ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i co do podstaw samej skargi kasacyjnej, choćby dla niego ewidentne było, że odrzucenie skargi pozbawione było obiektywnych podstaw.