II SA/Kr 88/11
WyrokWSA w Krakowie2011-09-20
Skład orzekający: Ewa Rynczak, Mariusz Kotulski, Andrzej Niecikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, pomimo braku spełnienia przez inwestora warunków legalizacyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, w tym art. 48, nakazując rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie. Inwestor nie spełnił warunków legalizacyjnych, w szczególności nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ani nie uzyskał wymaganych dokumentów dotyczących zgodności z planowaniem przestrzennym lub decyzji o warunkach zabudowy. Brak spełnienia tych przesłanek skutkuje nakazem rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji, w tym prawa do dysponowania nieruchomością oraz zaświadczenia o zgodności z planowaniem przestrzennym lub decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący zarzucał przedwczesne wydanie decyzji i brak zastosowania procedury legalizacyjnej.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak (spr.) Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski NSA Andrzej Niecikowski Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki, działając na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 80 ust. 2 pkt. 1 art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z2006 r. Nr 156, póz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., nakazał Z.S. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, składającego się z trzech segmentów przekrytych jednym dachem i powierzchni zabudowy powyżej 25 m2 i funkcji handlowo — magazynowej, usytuowanego na działce nr 1 obręb [...], przy ul. [...] w K. w granicy działki przy ścianie szczytowej budynku przy ul.[...], wybudowanego bez decyzji pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż organ ustalił, że na działce nr 1 obręb [...] przy ul. [...] w K. został zrealizowany bez decyzji pozwolenia na budowę przedmiotowy obiekt budowlany. Inwestor nie złożył w zakreślonym terminie wymaganych przepisem art. 48 prawa budowlanego dokumentów które dawałyby podstawę do wprowadzenia procedury legalizacyjnej. Inwestor nie przedłożył również prawa do dysponowania tym terenem na cele budowlane. Do akt sprawy współwłaściciele w/w działki: A. sp. z o.o. w K. , A.M. i G.G. złożyli oświadczenie o braku udzielenia przez nich zgody na budowę przedmiotowego obiektu, a tym samym braku posiadania przez inwestora prawa do dysponowania działką nr 1 obręb [...] na cele budowlane.
Rozpatrując zebrany materiał dowodowy PINB ustalił, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania procedury legalizacyjnej w stosunku do przedmiotu niniejszego postępowania. Budowa obiektu została zrealizowana w trybie tzw. "samowoli", gdyż na jego realizację inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę - wymaganej przepisami art. 28,29 i 39 ustawy Prawo budowlane.
Dalej organ podał, że na obszarze wpisanym do rejestru zbytków, postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę składa się z dwóch etapów: uzyskania ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na prowadzenie robót, wydanej przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków stosownie do art. 39 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane i udzielenia pozwolenia na budowę wydanego przez właściwy organ arch. - bud., opartego na ostatecznej decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków, o której mowa powyżej por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30.11.2006r. (sygn. akt II SA/Gd 413/06). Analogicznie należy traktować prowadzenie postępowanie naprawczego w stosunku do robót budowlanych zrealizowanych bez pozwolenia na budowę tj. złożonego z dwóch etapów: przed organami ochrony zabytków oraz przed organami nadzoru budowlanego. W niniejszej sprawie w piśmie z dnia 08.12.2009r. znak [...] WKZ stwierdził, że aktualne zagospodarowanie przedmiotowej posesji jest chaotyczne, o niskich walorach estetycznych, nie wpisujące się w zabytkowy układ urbanistyczno-architektoniczny i degradujące jego wnętrze. W związku z tym obecne zagospodarowanie przeczy zasadom wynikającym z ustawy z dnia 23.07.2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i wymaga zdecydowanego działania współwłaścicieli zmierzającego do uporządkowania posesji z uwzględnieniem kontekstu otoczenia o wybitnych walorach kulturowych. Dla obszaru, na którym mieści się działka nr 1 , obręb [...] przy ul. [...] nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego inwestor nie uzyskał i nie przedłożył ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla zrealizowanego obiektu budowlanego zatem nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 48 ust. 2 prawa budowlanego. Inwestor również nie przedłożył prawa do dysponowania przedmiotowym terenem na cele budowlane. Tym samym ma wprost zastosowanie art. 48 ust. 4 ustawy prawo budowlane o nakazie rozbiórki. Odnosząc się do złożonych do akt oświadczeń osób fizycznych w zakresie terminu wybudowania przedmiotowego obiektu wskazujących na 2004 rok - organ wyjaśnił, iż przedmiotem decyzji PINB nr [...] wydanej w roku 2004 był wybudowany w tym miejscu obiekt budowlany, który został rozebrany, a w jego miejsce został wybudowany nowy obiekt, który był przedmiotem decyzji PINB nr [...] z dnia [...].01 .2006r. nakazujący jego rozbiórkę. W miejsce rozebranego w/w obiektu na mocy w/w decyzji PINB nr [...] powstał nowy obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania i objęty nakazem niniejszej decyzji.
Od tej decyzji odwołanie złożył Z.S. , zarzucając, że organ nadzoru budowlanego wydał decyzję przedwcześnie nie wykonując wszystkich czynności i nie biorąc jednocześnie pod uwagę złożonych w sprawie dokumentów, które określają czas powstania obiektu. Odwołujący zarzucił także nie zastosowanie procedury legalizacyjnej, a umowa dzierżawy na czas nieokreślony daje prawo do zagospodarowania działki.
Decyzją z dnia [...] listopada 2010r. znak: [...] , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 k.p.a., art. 48, ust. 1 w zw. z art. 48 ust 4, art. 80 ust. 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2006r. Nr 156, póz. 1118 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono między innymi, że działka nr 1 położona jest na terenie "K. – [...]). Inwestor nie uzyskał pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaganego przepisem art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Podczas kontroli przeprowadzonych w dniu 26.10.2009r. z udziałem inwestora stwierdzono, że na w/w działce bezpośrednio w granicy działki zabudowanej budynkiem nr [...] przy ul. [...], przy ścianie szczytowej wybudowany jest obiekt typu "grill" o konstrukcji drewnianej, składający się z trzech segmentów połączonych wewnętrznymi przejściami, przykrytych wspólnym dachem o różnym układzie połaci dachowej, posiada wewnętrzną instalację elektryczną i wód.-kań. Wymiary obiektu: 4m x 12 m, co łącznie stanowi powierzchnię zabudowy 48 m2. Obiekt został wybudowany w latach 2007 - 2009r. i jest użytkowany jako obiekt handlowo - magazynowy ( [...] ). PINB w K. Powiat Grodzki w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2010r. nakładając na inwestora obowiązek w zakresie dostarczenia dokumentów i opracowań w terminie do dnia 15 marca 2010r. określił warunki po spełnieniu których możliwa jest legalizacja obiektu. Inwestor nie dopełnił obowiązku nałożonego tym postanowieniem w zakreślonym terminie. Inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedłożona umowa najmu i dzierżawy z dnia 23 grudnia 2009r. zawarta na czas nieoznaczony, która zastąpiła dotychczasową umowę z dnia 22.02.2007r. wraz z aneksami - dotyczy dzierżawy niezabudowanej części działki nr 1 w obr. [...] o pow. 594 m2, przylegającej do budynku ul. [...] (§ 2 umowy) lecz zgodnie z zapisem zawartym w § 13 tej umowy "Najemca (...) nie będzie wznosił żadnych obiektów ani jako budynków (budowli) trwałych ani jako budynków (budowli nietrwałych w rozumieniu prawa budowlanego)". Dodatkowo w trakcie prowadzonego postępowania oświadczenia o braku zgody na zabudowę działki przez Z.S. złożyli współwłaściciele nieruchomości: G.G. [...]A.M. [.. .] A . z o.o. (k- [...]). Inwestor nie przedłożył również decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. O możliwości wystąpienia z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w trakcie trwającego postępowania legalizacyjnego informował organ l instancji w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...].01.2010r. Nie został również przedłożony dowód wystąpienia z wnioskiem o wydanie takiej decyzji, co mogło stanowić podstawę do zawieszenia postępowania przed organem nadzoru budowlanego do czasu zakończenia postępowania w sprawie warunków zabudowy. Zatem zarzut odwołania, że organ l Instancji wydał skarżoną decyzję bez przeprowadzenia prawidłowej procedury dla umożliwienia legalizacji pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Przedłożone przy piśmie z dnia 10 marca 2010r. oświadczenia 5 - pięciu osób, oraz kserokopie protokołów i umów dla udokumentowania, że będący przedmiotem nakazu rozbiórki obiekt istniał od 2004r. - w ocenie organu odwoławczego stanowić mogą jedynie potwierdzenie, że od 2004r, prowadzona była w tym miejscu przez skarżącego działalność usługowo - handlowa, co nie jest zagadnieniem spornym. Natomiast fakt, że obiekt na działce nr 1 przy ścianie budynku nr [...] przy ul. [...], którego legalność budowy jest przedmiotem obecnie prowadzonego postępowania został zrealizowany na miejscu poprzednio istniejących obiektów wynika z wydanych decyzji PINB w K. Powiat Grodzki nakazujących rozbiórkę tych obiektów: decyzja Nr [...] z dnia [...].05.2004r, znak: [...]) oraz Nr [...] z dnia [...].01.2006r, znak: [...] oraz [...].; .
Nie zmienia ustaleń poczynionych w sprawie podnoszony przez skarżącego zarzut, że obiekt nie jest trwale połączony z gruntem .
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu; zwolnienie to nie dotyczy obiektów, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska.
Zatem budowa tymczasowego obiektu budowlanego nie połączonego trwale z gruntem, który nie jest przeznaczony do przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Mając na uwadze, że obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania wybudowany został w sierpniu 2007 - 2009r. i był użytkowany do dnia wydania skarżonej decyzji, inwestor również na podstawie cyt. przepisu był zobowiązany do uzyskania pozwolenia na budowę.
PINB w K. Powiat Grodzki nakładając na Inwestora obowiązek w zakresie dostarczenia dokumentów i opracowań w terminie do dnia 15 marca 2010r. w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2010 r. określił warunki po spełnieniu których możliwa jest legalizacja obiektu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą
decyzję złożył Z.S. zarzucając, iż nie był w stanie skompletować wymaganych prawem dokumentów w terminie 45 dni, odliczając z tego czas doręczenia korespondencji, gdyż uzyskanie decyzji WZ oraz opinii konserwatora i innych wymaga znacznie dłuższego czasu.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz, U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.
Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2010r. znak: [...], jak i utrzymana nią w mocy decyzja nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2010r., nakazująca rozbiórkę, są prawidłowe i nie naruszyły prawa.
Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego była prawidłowość decyzji nakazującej rozbiórkę. Podstawę prawną stanowił przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem ust. 1 wskazanego przepisu właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Ust. 2 stanowi, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) . ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych
Z kolei ust. 3 stanowi, że w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Ust. 4 wskazanego art. 48 stanowi zaś, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Wyżej wskazany ust. 3 art. 48 odsyła m.in. do art. 33 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, który mówi o obowiązku złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W ocenie Sądy organy administracyjne w sposób prawidłowy zastosowały dyspozycje powołanych powyżej przepisów. W pierwszej kolejności ustaliły, że budowa tymczasowego obiektu budowlanego nie połączonego trwale z gruntem, który nie jest przeznaczony do przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Przedmiotowy obiekt w postaci trzech segmentów z jednym wspólnym dachem i powierzchnią zabudowy powyżej 25 m2 z funkcją handlowo — magazynową, wybudowany został w sierpniu 2007 - 2009r. i był użytkowany do dnia wydania skarżonej decyzji. W związku, organ uznał, że inwestor zobowiązany był do uzyskania pozwolenia na jego budowę jako nie przeznaczonego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy (art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy Prawo budowlane). Organ, stosownie do art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wszczął procedurę legalizacyjną wydając postanowienie z dnia [...] stycznia 2010r., ale inwestor nie wywiązał się z obowiązku dostarczenia w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów, co skutkowało nakazem rozbiórki . Dotyczyło to przede wszystkim braku wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co wprost wynika z § 13 umowy dzierżawy z dnia 23 grudnia 2009r. - k. [...] akt adm.), a także braku zgody na zabudowę części współwłaścicieli przedmiotowej działki. Już zatem brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlanie, uniemożliwia przeprowadzenie procesu legalizacji w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 cyt. ustawy i skutkuje nakazem rozbiórki.
A ponadto jeszcze inwestor nie spełnił obowiązku z art. 48 ust. 2 i 3 -przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor nie przedstawił przy tym żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że wystąpił ze stosownym wnioskiem do właściwych organów w celu uzyskania zaświadczenia czy decyzji o warunkach zabudowy, w związku z tym zarzuty skargi dotyczące braku możliwości skompletowania wymaganych dokumentów należało uznać za niezasadne.
Pozostałe argumenty skarżącego, odnoszące się do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i zatrudnienia jego personelu, należało, w związku z niespełnieniem wymaganych prawem przesłanek do legalizacji samowoli budowlanej, uznać za nie mające prawnego znaczenia i nie mogące doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), w myśl którego w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło