II SA/Kr 881/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Wraz ze skargą kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2008 roku odrzucającego skargę L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku Nr: [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżąca dysponuje majątkiem w postaci 120–metrowego domu oraz 4- arowej działki. Źródłem utrzymania skarżącej jest świadczenie emerytalne w wysokości 729 zł. Nie posiada ona zasobów pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wysokość pobieranego przez nią świadczenia emerytalnego od [...] marca 2008 roku wynosi 703,65 zł. Skarżąca nadesłała kopie zeznań podatkowych za lata 2006 i 2007, kopie rocznego obliczenia podatku przez ZUS (PIT-40A) za rok 2006 i 2007, decyzję o ustaleniu i waloryzacji emerytury z dnia [...] marca 2008 roku, dowody wpłaty za energię elektryczną, podatek od nieruchomości, usługi kominiarskie oraz wypis orzeczenia Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia i kartę informacyjną z leczenia szpitalnego z dnia [...] stycznia 2008 roku. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca otrzymuje, co prawda, stałe miesięczne dochody w postaci emerytury w wysokości 703,65 zł (z załączonych odpisów zeznań podatkowych wynika, że w latach 2006 i 2007 uzyskiwała także dochody z tytułu najmu lub dzierżawy w wysokości 960 zł rocznie), jednakże ponoszone przez nią wydatki są wysokie w stosunku do otrzymywanego świadczenia (energia elektryczna 119,02 zł, 166,41 zł, podatek od nieruchomości 74 zł kwartalnie, czyszczenie przewodów kominowych 24 zł, dodatkowo koszty wyżywienia, środków czystości, leczenia). Z załączonej karty informacyjnej z leczenia szpitalnego wynika, że skarżąca jest osobą schorowaną, cierpi na chorobę niedokrwienną serca, nadciśnienie tętnicze, hypertrójglicerydemię, otyłość i cukrzycę. Z wypisu orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia wynika, że skarżąca zaliczona jest do drugiej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Stan zdrowia skarżącej wymaga systematycznego przyjmowania leków, zakup których stanowi niewątpliwie uszczuplenie domowego budżetu. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności należy stwierdzić, iż skarżąca nie posiada możliwości poczynienia oszczędności na pokrycie kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach własnego utrzymania. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).