II SA/Kr 881/12
WyrokWSA w Krakowie2012-11-27
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Mirosław Bator, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie przebudowanego dachu budynku inwentarskiego, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2003 r., jest zgodna z prawem, mimo że skarżący działał w dobrej wierze i uważał, że poprawia stan prawny?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie przebudowanego dachu budynku inwentarskiego, wydana na podstawie Prawa budowlanego z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania, jest zgodna z prawem. Obowiązujący wówczas art. 48 Prawa budowlanego nakazywał w takich przypadkach bezwzględnie orzeczenie rozbiórki, nie przewidując procedury legalizacyjnej ani nie uwzględniając dobrej wiary inwestora, z wyjątkiem sytuacji opisanej w art. 49 (upływ 5 lat od zakończenia budowy). Sąd administracyjny bada stan prawny i faktyczny z chwili wydawania decyzji przez organy administracji.Stan faktyczny
Skarżący J.S. dokonał samowolnej przebudowy konstrukcji dachu na budynku inwentarskim z dwuspadowej na jednospadową, nie posiadając wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę przebudowanego dachu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do NSA (obecnie WSA), argumentując, że działał w dobrej wierze i poprawił stan zabudowy względem sąsiada. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 września 1995 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia 1. zawiesić postępowanie sądowe; 2. podjąć postępowanie sądowe z udziałem M. L. i K. T., następców prawnych zmarłej H. P.. Sygn. akt II SA/Kr 881/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 września 1995 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia 23.08.1995r., na podstawie art. 48 oraz art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr 89, poz.414) oraz art. 104 § 1 k.p.a. nakazał rozbiórkę samowolnie wykonanej przebudowy konstrukcji dachu na istniejącym budynku inwentarskim o wymiarach w rzucie 10,0 x 5,30 m zlokalizowanym przy ul. [...] w P.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że J.S. dokonał samowolnej przebudowy konstrukcji dachu z dwuspadowej na jednospadową.
Wojewoda K. decyzją z dnia 29 września 1995r., na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, stwierdzając, iż zaskarżona decyzja jest merytorycznie słuszna i formalnie poprawna.
Powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - prawo budowlane (Dz.U. Nr 89 poz.414) stanowi, iż właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Uznano, że organ I instancji zobowiązany był wypełnić dyspozycję obowiązującego Prawa budowlanego wobec dokonanej samowoli budowlanej.
Odnośnie kwestii podniesionej w odwołaniu a dotyczącej faktu, iż wcześniej był na budynku inwentarskim dach dwuspadowy, który to J.S. przebudował na jednospadowy, czym poprawił istniejący stan zabudowy w odniesieniu do działki sąsiada (spływ wody z dachu), w ocenie organu odwoławczego nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem przepis art.28 ust.1 Prawa budowlanego z 1994r. stanowi, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skarga J.S. na decyzję Wojewody K. z dnia 29 września 1995r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie w dniu 14.11.1995 r.
W skardze wniesiono o uchylenie ww. rozstrzygnięcia oraz decyzji organu i instancji.
Samowolę budowlaną skarżący wytłumaczył tym, że nie wiedział, iż na "dokonanie naprawy kapitalnej dachu" powinien mieć stosowne zezwolenie. Wskazał, że w dobrej wierze zmienił dach dwuspadowy na jednospadowy, czym poprawił istniejący stan zabudowy w stosunku do działki sąsiada (od tej pory spływ z dachu nie przeszkadza sąsiadowi).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie postanowieniem z dnia 14.08.1996r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji oraz zawiesił postępowanie sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który stał się właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), postanowieniem z dnia 28.08.2008r. podjął zawieszone postępowanie sądowe.
Następnie postanowieniem z dnia 7.10.2008r. WSA w Krakowie zawiesił ponownie postępowanie sądowe z powodu śmierci uczestników postępowania – J.P. i G.P.
Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął z urzędu postępowanie sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Jak wskazano wyżej, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z uwagi na przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji wykazało, że są one prawidłowe i nie zawierają uchybień uzasadniających ich wzruszenie, a tym samym wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zmianami), w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji (jak i decyzji organu I Instancji) nie przewidywała tzw. procedury legalizacyjnej, w przypadku stwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego samowoli budowlanej polegającej na realizacji obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Artykuł 48 ustawy ustanawiał w takich przypadkach bezwzględny obowiązek organów nadzoru budowlanego wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, za wyjątkiem jedynie sytuacji opisanej w art. 49 ustawy, gdy upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Taka sytuacja (upływ 5 lat) nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że zmiany konstrukcji dachu (jego całkowitej przebudowy z dwuspadowego na jednospadowy) na budynku inwentarskim skarżący dokonał w 1995r. W związku z tym podniósł z jednej strony ścianę budynku o ok.1,2 m na długości ok.10 m (1 warstwa bloczków betonowych i 4 warstwy pustaków).
W sprawie bezsporne było to, że skarżący przebudowy dachu (a więc wcześniej jego rozbiórki) nie poprzedził stosownym zgłoszeniem, celem uzyskania pozwolenia na budowę. Mając zatem do czynienia z samowolą budowlaną przewidzianą w art. 48 ustawy prawo budowlane (przebudowa dachu stanowi realizację części obiektu budowlanego) orzekające w sprawie organy administracyjne zobligowane były do wymierzenia sankcji przewidzianej w ww. przepisie. Kwestie dotyczące niewiedzy skarżącego oraz jego dobrej woli, nie miały znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia, bowiem obowiązujący wówczas stan prawny nie przewidywał w tym zakresie żadnych odstępstw od orzekania rozbiórki, za wyjątkiem sytuacji opisanej wyżej przytoczonym art. 49 ustawy prawo budowlane, który nie ma zastosowania w tej sprawie.
Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny bierze pod uwagę stan faktyczny i stan prawny z chwili wydawania zaskarżonych decyzji. W dniu orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji nie obowiązywały przepisy dotyczące legalizacji obiektów wzniesionych bez pozwolenia na budowę przewidziane w art. 48 ust. 2-5 Prawa budowlanego z 1994 r., gdyż przepisy te weszły w życie z dniem 11 lipca 2003r. na mocy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U Nr 80, poz. 718). Zatem organy administracyjne były zobowiązane orzec o rozbiórce przedmiotowej części obiektu budowlanego w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania decyzji.
W związku z powyższym Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie miało miejsce naruszenie przepisów postępowania administracyjnego ani też prawa materialnego -Prawa budowlanego i dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło