II SA/Kr 882/04

WyrokWSA w Krakowie2004-10-25

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Tadeusz Woś, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja umarzająca postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej, wydana na podstawie przepisu uznanego następnie za niezgodny z Konstytucją, może zostać uchylona?
Ratio decidendi
Decyzja umarzająca postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej, oparta na art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31.05.1996 r., podlega uchyleniu, jeśli przepis ten został następnie uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. Uznanie przepisu za niekonstytucyjny otwiera drogę do wznowienia postępowania i merytorycznego rozpoznania sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący W.J. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając wniosek za złożony po terminie określonym w ustawie. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu drugiej instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, opisując okoliczności swojego wywiezienia i trudną sytuację materialną. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie : NSA Tadeusz Woś AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2004r sprawy ze skargi W.J. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] lutego 2002r , Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] października 2001 r., II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na rzecz skarżącego W.J. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z [...].10.2001r. nr [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm. ) umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego w stosunku do W.J. Powołano się na to, że złożył on wniosek po 31.12.1999r., czyli po terminie określonym w ustawie z 31.05.1996r. (art. 4 ust. 5). Termin ten jest terminem ustawowym i nie może być przez organ przedłużony. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę oraz bezprzedmiotowość dalszego postępowania, a w konsekwencji jego umorzenie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W.J. opisuje, iż z rodzicami został wywieziony do pracy przymusowej w Austrii w latach 1944-1945. Powołuje się też na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z [...].02.2002r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i 105 § 1 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].10.2001r. Organ powołał się na treść art. 4 ust. 5 ustawy i fakt, iż strona złożyła wniosek w dniu 20.10.2000r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.J. opisuje okoliczności swego wywiezienia do Niemiec wraz z rodzicami na przymusowe roboty na teren Austrii za okupacji. Wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia [...].06.2003r. (sygn. akt II SA/ Kr 792/ 02) Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie. Zostało ono podjęte 26.05.2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1.01.2004r. do NSA podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17.06.2003r. (Dz. U. Nr 110 poz. 1060) orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 póz. 395 z 1998r. ze zm.) z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a § 1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień kombatanckich. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "b" p.o.p.p.s.a. w zw. z art. 97§ 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). Do spraw, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (co dotyczy niniejszej sprawy) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 75 poz. 364 ze zm.) oraz art. 97§ 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę — p.o.u.s.a. i ustawę — p.o.p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153 poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło