II SA/Kr 883/19
WyrokWSA w Krakowie2019-10-25
Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Beata Łomnicka, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może badać legalność decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która stała się ostateczna i nie została zaskarżona, w ramach kontroli decyzji o ustaleniu odszkodowania wydanej w następstwie tej inwestycji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest związany granicami sprawy, w której wniesiono skargę. Kontroli podlega wyłącznie decyzja organu II instancji (Wojewody) w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która stała się ostateczna i nie została zaskarżona, wiąże organ ustalający odszkodowanie oraz sąd administracyjny. Skoro skarżący nie podniósł zarzutów wobec decyzji Wojewody, a jedynie kwestionował ostateczną decyzję o zezwoleniu na inwestycję, skarga podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 27 czerwca 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Brzeskiego z dnia 4 lutego 2019 r. ustalającą odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod rozbudowę drogi powiatowej. Skarżący kwestionował legalność decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, podnosząc, że jest ona wadliwa i nieważna z mocy prawa. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, opierając się na operacie szacunkowym i wskazując, że decyzja o zezwoleniu na inwestycję jest ostateczna i wiążąca.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Beata Łomnicka WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 czerwca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę.
Decyzją z dnia 4 lutego 2019 r. nr [...] Starosta Brzeski orzekł: w pkt 1 -o ustaleniu odszkodowania w wysokości 16.637,00 zł za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,0454 ha, obręb W. , przejętą z mocy prawa na własność Powiatu Brzeskiego, na podstawie decyzji Starosty Brzeskiego nr [...] z dnia 26 kwietnia 2017 r. znak [...] zezwalającej na realizację inwestycji pn.: "Rozbudowa drogi powiatowej nr 1421K Zaborów - Bielcza - Wola Dębińska na odc. Bielcza - Wola Dębińska", w pkt 2 - o zobowiązaniu Powiatu Brzeskiego, reprezentowanego przez Zarząd Powiatu Brzeskiego do wypłaty odszkodowania wymienionego w pkt 1, w pkt 3 - o sposobie i terminie zapłaty odszkodowania, w pkt 4 - o wpłacie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego w przypadku odmowy przyjęcia odszkodowania lub napotkania trudnych do przezwyciężenia przeszkód w jego wypłacie.
Ustalając wysokość odszkodowania organ I instancji oparł się na operacie szacunkowym z dnia 25 października 2018 r. autorstwa rzeczoznawcy majątkowego Ł. G., który wycenił wartość nieruchomości na łączną kwotę 26.474,00 zł, zaś wartość znajdujących się na niej składników budowlanych w postaci kostki brukowej oraz chodnika z płyt betonowych na kwotę 10.629,00 zł. Organ I instancji wskazał, iż z uwagi na fakt, że ww. części składowe powstały nakładem Zarządu Dróg Powiatowych w Brzesku, to tym samym, kwota odszkodowania została pomniejszona o ich wartość.
Ponadto w wysokości kwoty ustalonego w decyzji odszkodowania uwzględniono 5% wartości nieruchomości wobec spełnienia przesłanek wskazanych w art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
W odwołaniu J. K. podniósł, że decyzja ustalająca odszkodowanie jest wadliwa, zasadza się bowiem na decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z dnia 26 kwietnia 2017 r. Nr [...], wydanej na podstawie swobodnego uznania bez uwzględnienia słusznego interesu strony (wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 55/00). Decyzja o odszkodowaniu oraz decyzja o wywłaszczeniu są nieważne z mocy prawa (wyroki NSA) i podlegają umorzeniu.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 27 czerwca 2019 r. znak: [...], na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2204, dalej jako "u.g.n."), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Brzeskiego z dnia 4 lutego 2019 r. nr: [...]
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda podniósł, że autor wyceny nieruchomości - Ł. G., dla przedmiotu wyceny (położonego w dniu określania jego stanu tj. 26 kwietnia 2017 r., zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Dębno dla obrębu Maszkienice, zatwierdzonym Uchwałą nr 11/133/2004 Rady Gminy Dębno z dnia 28 kwietnia 2004 r. w terenie drogi publicznej klasy L - lokalnej (KDL), drogi wewnętrznej (KDW) oraz w niewielkiej części w terenie zieleni naturalnej (ZR) i zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych (RM)), wykorzystując podejście porównawcze, metodę porównywania parami, wartość gruntu nieruchomości określił stosownie do zapisów art. 134 ust. 3 u.g.n., przy uwzględnieniu cen transakcyjnych dotyczących 4 nieruchomości drogowych położonych na terenie powiatu brzeskiego, podobnych do nieruchomości wycenianej w rozumieniu art. 4 pkt 16 u.g.n. tj. nieruchomościami, które są porównywalne z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. Ponadto biegły w wyniku dokonanej analizy ustalił, że niewielki udział przeznaczenia terenów zielonych oraz zabudowy zagrodowej nie wpływa na zmianę wartości wycenianej nieruchomości w stosunku do nieruchomości o przeznaczeniu jedynie drogowym.
Podano, że w niniejszym przypadku przy określaniu wartości wycenianej nieruchomości nie ma zastosowania § 36 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, ponieważ przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem przejęcia nieruchomości pod drogę publiczną nie spowodowało zwiększenia jej wartości, gdyż było tożsame. Natomiast różnice pomiędzy nieruchomościami porównawczymi a przedmiotem wyceny, biegły skorygował względem takich cech jak lokalizacja szczegółowa (waga 40%), otoczenie (waga 30%) oraz zagospodarowanie terenu (waga 30%). Na tej podstawie biegły wartość 1m2 działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0454 ha, obręb W. oszacował na poziomie 34,90 zł, co dało łączną wartość gruntu w wysokości 15.845 zł.
Wojewoda podzielił także stanowisko organu I instancji w kwestii pomniejszenia wysokości odszkodowania o kwotę 10.629,00 zł za ustalenie wartości znajdujących się na nieruchomości składników budowlanych w postaci kostki brukowej oraz chodnika z płyt betonowych z uwagi na fakt, że ww. części składowe powstały nakładem Zarządu Dróg Powiatowych w Brzesku.
Dalej Wojewoda wskazał, że biegły dokonując wyboru nieruchomości porównawczych uwzględnił dyspozycję § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego. Rzeczoznawca majątkowy dokonał wyboru podejścia oraz metod i technik szacowania nieruchomości przewidzianych przepisami ww. rozporządzenia, a także uwzględnił cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Tym samym wypełnił również dyspozycję art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Wojewoda wyjaśnił także, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego J. K. składał zastrzeżenia do opinii rzeczoznawcy, odnośnie których biegły udzielił stosownych wyjaśnień w piśmie z dnia 11 grudnia 2018 r. Wobec faktu, iż w decyzji organu I instancji kwestie te zostały szczegółowo opisane, Wojewoda nie przytaczał ich ponowne (zwłaszcza, że zarzuty te nie zostały ponowione w złożonym odwołaniu). Organ II instancji stwierdził, iż w pełni podziela stanowisko Starosty Brzeskiego w tym zakresie, wskazując, iż biegły w sposób logiczny i przekonujący wyjaśnił swoje stanowisko zaprezentowane w operacie szacunkowym.
Wymienione powyżej okoliczności dowodzą w ocenie Wojewody, iż sporządzona wycena może stanowić dowód w niniejszej sprawie i być wykorzystana dla potrzeb przedmiotowego postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Wojewoda wskazał, że sprowadzają się one do kwestionowania postanowień decyzji Starosty Brzeskiego nr [...] z dnia 26 kwietnia 2017 r. znak [...] orzekającej o zezwoleniu na realizację inwestycji pn.: "Rozbudowa drogi powiatowej nr 1421K Zaborów - Bielcza - Wola Dębińska na ode. Bielcza -Wola Dębińska", która została wydana w oparciu o regulacje ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu 30 maja 2017 r. i wiąże obecnie swymi ustaleniami organ rozpatrujący niniejszą sprawę. Jeśli więc odwołujący uważa, że ww. rozstrzygnięcie jest z jakiegoś powodu wadliwe, wówczas może podjąć próbę wyeliminowania go z obrotu prawnego poprzez skorzystanie z jednego z trybów nadzwyczajnych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego.
Na koniec wskazano, iż organ I instancji prawidłowo powiększył kwotę odszkodowania o 5% wartości nieruchomości zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, ponieważ jak wynika z akt sprawy, zaistniały ku temu przesłanki wskazane w tym przepisie. Uchybieniem ze strony Starosty Brzeskiego był brak zawarcia w sentencji decyzji wyraźnego stwierdzenia wskazującego na dokonanie tego powiększenia. Jednak wobec faktu, iż ustalona w decyzji kwota odszkodowania obejmuje 5%, a w uzasadnieniu kwestia ta została jednoznacznie wyjaśniona, uchybienie to należało uznać za nieistotne.
J. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podniósł zarzuty wskazujące wyłącznie na wadliwość postanowień decyzji Starosty Brzeskiego nr [...] z dnia 26 kwietnia 2017 r. znak [...] orzekającej o zezwoleniu na realizację inwestycji pn.: "Rozbudowa drogi powiatowej nr 1421K Zaborów - Bielcza - Wola Dębińska na odc. Bielcza -Wola Dębińska". W ocenie skarżącego decyzja o odszkodowaniu oraz decyzja o wywłaszczeniu są nieważne z mocy prawa (wyroki NSA) i podlegają umorzeniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga nie okazała się być zasadna.
Należy rozpocząć od stwierdzenia, iż jak wynika ze skargi, skarżący J. K. wprawdzie formalnie zaskarżył decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 27 czerwca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania wydanej w następstwie wywłaszczenia pod drogę działki nr [...] o pow.0,454 ha, ale w istocie jej przedmiotem uczynił decyzję Starosty Brzeskiego nr [...] z dnia 26 kwietnia 2017 r. znak [...] orzekającą o zezwoleniu na realizację inwestycji pn.: "Rozbudowa drogi powiatowej nr 1421K Zaborów - Bielcza - Wola Dębińska na odc. Bielcza -Wola Dębińska". Wszystkie bowiem zarzuty zawarte w skardze odnoszą się do tej decyzji. Skarżący żąda unieważnienia tej decyzji i umorzenia procedury wywłaszczeniowej.
Należy zatem wskazać, co uczynił także Wojewoda Małopolski, że decyzja Starosty Brzeskiego nr [...] z dnia 26 kwietnia 2017 r. znak [...] stała się ostateczna z dniem 30 maja 2017 r. i wiązała obecnie swymi ustaleniami organy rozpatrujące sprawę dotyczącą ustalenia odszkodowania. Zgodnie bowiem z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Wedle zaś § 3 tego przepisu, decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne. Decyzja ostateczna obowiązuje tak długo, dopóki nie zostanie zmieniona lub uchylona przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Cytowany wyżej art. 16 k.p.a. wprost wymaga, aby pozbawienie skutków prawnych decyzji odbywało się w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie nieważnościowym. Stanowi to formalną stronę zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej, która wyraża się w tym, iż decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Ta ostateczna i prawomocna decyzja /k.1, T.I akt adm./ wiąże także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Co więcej, wskazać należy ponownie na treść art. 134 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. "Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Zasada niezwiązania sądu granicami skargi nie oznacza, że Sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2018 r. II OSK 622/17, LEX nr 2653870). Podobnie wypowiedział się WSA w Opolu w wyroku z dnia 26 marca 2019 r., II SA/Op 268/17, LEX nr 2647512 "Zakres kontroli sądu administracyjnego wyznaczają nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Tym samym sąd może uwzględnić skargę z powodu innych nieprawidłowości niż wskazane w skardze, jednak w zakresie dokonywanej oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Rozstrzyganie w granicach danej sprawy oznacza natomiast, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę". Poza kwestią ostateczności decyzji istnieje także przeszkoda w badaniu tej decyzji związana właśnie z granicami sprawy. Z przyczyn, które wyżej objaśniono, Sąd Administracyjny może badać sprawę tylko w zakresie objętym decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 27 czerwca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania, wydanej w następstwie wywłaszczenia pod drogę działki nr [...] o pow.0,454 ha.
W odniesieniu do tej decyzji skarżący nie wskazał żadnych zarzutów. Nie stanowi to jednak przeszkody w rozpoznaniu sprawy. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Orzekanie - na podstawie art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty, bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 sierpnia 2019 r., III SA/Gl 600/19, LEX nr 2716415).
Mając na względzie powyższe, Sąd przeanalizował zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Kontroli poddano również treść operatu szacunkowego rzeczoznawcy Ł. G.. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że organy oparły się o ważny operat z punktu widzenia daty jego sporządzenia. Zgodnie bowiem z art. 156 ust. 3 u.g.n. operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Jak wynika z akt sprawy, operat w wersji, która przyjęły organy, został sporządzony dnia 25 października 2018r., a więc pozostawał aktualny w dacie wydawania skarżonej decyzji.
Regulacja art. 12 ust. 4f specustawy drogowej przewiduje, iż odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania za opisane wyżej nieruchomości stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 (art. 12 ust. 5 specustawy drogowej). Zgodnie z ww. art. 18 ust. 1 specustawy drogowej wysokość odszkodowania za nieruchomości lub ich części, które z mocy prawa na podstawie tejże ustawy stały się własnością Skarbu Państwa bądź odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Jeżeli natomiast na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw (art. 18 ust. 1a). Zgodnie z § 36 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Nie uwzględnia się nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji. W przypadku, gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przepisy ust. 1 - 3 stosuje się odpowiednio (§ 36 ust. 4 ww. rozporządzenia). Działając w oparciu o cytowane przepisy, biegły rzeczoznawca dla przedmiotu wyceny określił na dzień 26 kwietnia 2017 r., położenie nieruchomości zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Dębno dla obrębu Maszkienice, zatwierdzonym Uchwałą nr 11/133/2004 Rady Gminy Dębno z dnia 28 kwietnia 2004 r. w terenie drogi publicznej klasy L - lokalnej (KDL), drogi wewnętrznej (KDW) oraz w niewielkiej części w terenie zieleni naturalnej (ZR) i zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych (RM). Wykorzystując podejście porównawcze, metodę porównywania parami, wartość gruntu nieruchomości biegły określił stosownie do zapisów art. 134 ust. 3 u.g.n. przy uwzględnieniu cen transakcyjnych dotyczących 4 nieruchomości drogowych położonych na terenie powiatu brzeskiego, podobnych do nieruchomości wycenianej w rozumieniu art. 4 pkt 16 u.g.n., które są porównywalne z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. Wskazać należy ponadto, iż biegły w wyniku dokonanej analizy uzyskał konkluzję wskazującą, że niewielki udział przeznaczenia terenów zielonych oraz zabudowy zagrodowej nie wpływa na zmianę wartości wycenianej nieruchomości w stosunku do nieruchomości o przeznaczeniu jedynie drogowym.
Biegły wartość 1 m2 działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0454 ha, obręb Wola Dębińska oszacował na poziomie 34,90 zł, co dało łączną wartość gruntu w wysokości 15 845 zł. Dodatkowo wartość składnika budowlanego w postaci kostki brukowej (12 m2) oraz chodnika z płyt betonowych (202 m2), biegły wycenił stosując podejście kosztowe, metodę kosztów zastąpienia oraz technikę wskaźnikową na kwotę 10 629,00 zł. Ponieważ inwestorem kostki i chodnika był Zarząd Dróg Powiatowych w Brzesku, organ odjął od kwoty wartości nieruchomości - wartość kostki. Sąd wprawdzie nie podziela stanowiska organu, że położona kostka nie jest częścią składową nieruchomości; w ocenie Sądu jest przeciwnie. Natomiast nie ulega wątpliwości, że jest nakładem na nieruchomość i to z punktu widzenia faktu, że jest to nieruchomość drogowa – nawet nakładem koniecznym. W tej sytuacji przy ustaleniu wynagrodzenia za nieruchomość można, jak się wydaje, dokonać potrącenia wartości nakładów Powiatu, czyli pomniejszyć o tę kwotę wypłacane odszkodowanie, co uczyniono.
Wskazać także należy, iż organ I instancji prawidłowo powiększył kwotę odszkodowania o 5% wartości nieruchomości zgodnie z art. 18 ust.1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, ponieważ jak wynika z akt sprawy, zaistniały ku temu przesłanki wskazane w tym przepisie.
W rezultacie powyższego, stwierdzić należy, że organy prawidłowo ustaliły wartość nieruchomości, bazując na szczegółowym i profesjonalnym operacie szacunkowym autorstwa rzeczoznawcy Ł. G.. Warto przy tym zauważyć, że jak to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2018 r., II OSK 1448/16, LEX nr 2494059:
"1. Operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego jest uznawany za dowód z opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. Prowadzi to do wniosku, że organ rozpatrując taki dowód powinien stosować się do ogólnych reguł postępowania dowodowego wyrażonych m.in. w art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
2. Operat szacunkowy jest dokumentem zawierającym oceny i informacje oparte na wiedzy specjalistycznej. Zakwestionowanie operatu szacunkowego przez organ administracji publicznej lub sąd administracyjny jest dopuszczalne w przypadku, jeżeli zostanie wykazane, że przy sporządzaniu operatu doszło do naruszenia prawa albo operat zawiera ewidentne błędy, które dyskwalifikują jego walory dowodowe. Natomiast szczegółowe kwestie dotyczące merytorycznej prawidłowości operatu w aspekcie metodologicznym i dokonywania oceny w świetle wiedzy specjalistycznej - zwłaszcza standardów wyceny nieruchomości jakimi posługują się rzeczoznawcy - nie podlegają bezpośredniej kontroli organów czy sądów administracyjnych. Wynika z tego, że ocenie organu administracji ani sądu administracyjnego podlega przydatność operatu jako materiału dowodowego stanowiącego podstawę orzekania".
Z tego względu, skoro Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, należało uznać skargę za nieuzasadnioną.
Z wymienionych przyczyn na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło