II SA/Kr 884/03
WyrokWSA w Krakowie2005-11-22
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Dorota Dąbek, Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w powierzchni i współrzędnych działki ewidencyjnej na podstawie dokumentów historycznych (katastralnych), jeśli wnioskodawca nie przedłożył aktualnego operatu pomiarowego uzasadniającego te zmiany?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w powierzchni i współrzędnych działki ewidencyjnej, jeśli wnioskodawca nie przedłożył wymaganych dokumentów geodezyjnych lub kartograficznych, które uzasadniają te zmiany. Aktualizacja operatu ewidencyjnego obejmuje usuwanie błędów, ale wymaga przedłożenia odpowiedniego opracowania geodezyjno-kartograficznego. Kwestia zasięgu prawa własności jest odrębną sprawą od opisu granic ewidencyjnych w operacie.Stan faktyczny
Skarżący A.Ś. wniósł o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów dotyczących działki nr [...] poprzez zmianę jej powierzchni i współrzędnych, aby odpowiadały danym z materiałów katastralnych. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując na brak wymaganego operatu pomiarowego. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wyjaśniając, że różnica powierzchni wynika z różnych metod obliczeń i mieści się w granicach błędu, a także że wnioskodawca nie przedłożył dokumentów geodezyjnych uzasadniających zmianę. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, twierdząc, że zmiana jest wynikiem błędu organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Svgn. akt. II SA/Kr 884/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2005 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie AWSA Dorota Dąbek NSA Piotr Lechowski (spr) Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 r sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 7 marca 2003 r Nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów skargę oddala
Decyzją z dnia 7 marca 2003 r [...] po rozpatrzeniu odwołania A.Ś. , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003 r znak : [...], którą orzeczono o odmowie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Nr 11 jedn. ewid. [...] , zmian w odniesieniu do działki ewid. [...] o pow. 0.2773 ha , przez zmianę jej powierzchni i współrzędnych , na powierzchnię odpowiadającą ujawnionej niegdyś w materiałach katastralnych.
W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art.7 "b" ust. 2 pkt 2 , art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust.2 , art.21 i art. 22 ust.3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2000 r Nr 100 , póz. 1086) , oraz §§ 10 ust. 1 pkt , § 9 ust. 1 i § 36 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 póz. 454 ).
Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.
A.Ś. jako właściciel nieruchomości obj. Kw [...] składającej się z działki [...] obrębu 11 o pow. 2773 m2 , działając przez pełnomocnika - ojca – E. Ś. , wniósł o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów , przez zmianę powierzchni i współrzędnych działki Nr [...] w celu doprowadzenia powierzchni do ujawnionej niegdyś w materiałach katastralnych. Uczestnicząc przy pomiarach dla celów podziału sąsiedniej działki Nr [...] , i odwołując się do planu sytuacyjnego [...] z [...]. 1940 , aktu notarialnego [...], wykazu zmian gruntowych z dnia [...]. 1984 r i aktu notarialnego [...], oraz do porównania powierzchni parceli L. kat. [...] z działką ewid. [...] , wnioskodawca doszedł do przekonania , że następstwem błędnie przyjętych współrzędnych , powierzchnia działki została uszczuplona o 104 m2.
Rozpoznając wniosek Prezydent Miasta, decyzją z dnia [...] 2003 r odmówił ujawnienia w operacie ewidencji zmiany powierzchni i współrzędnych działki ewid. Nr [...] o pow. 0.2773 ha .Powołując m.in. w uzasadnieniu decyzji art..22 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , wskazał, że mimo wezwania pełnomocnik wnioskodawcy nie przedłożył operatu pomiarowego , dającego podstawę do wprowadzenia żądanych zmian.
W odwołaniu od tej decyzji A. Ś. zarzucał , powołując się na plan geodezyjny z [...] 1940 mierniczego B. S. , wykaz zmian gruntowych z [...]. 1984 r oraz akty notarialne [...] i [...] , że od 1940 r granice działki oznaczone są betonowymi słupkami i zmniejszenie powierzchni z 0.2831 ha do 0.2773 ha jest niesprawiedliwe i krzywdzące .
Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dokonał następujących ustaleń.
Granice i powierzchnia 0.2773 ha działki ewid. Nr [...] zostały przyjęte bez zastrzeżeń w protokole ustalenia i ogłoszenia stanu władania w dniu [...] 1982 r przez ówczesną jej właścicielkę W. Ś.. Sporządzenie protokołu ustalania i ogłoszenia stanu władania miało związek z zakładaniem operatu ewidencji gruntów dla obrębu 11 .Nowy operat ewidencji gruntów został dnia [...] 1983 r włączony za Nr [...] do składnicy materiałów geodezyjno-kartograficznych i po obwieszczeniu o założeniu tego operatu w Dzienniku Urzędowym Miasta, zastąpił w trybie § 93 ust. 1 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20.02. 1969 (Mon. Pol. Nr 11, póz. 98 ) zastąpił poprzedni operat ewidencyjny wykonany w oparciu o mapy katastralne.
W związku z regulacją ul. [...] opracowany został operat pomiarowy włączony do zasobu za Nr [...].Operatem tym nieruchomość W.Ś. objęta [...] , składająca się z jedynej działki L.kat.[...] o pow. 0.2877 ha , została podzielona na [...] o pow. 0.2831 ha i [...] o pow. 0.0046 ha ( 46 m2) .Dla operatu pomiarowego opracowano wykaz zmian gruntowych ( równoważników ) , operujący oznaczeniami ewidencyjnymi działek. Wykazem tym ( z [...]. 1984 r ) , pgr .L.kat [...] o pow. 2831 otrzymała oznaczenie jako dz. ewid. [...] o pow. 2773 m2.Na wniosek z dnia [...] 1985 r wykaz zmian gruntowych ( wykaz synchronizacyjny ) wprowadzono do ksiąg wieczystych w zakresie oznaczenia nieruchomości i zmieniono oznaczenie parceli gruntowej L.kat. [...] na działkę ewid. Nr [...] o pow. 0.2773 ha .Natomiast pgr.L.kat.[...] -przeznaczona pod ulicę , pozostała bez zmian.
O przyjęciu przez ówczesnych właścicieli W. i E. małż. Ś. zmiany w opisie nieruchomości zdaniem organu świadczy treść aktów notarialnych Nr [...] i Rep. [...] Pierwszym z tych aktów z dnia [...] 1985 r W.i E. małż. Ś. darowali synowi A.Ś. udział w ½ własności zabudowanej działki ewid. Nr [...] o pow. 2773 m2 , a aktem kolejnym z dnia [...].1998 r , darowali pozostały udział we współwłasności tej nieruchomości – M. J. - córce .Parcela L. kat. [...] o pow. 46 m2 jest faktycznie zajęta pod drogę -ul. [...]
Według organu odwoławczego różnica powierzchni pomiędzy działką L. kat. [...] ( 0..2831 ha ) , a odpowiadającą jej działką ewid. Nr [...] ( 0.2773 ha ) , wynosi nie 104 m2 lecz 58 m2 i wynika z różnych sposobów obliczania powierzchni , dla parcel katastralnych w sposób graficzny , dla działek ewidencyjnych w sposób analityczny i mieści się w granicach dopuszczalnego błędu,
Nawiązując do żądań skarżącego , podkreślił organ , że z uwagi na informatyczno- techniczną funkcję ewidencji gruntów , żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji oparte na twierdzeniu , że zasięg prawa własności działki ewid. Nr [...], przebiegu według granic katastralnych , podlega rozpatrzeniu w trybie postępowania rozgraniczeniowego na wniosek zainteresowanego.
Wskazując na przepis art.22 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , podkreślono , że przy zgłaszaniu zmiany , zgłaszający na żądanie organu I instancji obowiązany był dostarczyć dokumenty geodezyjne niezbędne do wprowadzenia zmian , czego nie uczynił , co uzasadniało utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy na powyższą decyzję złożył A. Ś. z wnioskiem o jej uchylenie. Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisu art.22 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów § 37 i § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków , a także podniesiono zarzut wadliwości ustaleń.
Skarżący podtrzymał zarzut , iż z materiału zebranego w sprawie wynika , że przeliczenie w 1982 r powierzchni działki Nr [...] nie było wynikiem dokonania pomiaru w inny bardziej dokładny sposób tylko wynikiem przyjęcia nowych punktów geodezyjnych nie pokrywających się z istniejąca od 40 lat utrwalona granicą ( dawnej działki [...]) przesuniętych w głąb działki Nr [...] na głębokości od 5 cm do 37 cm. Zdaniem skargi następstwem tego było powiększenie działki sąsiedniej Nr [...] , kosztem działki Nr [...], gdyż w 1982 r ustalono punkty geodezyjne bez uwzględnienia rzeczywistego przebiegu granicy .
Skarżący nie kwestionuje , że był wezwany przez organ I instancji do złożenia operatu pomiarowego sporządzonego przez uprawnioną jednostkę wykonawstwa geodezyjnego , a uzasadniającego zmiany powierzchni ewidencyjnej działki 113.Jednakże zdaniem skarżącego , powołany w obu decyzjach przepis art. 22 ust.3 ustawy nie miał w sprawie zastosowania. Cytując przepis skarżący dochodzi do przekonania , że dotyczy on sytuacji " gdy dochodzi do zmiany danych objętych ewidencją , np. wskutek wydania prawomocnych orzeczeń sądowych , ostatecznych decyzji administracyjnych , dokonania w formie aktów notarialnych czynności prawnych , spisania w postępowaniu sądowym i administracyjnym umów i ugód lub na podstawie innych dokumentów posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności".
Skarga wskazuje , że wymienione wyżej zmiany danych nie miały miejsca , a intencją , E. Ś. - pełnomocnika A. Ś. , było spowodowanie dokonania przez organ geodezyjny zmiany błędnie uprzednio oznaczonych punktów geodezyjnych by pokrywały się z rzeczywiście ustalonymi od lat granicami a taki przebieg ustalania granic wskazują powołane paragrafy 37 i 39 rozporządzenia z 29.03.2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Skarga akcentuje , że obywatel nie może ponosić kosztów pomyłki organu , dla korekty mylnie oznaczonych punktów geodezyjnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślono , że W. Ś. przy zakładaniu ewidencji w 1982 r zaakceptowała powierzchnię i granice działki , a zmiana przedmiotowa w zakresie powierzchni i granic musi być poparta dokumentem geodezyjnym lub kartograficznym niezbędnym do wprowadzenia zmiany , bez względu na rodzaj postępowania , w którym nastąpiły zmiany granic i powierzchni nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga ulega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem . Stosownie do przepisu art. 1 paragraf 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 , póz. 1269 ) przedmiotem kognicji sądów administracyjnych jest kontrola zgodności z prawem Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej .
Wbrew stanowisku skargi nie został naruszony przepis art.22 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ; oraz przepisy paragrafów 37 i 39 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 , póz. 454 ) - zwanego dalej Rozporządzeniem.
Oczywiście sprzeczne z brzmieniem przepisu art.22 ust.3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz. U. z 2000 r Nr 100 poz.1086 z póżn. zm. ) -dalej zwanej Ustawą jest stanowisko skarżącego utożsamiające "zmiany", o których mowa w tym przepisie , wy łącznie ze zmianami wynikającymi z wymienionych w art. 23 ustawy aktów notarialnych , decyzji czy prawomocnych orzeczeń sądowych.
Przepis art.22 ust.3 ustawy , konstruuje obowiązek osób zgłaszających zmiany ( tj. właścicieli lub władających art. 51 ), dostarczenia na żądanie starosty dokumentów geodezyjnych , kartograficznych i innych niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków .
O tym jakie dokumenty są wystarczające dla wprowadzenia określonego rodzaju zmiany w ewidencji decyduje jej rodzaj a w szczególności czy żądana zmiana ma charakter podmiotowy , przedmiotowy czy też łączy oba te elementy.
Żądana przez skarżącego zmiana miała charakter wyłącznie przedmiotowy , gdyż dotyczyła opisu w ewidencji przedmiotowych elementów działki ewid. Nr 113 , tj. powierzchni i współrzędnych granic ( art. 20 ust.1 pkt 1 ustawy) .Do wprowadzenia takiej zmiany wystarczające być może przedłożenie opracowania geodezyjnego i kartograficznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego , zawierające wykaz zmian ewidencyjnych ( § 46 ust.3 pkt 1-7 ).
Takie samo opracowanie geodezyjne- kartograficzne przyjęte do zasobu stanowić może podstawę wszczęcia postępowania o wprowadzenie zmian na wniosek jak i podstawę wprowadzenia zmian z urzędu. Nie budzi wątpliwości ukształtowane w praktyce organów ewidencji i akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko , że w pojęciu aktualizacji operatu ewidencyjnego , mieści się także usuwanie błędów i niedokładności spowodowanych lub przyjętych przez organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków. Żądanie zatem przez skarżącego aby koszty takiego opracowania poniósł organ prowadzący ewidencję , stan jest następstwem błędu organu ewidencyjnego. Takich okoliczności skarżący nie kartograficznego zawierającego wykaz zmian danych ewidencyjnych uzasadniający przywrócenie działce ewid. [...] powierzchni i granic katastralnych jako granic ewidencyjnych , opracowania takiego , nie przedłożył.
Powoływane przez skarżącego przepisy § 37 i 39 mają zastosowanie przy ustaleniu przebiegu granic działek ewidencyjnych , w postępowaniu o założenie ewidencji i to wówczas gdy brak dokumentacji wymienionej w § 36 ( pkt 1-6 ) lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym
Ewentualnie przedstawione przez skarżącego dla celów aktualizacji ewidencji gruntów. opracowanie geodezyjno- kartograficzne winno wykazywać , że przebieg przyjętych w protokole na potrzeby założenia ewidencji w 1982 r granic jest odmienny od przyjętego w ewidencji i ma odzwierciedlać źródło tej pomyłki. Powierzchnia nieruchomości jest bowiem tylko funkcją przebiegu j ej granic , a zmiana powierzchni w tych samych granicach może wynikać tylko z różnicy w dokładności pomiarów.
Podniesione we wniosku twierdzenia oraz zarzuty odwołania i skargi zdają się wskazywać , iż przyczyną żądania było nieprecyzyjne odczytanie przez skarżącego , opisu przebiegu granic sąsiedniej działki ewid. Nr [...] , zawartego w protokole z czynności przyjęcia granic nieruchomości z [...] .2002 r , sporządzonego dla celów podziału działki Nr [...]. Z opisu tego wynika , ze granica ewidencyjna nie pokrywa się z przebiegiem podmurówki trwałego ogrodzenia między działkami [...] i [...] , jednakże tylko w części północnej ( od strony pkt.3296 ) , punkt graniczny znajduje się 5 cm od naroża ogrodzenia , w kierunku działki [...], zaś w części południowej , pkt. [...] oddalony jest od wybudowanego ogrodzenia o 37 cm w kierunku działki [...]. Granica ewidencyjna krzyżuje się zatem z przebiegiem ogrodzenia , a nie biegnie równolegle do niego na niekorzyść działki [...] jak odczytał ten protokół skarżący.
Czym innym jest jednak kwestia zasięgu prawa własności, w przypadku sporu pomiędzy właścicielami sąsiadujących działek , a czym innym kwestia opisu w części opisowo-kartograficznej operatu ewidencji gruntów granic ewidencyjnych działki Nr [...] .Tylko ta ostatnia kwestia podlega rozpatrzeniu w postępowaniu ewidencyjnym.
Skoro skarga nie wykazała zasadności zarzutów podniesionych względem zaskarżonej decyzji , ulegała oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , póz. 1270 z późn.zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło