II SA/Kr 884/08
WyrokWSA w Krakowie2008-11-26
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Krystyna Daniel, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien był wydać decyzję merytoryczną?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W sytuacji, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne jest dotknięte poważnymi brakami, organ odwoławczy ma obowiązek wydać decyzję kasacyjną.Stan faktyczny
Spółka Mieszkaniowa A. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie nieprawidłowości w procesie budowlanym. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe wobec wydanych pozwoleń na użytkowanie. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na brak wystarczającego postępowania wyjaśniającego. Spółka skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., twierdząc, że powinien on wydać decyzję merytoryczną, a nie przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółki Mieszkaniowej A. Sp. z o.o. w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Spółki Mieszkaniowej [ ] Sp. z o.o. w K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [ ] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzją nr [...] z [...] 2007 r. ,znak: [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa, art. 104 kpa umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek strony w sprawie nieprawidłowości w procesie budowlanym podczas realizacji budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w K.
Organ l instancji w uzasadnieniu podał, że w dniu [...] czerwca 2005 r. zostało wszczęte na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] postępowanie administracyjne w sprawie nieprawidłowości w procesie budowlanym podczas realizacji budynku, zlokalizowanego przy ul. [...] w K. W związku z analizą sprawy organ l instancji ustalił, że budynek przy ul. [...] w K. był przedmiotem dwóch odrębnych postępowań w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie prowadzonych w organie nadzoru budowlanego. Przedmiotowy budynek nr [...] w rzeczywistości składa się z dwóch części będących odrębnymi budynkami wybudowanymi w oparciu o dwie odrębne decyzje Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę. Inwestorem obu budynków o nr [...] była Spółdzielnia Mieszkaniowa A. Sp. z o.o.
Organ l instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, iż budynek zlokalizowany przy ul. [...] w K. zrealizowany został na podstawie dwóch ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę tj. decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z [...] 2001 r., znak: [...] dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami, częścią usługową i infrastrukturą techniczną na działkach [...], [...], [...],[...] obr.[...] oraz decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] 2002 r., znak: [...] dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami podziemnymi, częścią usługową w poddaszu oraz infrastrukturą techniczną na działkach nr [...] i [...] obr.[...]. Dla obu części budynku zewidencjonowanego pod nr [...], inwestor zgodnie z treścią wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę, wystąpił o pozwolenie na użytkowanie. Organ l instancji po przeprowadzeniu kontroli budynku nr [...] w dniach: [...] 2003 r. ( część I i [...] 2004 r. ( część II), w oparciu o przedłożone przez inwestora dokumenty, wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie dla części l w dniu [...] 2003 r. , i dla części II w dniu [...] 2004 r.
W związku z wnioskiem Wspólnoty Mieszkaniowej organ l instancji dokonał ponownej analizy akt postępowania, dotyczącego wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku zlokalizowanego na działkach nr [...], [...], [...], [...] obr.[...], z 2003 r. stwierdzając, że dane techniczne i użytkowe wynikające z oświadczeń kierownika budowy i kserokopii projektu budowlanego są niezgodne z danymi technicznymi, określonymi w zatwierdzonym projekcie budowlanym, znajdującym się w archiwum WAiU UM.
W związku z powyższym organ l instancji wznowił postanowieniem z [...] 2007 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 oraz § 2 kpa postępowanie w sprawie wydania w/w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami oraz parkingami zew. i infrastrukturą techniczną (...), położonego przy ul. [...] w K. , na działkach ewid. nr [...], [...] [...], [...]. W związku z wszczętym przez Prokuraturę Rejonową K. postępowaniem w sprawie przedłożenia przez inwestora kserokopii strony nr [...] zatwierdzonego projektu budowlanego niezgodnej z oryginałem, w oparciu o który organ l instancji wydał w/w decyzję o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku, do czasu rozstrzygnięcia przez Prokuraturę Rejonową w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa przez inwestora -złożenia nieprawdziwych oświadczeń, organ l instancji zawiesił postanowieniem z [...] 2007 r., wznowione postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] 2003 r.
Dlatego też organ l instancji uznając, że podniesione przez Wspólnotę Mieszkaniową nieprawidłowości w realizacji budynku mieszkalnego, wobec wydanej dla budynku nr [...] decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia i zachodzi bezprzedmiotowość postępowania umorzył postępowanie administracyjne.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul.[...] w K. , która wskazała że organ l instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w wystarczający sposób, w szczególności w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa użytkowania przedmiotowego budynku. Organ l instancji wskazał bowiem, że postępowanie w zakresie podniesionych we wniosku usterek jest bezprzedmiotowe, a podniesione zarzuty winny być kierowane do wykonawcy budynku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...] 2008 r. znak:[...], wydaną na podstawie art. 138 § 2, art. 104 kpa w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ l instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu podał, że organ l instancji całkowicie zaniechał zgromadzenia materiału dowodowego i nie przeprowadził kontroli, o którą wnosiła Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...], opierając się na założeniu, że ustalenia dokonane przed wydaniem obu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie są prawidłowe. Brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego skutkuje uznaniem, iż skarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 oraz 107 kpa.
Organ II instancji podał, że zarzut Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] zawarty w piśmie z [...] czerwca 2006 r., iż : "pozwolenia na użytkowanie traktują ten budynek, pomimo jednego numeru administracyjnego jako dwa odrębne budynki, a wykazana w nich powierzchnia użytkowa nie odpowiada rzeczywistości, nie tylko bowiem nie uwzględnia drugiego poziomu mieszkań na ostatniej kondygnacji, ale również wykazuje powierzchnie użytkową lokali, których faktycznie nie ma" nie został wyjaśniony.
W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ l instancji stwierdził, że w stosunku do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nr [...], z [...] 2003 r., postanowieniem z [...] 2007 r. znak: [...]. PINB w K. Powiat Grodzki wznowił postępowanie w sprawie wydania w/w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażami oraz parkingami zewnętrznymi i infrastrukturą techniczną (...), położonego przy ul. [...] w K. dz. nr [...], [...], [...], [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 oraz § 2 kpa. Zdaniem organu odwoławczego z powyższego nie wynika, iż postępowanie w sprawie nieprawidłowości - ewentualnych odstępstw dokonanych podczas realizacji inwestycji było bezprzedmiotowe.
Organ II instancji stwierdził, że organ l instancji, pomimo wątpliwości co do uchybień w przedmiotowym budynku, podlegających reglamentacji przepisów art. 51, 61, 62 i 71 ustawy Prawo budowlane nie podjął żadnych działań wyjaśniających i nie przeprowadził kontroli na obiekcie w celu ustalenia stanu faktycznego (dot. m.in. dodatkowej kondygnacji mieszkalnej oraz dodatkowych przewodów kominowe -dymowych), stwierdzając iż zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Stanowisko takie jest nieuzasadnione, gdyż z akt sprawy nie wynika, że nie zostały naruszone przepisy prawa budowlanego, tym samym brak jest wyjaśnienia kwestii, czy organ l instancji był właściwy do podjęcia działań w celu wyeliminowania ewentualnych naruszeń przepisów ustawy Prawo budowlane. Mając na uwadze powyższe oraz fakt funkcjonowania w obiegu prawnym prawomocnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku z dnia [...] 2004r, znak:[...] , organ l instancji winien rozważyć zasadność wznowienia postępowania również w tej sprawie.
W ocenie organu II instancji charakter podniesionych przez Wspólnotę Mieszkaniową nieprawidłowości wymaga zatem w świetle obowiązujących przepisów przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we właściwym trybie, wynikającym z przepisów ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy wskazał, że w toku ponownego postępowania przed organem l instancji należy wyjaśnić dlaczego budynki, zlokalizowane na kilku działkach ewidencyjnych posiadają ten sam numer ewidencyjny, co w prowadzonym postępowaniu powoduje niejasność w określeniu przedmiotu postępowania.
Skargę od powyższej decyzji wniosła Spółka Mieszkaniowa A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Strona skarżąca podała, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, gdyż organ II instancji winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i wydać decyzję merytoryczną, a nie przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z [...] 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a.
Sąd rozpoznając sprawę nie stwierdził, aby organ administracji wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w stopniu przesądzającym o niezgodności z prawem tej decyzji. W myśl art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ odwoławczy może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Należy zatem stwierdzić, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia gdy postępowanie w l instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem gdy: a) organ l instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, b) postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. Zgodnie bowiem z art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Z treści tego przepisu wynika zatem, że organ odwoławczy może przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe.
Organ odwoławczy jest, więc co do zasady zobowiązany ponownie rozstrzygnąć sprawę, ale w granicach zakreślonych przez postępowanie administracyjne prowadzone przez organ l instancji zgodnie z wymogami przepisów art. 7, 77 §1 i 107 § 3 kpa. W/w przepisy zobowiązują do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ( art. 77 § 1 ), a poprzez to do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7), a to powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Natomiast jeżeli postępowanie pierwszoinstancyjne - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - jest dotknięte poważanymi brakami, polegającymi na nie przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części to organ odwoławczy nie ma obowiązku uzupełniania tego postępowania, ale winien wydać decyzję kasacyjną, nakazującą przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego przedmiotowej sprawy Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w K. [...] 2006 r. zwróciła się do organu l instancji z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli sposobu wykonania budynku przy ul. [...]. Zdaniem bowiem Wspólnoty Mieszkaniowej z dokumentacji przez nią posiadanej wynika, że przy realizacji tego budynku doszło do szeregu nieprawidłowości. Organ l instancji umorzył postępowanie administracyjne, wskazując że zgłoszone nieprawidłowości - to uszkodzenia, które winne zostać usunięte przez zarządcę w ramach tzw. bieżących napraw i konserwacji budynku związanych z utrzymaniem obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym. Zdaniem organu II instancji pomimo wątpliwości, co do uchybień w przedmiotowym budynku, podlegających reglamentacji przepisów art. 51, 61, 62 i 71 ustawy Prawo budowlane, organ l instancji nie podjął żadnych działań wyjaśniających i nie przeprowadził kontroli w obiekcie w celu ustalenia stanu faktycznego (dot. m.in. dodatkowej kondygnacji mieszkalnej oraz dodatkowych przewodów kominowych - dymowych), stwierdzając iż zachodzi bezprzedmiotowość postępowania.
W ocenie Sądu stanowisko organu II instancji jest prawidłowe. Postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie nie zostało bowiem przeprowadzone przez organ l instancji, w związku z czym należało uchylić zaskarżoną decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
W świetle powyższych argumentów nie można zgodzić się z zarzutami strony skarżącej, że organ II instancji winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniającej i wydać decyzję merytoryczną. Podjęcie takiego rozstrzygnięcia byłoby bowiem sprzeczne z art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 136 kpa.
Mając zatem na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za nieuzasadnioną, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekło jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło