II SA/Kr 885/14
WyrokWSA w Krakowie2014-12-12
Skład orzekający: Jacek Bursa, Renata Czeluśniak, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać współwłaścicielowi, który faktycznie zarządza nieruchomością, wykonanie niezbędnych prac zabezpieczających budynek, mimo nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości i braku przeprowadzenia postępowania spadkowego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do nakazania współwłaścicielowi, który faktycznie zarządza nieruchomością, wykonania niezbędnych prac zabezpieczających budynek, jeśli stwierdzi jego nieodpowiedni stan techniczny zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku. W przypadku nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości i braku możliwości ustalenia wszystkich właścicieli, organ może odstąpić od zasady czynnego udziału wszystkich stron postępowania i skierować decyzję do faktycznego zarządcy, zgodnie z art. 10 § 2 K.p.a. i art. 66 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał S. P., jako zarządcy faktycznemu budynku mieszkalnego, wykonanie prac zabezpieczających ze względu na jego zły stan techniczny, zagrażający bezpieczeństwu. S. P. odwołała się, wskazując na nieuregulowany stan prawny nieruchomości i brak możliwości ustalenia wszystkich współwłaścicieli. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. S. P. zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym skierowanie decyzji do niewłaściwej osoby.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania niezbędnych prac zabezpieczających skargę oddala.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia 17 marca 2014 r., nr [...], znak: [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego, nakazano "zarządcy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. C. w N. (działka nr [...]) S. P. wykonać niezbędne prace zabezpieczające nieużytkowany budynek mieszkalny zlokalizowany na nieruchomości przy ul. C. w N. w celu zlikwidowania zagrożenia zdrowia i życia ludzi bądź bezpieczeństwa mienia, a to:
- zabezpieczyć skutecznie elementy pokrycia dachowego przed spadaniem na teren ciągu pieszego oraz jezdni ulicy C.;
- zabezpieczyć skutecznie elementy trzonów kominowych ponad powierzchnią dachu przed spadaniem na teren ciągu pieszego oraz jezdni ulicy C.;
- zabezpieczyć skutecznie elementy drewniane konstrukcji dachu (ewentualnie wzmocnić) przed wpływami czynników atmosferycznych;
- zabezpieczyć skutecznie górną część ściany szczytowej od strony nieruchomości przy ul C. (przechyloną do wnętrza budynku) przed upadkiem.
Wyznaczono termin wykonania (zakończenia) obowiązku do dnia 15 maja 2014 r. Jednocześnie decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 14 lutego 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] przeprowadził kontrolę w terenie stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. C. w N.. Podczas kontroli stwierdzono m.in. że na ww. nieruchomości cyt. "zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny. Jest to budynek murowany, podpiwniczony, parterowy z dachem dwuspadowym krytym elementami z eternitu płaskiego układanymi w karo. Ściany piwnic z bloczków piaskowca, ściany części nadziemnej murowane z cegły pełnej (...) Teren nieruchomości jest ogrodzony, jedynie od strony ul. C. brak ogrodzenia na długości budynku ponieważ zlokalizowany jest bezpośrednio przy ciągu pieszym tej ulicy" (k.12 akt PINB). W protokole kontroli opisano także szereg zauważonych nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego obiektu (odchylenie od pionu części ściany szczytowej, ubytki w pokryciu dachowym, uszkodzenia elementów drewnianych więźby dachowej, pęknięcia i rozwarstwienia kominów ponad dachem, pordzewiałe i dziurawe rynny, brak rur spustowych. W protokole stwierdzono, że fragmenty pokrycia dachu i uszkodzone trzony kominowe mogą stanowić zagrożenie dla ruchu pieszego przy ul. C..
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2014 r., nr [...], znak: [...] organ I instancji poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego "w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego nieużytkowanego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. C. w N., a w szczególności nieodpowiedniego stanu technicznego elementów dachu budynku" (k.13 akt PINB).
W dniu 27 lutego 2014 r. w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] stawiła się S. P. oświadczając, że "budynek mieszkalny przy ul. C. w N. ma nieuregulowany stan prawny, przeprowadzone zostało postępowanie spadkowe po właścicielce budynku P. A. B., zmarłej prawdopodobnie w roku 1963 - w wyniku tego postępowania spadek odziedziczyło 12 osób, wszystkie te osoby już nie żyją. Obecnie budynek stanowi współwłasność około 60 osób - spadkobierców po 12 spadkobiercach po P. A. B.. Od dwóch lat budynek nie jest użytkowany, nikt w nim nie zamieszkuje. Płacę podatki za przedmiotową nieruchomość przy ul. C. ponieważ jestem jednym ze współwłaścicieli budynku. Nie znam danych adresowych współwłaścicieli budynku, część z nich mieszka w N. i okolicach, ale wielu mieszka w odległych miejscach w Polsce. Nikt nie opiekuje się przedmiotową nieruchomością, tylko ja doglądam budynek w miarę posiadanych możliwości (...)" (vide: notatka służbowa -k. 19 akt PINB).
Pismem z dnia 25 lutego 2014 r. znak: [...], Komendant Straży Miejskiej w N. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z wnioskiem o podjęcie stosownych decyzji, zmierzających do zabezpieczenia budynku zlokalizowanego przy ul. C. w N., którego stan może zagrażać zdrowiu i życiu ludzi (akta organu I instancji, karta nr 23). W załączeniu do pisma przesłano do organu I instancji notatkę urzędową strażnika miejskiego, z dnia 17 lutego 2014 r. w której stwierdzono, że spróchniała konstrukcja dachu oraz spadające dachówki zagrażają bezpieczeństwu przechodniów korzystających z ciągu pieszego ulicy C. (akta organu I instancji, karty nr 21-22).
Pismem z dnia 28 lutego 2014 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] zwrócił się do Urzędu Miasta [...] z prośbą o przekazanie celem służbowego wykorzystania dokumentów potwierdzających kto jest płatnikiem podatku za nieruchomość zlokalizowaną przy ul. C. w N. (akta organu I instancji, karta nr 24).
W odpowiedzi Kierownik Referatu Księgowości Podatkowej w Urzędzie Miasta [...] poinformował organ I instancji, że samoistnym posiadaczem nieruchomości tj. budynku mieszkalnego, pozostałego budynku oraz działki o ogólnej powierzchni 1541 m2 położonej w N. przy ul. C. jest Pani S. P..
W dniu 17 marca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] wydał zaskarżoną decyzję nr [...] znak: [...], od której odwołanie w ustawowo przewidzianym terminie złożyła S. P..
W dniach 24 marca 2014 r. oraz 8 kwietnia 2014 r. Powiatowy Inspektor przeprowadził kontrole na nieruchomości położonej przy ul. C. w N. stwierdzając, że obowiązki nałożone w zaskarżonej decyzji nie zostały wykonane w całości.
Decyzją z dnia 25 kwietnia 2014 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że organ ten uczynił zadość przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Prawo budowlane.
Wskazano, że niniejsze postępowanie dotyczy nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. C. w N.. Z akt sprawy wynika, iż po przeprowadzeniu w dniu 14 lutego 2014 r. kontroli w terenie na ww. nieruchomości, Powiatowy Inspektor uznał, iż budynek mieszkalny znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym, zagrażającym życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia bądź środowiska i w związku z tym zobligowany jest do podjęcia natychmiastowych działań mających na celu likwidację istniejącego zagrożenia. W związku z powyższym, po ustaleniu, że przedmiotowy obiekt posiada nieuregulowany stan prawny (około 60 współwłaścicieli nieznanych z miejsca pobytu) oraz że jednym z współwłaścicieli, a jednocześnie osobą "doglądającą" budynek i uiszczającą podatek za przedmiotową nieruchomość jest S. P., organ I instancji w dniu 17 marca 2014 r. wydał skarżoną decyzję nr [...] znak: [...], nakazując S. P. jako zarządcy faktycznemu nieruchomości, wykonanie określonych robót budowlanych o charakterze zabezpieczającym, mających na celu likwidację istniejącego zagrożenia, związanego z niewłaściwym stanem technicznym przedmiotowego budynku. Z uwagi na istniejące zagrożenie Powiatowy Inspektor zgodnie z art. 108 § 1 K.p.a. nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności, a także skorzystał z prawa wynikającego z przepisu art. 10 § 2 K.p.a. i odstąpił od ustalenia pełnego prawidłowego kręgu stron prowadzonego przez siebie postępowania (wszystkich współwłaścicieli nieruchomości) i zapewnienia im czynnego udziału w tym postępowaniu.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo - administracyjnym stwierdzić należy, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1420/96 niepubl.). Wskazano również, że cytowany powyżej przepis zawiera cztery samodzielne normy prawne, dotyczące czterech różnych stanów faktycznych.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że skoro z materiału dowodowego, z dokumentów i wiedzy fachowej pracowników państwowego nadzoru budowlanego, wynika, że obiekt budowlany może zagrażać życiu łub zdrowiu łudzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, to organ nadzoru władny jest do wydania natychmiastowego rozstrzygnięcia wynikającego z pierwszej z przywołanych powyżej norm prawnych. Wydanie takiej decyzji (w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), mającej na celu doprowadzić do usunięcia stanu zagrożenia jakie dla życia, zdrowia, bezpieczeństwa lub środowiska powoduje obiekt budowlany, nie zamyka organowi drogi do ewentualnego dalszego prowadzenia postępowania w sprawie stanu technicznego tego obiektu. Procedury związane z doprowadzeniem obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego są często długotrwałe, a organ nadzoru budowlanego stwierdzając istniejące zagrożenie dla życia i zdrowia użytkowników dowolnego obiektu budowlanego, zobligowany jest do podjęcia natychmiastowych działań, które w pierwszej kolejności przedmiotowe zagrożenie zlikwidują.
W związku z powyższym, po dokładnej analizie akt niniejszej sprawy, Wojewódzki Inspektor jest zdania, że organ I instancji miał uzasadnione podstawy do wydania w dniu 17 marca 2014 r. zaskarżonej decyzji nr [...] znak: [...]. Z sentencji skarżonego rozstrzygnięcia jednoznacznie wynika, że zostało ono wydane cyt. "w celu zlikwidowania zagrożenia zdrowia i życia ludzi bądź bezpieczeństwa mienia" związanego z niewłaściwym stanem technicznym budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. C. w N.. W protokole kontroli, jaką organ I instancji przeprowadził w dniu 14 lutego 2014 r. (akta organu I instancji, karty nr 5-12) jednoznacznie stwierdzono szereg nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego obiektu np. odchylenie od pionu części ściany szczytowej, ubytki w pokryciu dachowym, uszkodzenia elementów drewnianych więźby dachowej, pęknięcia i rozwarstwienia kominów ponad dachem, pordzewiałe i dziurawe rynny, brak rur spustowych. Organ nadzoru budowlanego zauważył także, że cyt. "fragmenty elementów pokryciowych leżą na połaci dachowej oraz na ciągu pieszym przylegającym bezpośrednio do elewacji frontowej budynku". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie uznał zatem, że cyt. "fragmenty pokrycia dachowego gromadzące się na dachu budynku oraz uszkodzone trzony kominowe ponad połacią dachową mogą stanowić zagrożenie dla osób korzystających z ciągu pieszego ulicy C." (akta organu I instancji, karta nr 12). Prawdziwość ustaleń potwierdza także "Notatka urzędowa" znak: [...] sporządzona w dniu 17 lutego 2014 r. przez pracowników Straży Miejskiej w N., z której wynika, że konstrukcja dachu, która jest spróchniała zagraża bezpieczeństwu przechodniów.
W przypadku wystąpienia przesłanek z art. 10 § 2 K.p.a. dopuszczalne jest odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 10 § 1 K.p.a. i skierowanie rozstrzygnięcia zmierzającego do usunięcia zagrażającego życiu ludzkiemu stanu obiektu budowlanego do tego podmiotu (współwłaściciela lub zarządcy obiektu), który najskuteczniej może wykonać nałożony obowiązek (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 781/07, opub. w LEX nr 491998). W niniejszym przypadku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie za podmiot taki uznał S. P., która jak wynika z akt sprawy podejmuje czynności związane z faktycznym zarządzaniem budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. C. w N.. Skarżąca przyznała, iż jest jednym z potencjalnych współwłaścicieli obiektu budowlanego, jako jedyna zajmuje się tym obiektem oraz ponosi koszty związane z płaceniem podatku od przedmiotowej nieruchomości.
W ustawie Prawo budowlane brak jest definicji zarządcy. Skoro zatem w przepisach prawa budowlanego brak jest jednoznacznej definicji określającej kogo należy uznać za zarządcę obiektu budowlanego, a według oświadczenia S. P., podejmuje ona czynności związane z faktycznym zarządzaniem budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. C. w N. ("dogląda" przedmiotowy obiekt w miarę posiadanych możliwości oraz uiszcza podatek od tej nieruchomości), Wojewódzki Inspektor stoi na stanowisku, iż w zaistniałej sytuacji organ I instancji prawidłowo uznał ją jako zarządcę faktycznego nieruchomości i uczynił ją adresatem skarżonej decyzji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, iż w niniejszym przypadku organ I instancji prawidłowo ocenił zebrane dowody, a wydana przez niego w dniu 17 marca 2014 r. skarżona decyzja nr [...] znak: [...] odpowiada prawu. Wobec powyższego organ odwoławczy, kierując się zasadą prawdy obiektywnej, w trybie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., zobligowany był do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się S. P. zaskarżając ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z zachowaniem terminu i trybu składania skarg do sądów administracyjnych. Rozstrzygnięcie uznała za krzywdzące i sprzeczne z prawem. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej tą decyzją w mocy decyzji organy I instancji oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, zarzucając:
I) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności niewyjaśnienie czy wystarczającym jest nakazanie prac zabezpieczających budynek dokonanych dotychczas przez skarżącą.
II) naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 29 K.p.a. poprzez zaadresowanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Skarżącej, zamiast do wszystkich spadkobierców po A. B. oraz
2) art. 10 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania w formie adnotacji przez organ I instancji przyczyn odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu;
3) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymywanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja ta z uwagi na jej skierowanie do niewłaściwej osoby nie powinna zostać utrzymana w mocy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie widząc podstaw do jej zmiany z powodu zarzutów zawartych w treści skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l. instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; lub b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; lub też c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach.
Przytaczając powyższe przepisy Sąd podkreśla, że nie każde naruszenie prawa przez organy administracji skutkuje wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Taki akt tylko wówczas jest wyłączany z obrotu prawnego, gdy co najmniej Sąd ustali, że w danej sprawie miało miejsce albo naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna z tych przesłanek w sprawie nie zachodzi.
Przechodząc do rozpoznania merytorycznego tej sprawy należy stwierdzić, że wbrew stanowisku skarżącej organy w tej sprawie prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy i ustosunkowały się do tak zgromadzonego materiału w uzasadnieniach swoich decyzji.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Ustalenie stanu zagrożenia, sposobu użytkowania lub nieodpowiedniego stanu technicznego wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego i ten wymóg został w sprawie dochowany.
Nie ulega wątpliwości, że budynek przy ul. C. w N. zlokalizowany w granicy z pasem drogi publicznej (chodnikiem i jezdnią ogólnodostępną) w czasie prowadzonego przez organy postępowania znajdował się w nieodpowiednim stanie technicznym, który mógł zagrażać bezpieczeństwu, zdrowiu, a nawet życiu osób poruszających się jezdnią lub chodnikiem obok tego budynku. Znajduje to potwierdzenie nie tylko w protokołach oględzin, ale także notatce Straży Miejskiej w N., która poinformowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] o spadających fragmentach poszycia dachu (dachówki) – karta nr 21 akt administracyjnych.
Nieodpowiedni stan techniczny budynku potwierdza także sama skarżąca.
Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do tego, jak interpretować decyzję organu I instancji. W ocenie skarżącej nakazy wynikające z tej decyzji są zbyt rygorystyczne i zasadniczo niepotrzebne, organy są zaś odmiennego zdania. Sąd zgadza się ze stanowiskiem obu organów nadzoru budowlanego. Jak bowiem wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ ten zobowiązał skarżącą do skutecznego zabezpieczenia:
- elementów pokrycia dachowego przed spadaniem na teren ciągu pieszego oraz jezdni ulicy C.;
- elementów trzonów kominowych ponad powierzchnią dachu przed spadaniem na teren ciągu pieszego oraz jezdni ulicy C.;
- elementów drewnianych konstrukcji dachu (ewentualnie wzmocnienia ich) przed wpływami czynników atmosferycznych;
- górnej części ściany szczytowej od strony nieruchomości przy ul C. (przechylonej do wnętrza budynku) przed upadkiem.
Wymienione obowiązki zostały określone w ten sposób, aby skarżąca dostosowała je do osiągnięcia celu, jakim ma być zabezpieczenie poszczególnych elementów konstrukcyjnych budynku przy ul. C.. W okolicznościach tej sprawy organy nadzoru budowlanego pozostawiły samej skarżącej pewien margines swobody co do takiego zabezpieczenia, czym pozwoliły także na wybór przez samą skarżącą najkorzystniejszej technologicznie i finansowo metody tego zabezpieczenia. Najprawdopodobniej sama skarżąca, jak podaje to w pismach zgromadzonych w toku postepowania administracyjnego, nie będzie w stanie samodzielnie dokonać takiego zabezpieczenia, to jednak skarżąca jako osoba sprawująca obowiązki zarządcy tego budynku będzie ponosiła obowiązki finansowe związane z pokryciem kosztów tego zabezpieczenia. Tym prawdopodobnie kierowały się organy administracyjne, aby w okolicznościach tej sprawy pozostawić dla samej skarżącej możliwość dokonania wyboru prac tak, aby zabezpieczyły one budynek i stanowiły możliwie mniejsze obciążenie finansowe. W związku z tym nie ma racji skarżąca podając, że dokonała zabezpieczenia przedmiotowego budynku nie w taki sposób, w jaki wskazał to Powiatowy Inspektor tylko w taki, w jaki doradziła jej firma budowlana. Skoro organy nadzoru budowlanego nie podały, w jaki sposób ma nastąpić zabezpieczenie poszczególnych części budynku, to oznacza, że każde właściwe i realne zabezpieczenie spełnia obowiązek wynikający z decyzji organu I instancji. Jak wynika z kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora 24 marca 2014 r. i 8 kwietnia 2014 r. (akta administracyjne, karty nr 50-46 i 43-41) tylko część elementów budynku przy ul. C. została zabezpieczona, a część nie została.
Pozostałe zarzuty zawarte w skardze skarżącej także nie znajdują uzasadnienia. Nie ulega wątpliwości, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] przy ul. C. w N. była własnością A. B.. Osoba ta zmarła jednak w 1963 r. i do tej pory nie przeprowadzono postępowania w sprawie działu spadku. Nie kwestionuje to sama skarżąca i trafnie wskazały organy administracji, przedmiotowa nieruchomość wraz z budynkiem posiada nieuregulowany stan prawny (prawo do niej przysługuje bliżej nie określonej liczbie spadkobierców – jak podaje skarżąca około 60 współwłaścicielom nieznanym z miejsca pobytu). Tym samym pozbawione byłoby podstaw prawnych nakładanie obowiązku zabezpieczanie budynku tak na zmarłą A. B., jak i też spadkobierców po spadkobiercach zmarłej A. B..
To sama skarżąca, którą trafnie organy uznały za sprawującą zarząd nad przedmiotową nieruchomością, powinna doprowadzić do uregulowania stanu prawnego tej nieruchomości i np. odszukać spadkobierców i wszcząć niezbędne w tym zakresie postępowania sądowe. Wyręczanie się organami administracyjnymi, które miałyby same, niejako zamiast skarżącej, ustalać i odszukiwać krąg spadkobierców – nie może być uznane w tej sprawie jako ich obowiązek. Skoro znany jest zarządca nieruchomości, a obowiązujące przepisy pozwalają na nakładanie obowiązków utrzymywania obiektu budowlanego także na zarządcę budynku – to organy nadzoru budowlanego nie maja obowiązku dodatkowego ustalania właścicieli takiej nieruchomości zwłaszcza wówczas, gdy byłoby to niezmiernie skomplikowane i dla swojej skuteczności wymagałoby przede wszystkim zaangażowania samych i nieznanych do tej pory spadkobierców.
Nie budzi wątpliwości nadanie przez organ I instancji w trybie art. 108 § 1 K.p.a. rygoru natychmiastowej wykonalności swojej decyzji, jak i skorzystania z prawa wynikającego z przepisu art. 10 § 2 K.p.a. a więc odstąpienia od obowiązku zawiadamiania skarżącej o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem sprawy. Objęty tą sprawą przypadek mógł zostać zakwalifikowany jako nie cierpiący zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzi. W szczególności spadające dachówki lub zły stan przewodu kominowego budynku zlokalizowane w granicy z pasem drogi publicznej uzasadniał zastosowanie art. 10 § 2 K.p.a.
Nie można uznać za słuszne stanowisko skarżącej domagające się uchylenia wydanych decyzji dlatego, że ekipa budowlana wyceniła nakazane decyzjami prace budowlane na kwotę ok. 50 000 złotych, a sama skarżąca takiej kwoty nie posiada. Kwestia poosiadania zasobów finansowych na utrzymanie budynku w stanie właściwym ma niewątpliwie znaczenie dla samego zarządcy, ale nie może stanowić podstawy do odstąpienia od obowiązku nakazania utrzymywania tego budynku we właściwym stanie. Być może skarżąca powinna zapytać kilka firm budowlanych co do kwoty wykonania nakazanych prac, celem wyłonienia najkorzystniejszej dla niej oferty cenowej. Sam zakres nakazanych prac został tak opisany przez organ I instancji w ten sposób, że pozwala ekipom budowlanym na wybór z kilku możliwych rozwiązań w sprawie zabezpieczenia poszczególnych elementów budynku.
W sytuacji, w której następuje zestawienie takich wartości jak ochrona zdrowia lub życia ludzi i sytuacji finansowej zarządcy budynku, niewątpliwie jako ważniejsze należy uznać dbałość o ochronę zdrowia i życia.
Reasumując, w tej sprawie organy administracyjne wyjaśniły wszystkie istotne wątpliwości i nie naruszyły ani art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., ani też art. 10 § 1 K.p.a. poprzez zastosowanie art. 10 § 2 K.p.a. Nie dokonano także błędnej wykładni art. 66 Prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło