II SA/Kr 886/14

Kraków, dnia 20 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 20 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W dniu 23 lipca 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Ich miesięczny dochód wynosi 3 400 zł i stanowi go renta inwalidzka skarżącej w wysokości 2 200 zł oraz emerytura jej męża w wysokości 1 200 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi stary przedwojenny dom wielkości 7x7 m2 w stanie do remontu oraz blaszany garaż, o który toczy się spór. Skarżąca stwierdziła, że nie posiada żadnych oszczędności. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 29 lipca 2014 r. M. Z. została wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających wysokość dochodów skarżącej i jej małżonka, wykazów rachunków bankowych oraz dokumentów o wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny. Mimo upływu zakreślonego terminu nie nadesłała ona żadnych dodatkowych dokumentów. Postanowieniem z dnia 12 września 2014 r. referendarza sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek M. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżąca złożyła sprzeciw, w którym podniosła, że sprawa jest oczywista, ponieważ garaż nikomu nie przeszkadza. Opłata za pomoc sądu jest koszmarna i śmieszna, gdyż wartość garażu jest zerowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że w rozpatrywanym przypadku zastosowanie ma art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 P.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi natomiast, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub wykażą, że posiadane środki są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Podkreślić również należy, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie pozwoliła uznać, że skarżąca jest w sytuacji na tyle trudnej, że można odstąpić w jej przypadku od ogólnej zasady odpłatności postępowania sądowego. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę skarżącej, że mimo wyraźnego wezwania w tym zakresie skarżąca nie nadesłała kompleksowej informacji o ciążących na niej opłatach i innych obciążeniach finansowych. Skarżąca nie odniosła się także w żaden sposób do wezwania o przesłanie wykazów wszystkich posiadanych przez siebie i męża rachunków bankowych. M. Z. nie wykazała, że spełnia warunki do przyznania jej prawa pomocy. Natomiast biorąc pod uwagę dochód skarżącej i jej męża trudno uznać, że powinien on przemawiać za zwolnieniem jej od ponoszenia kosztów sądowych. Jeszcze raz podkreślić należy, że prawo pomocy przyznawane jest tylko w sytuacjach zupełnie wyjątkowych. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.