II SA/Kr 886/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie : WSA Iwona Niżnik-Dobosz WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi W. M., K. M., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Uzasadnienie: Wyrokiem z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1772/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Stowarzyszenia [...]" w B. i W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 października 2012 r. ([...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań inwestycji. Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza B. w zakresie objętym pkt II ppkt 20 lit. b, pkt III ppkt 2 i ppkt 3 oraz pkt V sentencji i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy. Sąd podkreślił, że sprawa poddana została badaniu w granicach wynikających z art. 134 ustawi z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wniesione skargi w nie uzasadniają uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ decyzja ta nie narusza przepisów postępowania lub prawa materialnego w stopniu uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sąd potwierdził zgodność z prawem procedury akcentując prawidłowe przeprowadzenie przez organ najważniejszych jej etapów. W szczególności wskazał, że wniosek spełniał wymogi formalne, tzn. zawierał wszystkie wymagane elementy. Na potrzeby sprawy został sporządzony raport oddziaływania na środowisko zamierzenia inwestycyjnego, który podlegał jeszcze uzupełnieniu i poprawieniu. Uzyskano wymagane prawem uzgodnienia i opinie. W toku przeprowadzonego postępowania zapewniono czynny udział społeczeństwa, czego dowodem są nie tylko liczne pisma skarżącego Stowarzyszenia, ale i protokoły z zebrań organów jednostki pomocniczej osiedla "[...]" w B., inicjatyw mieszkańców, spotkań z władzami Gminy Miasto B. i Powiatu B. . Odnotował też Sąd, że w toku postępowania doszło do zmiany przedmiotu wniosku. Sąd wskazał też, że ocena skarżących, jakoby prowizoryczne inwestycje będą mieć charakter stały, pozostaje poza oceną Sądu, ponieważ nic takiego nie wynika z akt sprawy. Wyrokiem z dnia 2 października 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie Pismem z dnia 28 sierpnia 2018 r. W. M., E. M., J. M., M. M., J. M. i K. M. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 października 2012 r. We wniosku tym wskazali, że decyzja Burmistrza B. o środowiskowych uwarunkowań dla rozbudowy drogi powiatowej [...] rażąco narusza prawo z kilku powodów: Burmistrz B. wydając decyzję był jednocześnie stroną postępowania, decyzja została wydania niezgodnie z wnioskiem, w postępowaniu inwestor nie był należycie reprezentowany, organ uzgadniający (inspektor sanitarny) nie był właściwy a zakres uzgodnień nie odpowiadał przedmiotowi rozstrzygnięcia, karta informacyjna, a potem raport środowiskowy opracowane zostały nierzetelnie, decyzja łamie podstawowe zasady określone w art. 6, 7, 8 kpa. Postanowieniem z dnia 29 marca 2019 r. [...]), na podstawie art. 61 a § 1 w zw. z art. 157 §1 i 2 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 października 2012 r. ([...] [...] Organ wskazał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 października 2012 r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 10 maja 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1772/12 oddalił skargę na ww. decyzję. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. póz. 1302 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że obowiązkiem sądu jest dokonanie kontroli całościowej zaskarżonego orzeczenia organu, a nie wyłącznie w ramach zarzutów skargi. Sąd kontroluje więc zaskarżone orzeczenie również pod kątem jego ewentualnej nieważności, gdyż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach, wówczas stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kpa lub w innych przepisach. Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1772/12, wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym został wydany, a zasięgiem jego oddziaływania objęte zostało również przyszłe postępowanie administracyjne. Zgodnie z art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. * Pismem z dnia 26 listopada 2018 r. W. M., E. M., J. M., J. M. i K. M. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawcy podnieśli, że przepisy art. 61 a § 1 kpa nie ma zastosowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, a jedynie przepis art. 157 § 1 kpa. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2019 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 61 a §1, art. 127 §3, art. 144 i 157 §1 i 2 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało mocy postanowienie własne z,dnia 29 marca 2019 r. Organ odwoławczy podał, co następuje: Przepis art. 61 a 1 kpa określa dwie przesłanki, które powodują, iż postępowanie w danej sprawie nie może być wszczęte. Po pierwsze, podmiot wnoszący żądanie wszczęcia postępowania nie jest stroną, po drugie zaś, jeżeli "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Przez "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 29 marca 2019 r. Wskazał, że stanowisko powyższe reprezentuje również Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach m. in z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2572/14, z dnia 27 czerwca 2018 r. sygn. akt l GSK 561/18, jak również uchwała 7-Sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt l OPS 6/09 wydana na gruncie nieobowiązującego już art. 157 § 3 kpa zawierającego analogiczną co do istoty regulację prawną. Na powyższe rozstrzygniecie W. M., K. M., E. M. i J. M. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zakwestionowali prawidłowość wydanego postanowienia, wskazując m. in., że organ pominął możliwość podważenia treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2013 r. Postanowieniem z dnia 17 października 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę E. M. i J. M..[...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3-5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd •» nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. W wyniku przeprowadzonej według powyższych reguł kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził brak podstaw do jego uchylenia. Jak wskazano w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., l OPS 6/09 nie zawsze wyrok oddalający skargę na decyzję automatycznie stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Możliwa jest bowiem sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, np. fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. W takich jednak sytuacjach chodzi o uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o istotnych dla wyniku postępowania okolicznościach sprawy, które pozostały poza zakresem kontroli sądowej, a więc niejako poza zakresem powagi rzeczy osądzonej. W takim wypadku, prawomocny wyrok 4 oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu administracji żądania. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju okoliczności nie zostały wskazane. Wymienione we wniosku o stwierdzenie nieważności przesłanki nie są uzasadnione nowymi okolicznościami, które miałyby być nieznane Sądowi w sprawie akt II SA/Kr 1772/12. Zarzuty, które obecnie podawane są jako przesłanki nieważności decyzji, były właśnie w w/w sprawie podnoszone i zostały, jak wynika z uzasadnienia wyroku, szczegółowo przez Sąd rozważone. Podkreślić przy tym należy, że Sąd w w/w sprawie przeprowadził pełną, merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji, także - jak sam wskazał - w granicach zakreślonych przepisem art. 134 § 1 ppsa, ( zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną). Jeżeli zatem sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, obowiązany był z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, gdyż nie był związany granicami skargi, należy przyjąć, iż sąd ten dokonał kontroli decyzji również pod kątem istnienia wad kwalifikowanych. Stwierdzić zatern należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że w sprawie zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań inwestycji, która podlegała ocenie sądowej w sprawie II SA/Kr 1772/12. To stanowisko SKO znalazło wyraz w zaskarżonym obecnie postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania "nieważnościowego". Reasumując należy stwierdzić, że nie zaistniały okoliczności, które w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., l OPS 6/09 pozwalałaby na odstąpienie od zasady, że wyrok oddalający skargę na decyzję wydaną w trybie zwykłym stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Dlatego też na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalono.