II SA/Kr 889/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej K.-K. M.S. sprawy ze skargi C.W. na postanowienie Wojewody z dnia 5 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej C.W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., Starosta T. na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137, art. 138, art. 138, art. 139, art. 140, art. 142, art. 216 i art. 217 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomości (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, póz. 651 ze zm.) orzekł: w pkt. 1 o zwrocie nieruchomości położonej w T. , stanowiącej obecnie własność Gminy Miasta T. , oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] (część dawnej działki nr [...] obr. [...]) o powierzchni 0,0406 ha, dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą nr [...] na rzecz C.W. , w pkt. 2 o ustaleniu należności z tytułu zwrotu opisanej wyżej nieruchomości w wysokości: 70.393,02 zł, na którą składa się zwaloryzowane odszkodowanie nie przekraczające 50% aktualnej wartości nieruchomości w kwocie 2645,02 zł zwiększone o kwotę 67.748,00 zł odpowiadającą wartości nakładów poniesionych na nieruchomości po wywłaszczeniu, w pkt. 3 o zobowiązaniu C.W. do wpłaty ustalonej w punkcie 2 należności na rzecz Gminy Miasta T. w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji, z odsetkami w przypadku zwłoki, w pkt. 4 o odmowie zwrotu części działki nr [...] obr. [...] stanowiącej obecnie działkę nr [...] o powierzchni 0,0066 ha, będącej własnością Gminy Miasta T. Pismem z dnia 14 września 2010 r. C.W. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Jednocześnie przedłożyła odwołanie. Wskazała, że z uwagi na podeszły wiek (91 lat) i stan zdrowia (katarakta) nie mogła samodzielnie zapoznać się z treścią decyzji i ustosunkować się do niej. Decyzja została jej przeczytana w dniu 10 września 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] Wojewoda , na podstawie art. 134 kpa, stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody wyrokiem z dnia 27 czerwca 2011r. sygn. IISA/kr 385/11. Ponownie prowadząc postępowanie Wojewoda wezwał C.W. do uprawdopodobnienia braku winy w przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 7 marca 2012r. C.W. złożyła dodatkowe wyjaśnienia, wskazując, że zamieszkuje z synem i synową, ale od 15 sierpnia do 15 września 2010 r. byli oni nieobecni w T. (Skarżąca załączyła oświadczenie syna i synowej ). W dniu 10 września 2010r. skarżącą odwiedził M.S. , który przeczytał jej decyzję, a następnie na jej prośbę znalazł znajomego prawnika, który napisał odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu (Skarżąca załączyła oświadczenie M.S. ). Wojewoda postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012r. znak [...] odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, podnosząc, że okoliczności powołane przez C.W. ani też zaświadczenie lekarskie nie uprawdopodabniają braku winy w przekroczeniu terminu. Podniósł że we wniosku nie wskazano na żadne zdarzenie nagłe, które brak winy usprawiedliwiałoby, a z zaświadczenia lekarskiego nie wynika też, że stan zdrowia Skarżącej uległ w tym czasie pogorszeniu. Zły stan zdrowia czy podeszły wiek nie są zdaniem Wojewody okolicznościami usprawiedliwiającymi brak winy, a wręcz "dolegliwości" te mają charakter trwały; długotrwała przewlekła choroba tylko wyjątkowo może uzasadniać brak winy strony w niedotrzymaniu terminu. Z postanowieniem tym nie zgodziła się C.W. i wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy; art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a zwłaszcza fizycznych możliwości zachowania terminu przez Skarżącą; art. 15 k.p.a. przez pozbawienie strony prawa do weryfikacji orzeczenia organu administracyjnego przez organ wyższego stopnia. W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych(tekst jednolity Dz. U. z z 2012 poz. 270) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był art. 58 KPA, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 58 KPA. Skarżąca dopełniła obowiązku wniesienia prośby o przywrócenia terminu wraz z odwołaniem w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyn uchybienia terminu, gdyż z decyzją zapoznała się 10 września 2010r. ( w tej dacie ustała przyczyna uchybienia), a wniosek wraz z odwołaniem złożyła 14 września 2010r. Jest to w zasadzie okoliczność w sprawie niesporna. Istota niniejszej sprawy sprowadza się zatem do interpretacji przesłanki dotyczącej uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że rację ma Skarżąca, że "uprawdopodobnienie" braku winy w uchybieniu terminowi nie jest jednoznaczne z "udowodnieniem" tej okoliczności. W ocenie Sądu Skarżąca należycie uprawdopodobniła brak swojej winy w tym zakresie. Skoro jest osobą w mocno podeszłym wieku i cierpiącą na kataraktę, która uniemożliwia jej czytanie, to samodzielne zapoznanie się przez Skarżącą z treścią nadesłanej decyzji czy jakiejkolwiek innej korespondencji jest co najmniej znacznie utrudnione jeżeli w ogóle nie jest niemożliwe. Skarżąca wykazała stosownymi oświadczeniami syna i synowej oraz M.S. , że w okresie od 15 sierpnia do 15 września 2010 przebywała w domu sama. Natomiast jak tylko odwiedziła ja osoba która mogła decyzje odczytać (M.S. ), niezwłocznie osobę tę o odczytanie tej decyzji poprosiła a następnie z jej pomocą, dochowując terminu i należytej staranności, złożyła w terminie odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Organ przyjął, że podeszły wiek Skarżącej (91 lat ) oraz przewlekła choroba (katarakta) nie jest okolicznością nagłą, która usprawiedliwia spóźnienie we wniesieniu środka odwoławczego, co więcej jest to stan przewlekły, długotrwały, który nie wskazuje na brak winy Skarżącej. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w tym przypadku nie podziela tego poglądu. Każda sprawa administracyjna jest sprawą indywidualną i tak powinna być traktowana. Oczywiście nie każda przewlekła choroba daje podstawę do przywrócenia terminu , tak jak nie zawsze sam w sobie podeszły wiek strony postępowania administracyjnego, może stanowić podstawę do stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Jednakże w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie kumulacja podeszłego wieku, przewlekłej choroby oczu i nieobecności dorosłych domowników w czasie doręczenia decyzji usprawiedliwia niedochowanie terminu przez Skarżącą. Oceniając brak winy Skarżącej organ administracji publicznej powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska (w:) Komentarz do k.p.c., 1999, s. 322). "Jeżeli nawet przeszkoda nie do przezwyciężenia obiektywnie nie istniała, ale strona miała podstawę do sądzenia, że taka przeszkoda istnieje, należy uznać, że niedopełnienie czynności procesowej było niezawinione" (E. Iserzon (w:) Komentarz IV, 1970, s. 136-137). W ocenie Sądu Skarżąca dochowała takiej staranności jakiej dochować mogła w okolicznościach swojej sytuacji życiowej, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. należało orzec jak w punkcie l wyroku. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.