II SA/Kr 89/14

Kraków, dnia 23 maja 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. A. i K. A. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. A. i K. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 listopada 2013 r. Nr: [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia: oddalić wniosek w całości. Małżonkowie W. i K. A. wnieśli o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie wskazanego we wniosku adwokata jako pełnomocnika z urzędu. We wniosku podali, iż W. A. jest obecnie zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Od 10 lutego 2014 roku przebywa ona w szpitalu, wcześniej zajmowała się domem. K. A. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą A.M. [...] i zajmuje się transportem. Jego miesięczny dochód z prowadzonej działalności wynosi wg oświadczenia około 3.000 zł. Na ich utrzymaniu pozostają dwie córki: 19-letnia i 14-letnia. W skład majątku wchodzi dom o powierzchni 70 m² położony przy ul. W. w K. oraz nieruchomość rolna z domem w miejscowości K., gmina [...]. Skarżący nie dysponują zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. W związku z tym, że dane zawarte w złożonych oświadczeniach o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie miały cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wniosku poprzez przesłanie: dokumentów potwierdzających wysokość dochodów K. A. za miesiące: grudzień 2013 r., styczeń 2014 r. i luty 2014 r. z prowadzonej działalności gospodarczej (np. deklaracje VAT-7), odpisów zeznań podatkowych skarżących za 2013 rok, bądź zaświadczenia właściwego naczelnika właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów za rok 2013, jeśli zeznania podatkowe za ubiegły rok nie zostały jeszcze złożone, wykazów wszystkich posiadanych przez skarżących rachunków bankowych (osobistych i firmowych) i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, udokumentowanie aktualnymi rachunkami wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny (opłaty za prąd, gaz, wodę, opał itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, telefon, ewentualne leczenie, edukacja dzieci, oświadczenie w jaki sposób wykorzystywana jest nieruchomość rolna z domem w miejscowości K., czy przynosi skarżącym jakiekolwiek dochody – jeśli tak, to w jakiej wysokości, a także oświadczenia, czy skarżący są właścicielami pojazdów mechanicznych – jeśli tak, należało podać ich markę oraz rok produkcji. W odpowiedzi na wezwanie skarżący podali, iż działka rolna w miejscowości K. nie przynosi żadnych korzyści finansowych. Skarżący posiadają samochód marki [...], rok prod. 2002 oraz samochód [...], rok prod. 2000, po połowie udziałów z córką P. A.. Wnioskodawcy nie dysponują kontem bankowym, nie posiadają też dochodów dodatkowych, poza dochodem K. A.. W. A. obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, gdyż po przebytej operacji nie może podjąć żadnej pracy. Do pisma załączone zostały kopie następujących dokumentów: odcinka płatności za wodę kwoty 332,83 zł (termin płatności 10 marca 2014r.), odcinka płatności kwoty 78,55 zł na rzecz [...] S.A. oraz odcinka płatności kwoty 227,25 zł na rzecz "T" Sprzedaż Sp. z o.o. (termin płatności 15 kwietnia 2014r.), karty informacyjnej leczenia szpitalnego skarżącej w okresie od 10 do 15 lutego 2014r. oraz decyzji z dnia 31 października 2013r. o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014r. oddalił wniosek. Skarżący złożyli w terminie sprzeciw, w którym powtórzyli swoje dotychczasowe informacje na temat sytuacji materialnej. Dodatkowo wskazali, iż z dochodu miesięcznego w wysokości 3000 zł "nic im nie zostaje" i nie są też w stanie przedłożyć rachunków za jedzenie i ubrania, gdyż ich nie zbierają. Podobnie co do przyborów szkolnych i podręczników. Skarżący przedłożyli także zeznanie podatkowe za 2013r. z którego wynika roczny przychód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 191 tys. zł oraz zysk rzędu 12 tys. zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnioskodawcy wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całościowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżący nie wykazali ani, że nie są w stanie ponieść wnioskowanych do zwolnienia pełnych kosztów postępowania, ani też że zasługuje na zwolnienie w zakresie częściowym. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie im prawa pomocy w zakresie całkowitym winni byli uprawdopodobnić, że ich sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania we własnym zakresie. Skarżący nie wykazali wskazanej przesłanki. Po pierwsze wskazali oni, iż ich miesięczny dochód mający służyć zaspokojeniu podstawowych potrzeb wynosi tylko 3 tys. zł, lecz nie przedstawili na to żadnych przekonywujących danych. Nie potwierdza tej okoliczności przedstawione wraz ze sprzeciwem zeznanie podatkowe za 2013r. z którego dochód miesięczny wynosi zaledwie 1 tys. zł. Wnioskodawcy pomimo wezwania nie przedłożyli zaś żadnej dokumentacji z której można byłoby ustalić dochód miesięczny za styczeń i luty 2014r. np. deklaracje VAT-7 z prowadzonej działalności gospodarczej. Brak było przedstawienia wyciągu z rachunku bankowego i nie zasługuje przy tym na wiarę oświadczenie o braku posiadania rachunku bankowego, skoro K. A. prowadzi działalność gospodarczą. Nie można w żadnym wypadku uznać za wystarczające dla wykazania wydatków, jakie ponosi w miesiącu rodzina skarżących, ogólne wskazanie iż z 3000 zł nic im nie pozostaje i przedłożenie w tym względzie jedynie kopii rachunków za wodę, energię elektryczną i usługi telekomunikacyjne, bez podania wysokości pozostałych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, jak: wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, ewentualne leczenie, czy edukacja dzieci. Brak wyżej wskazanych dokumentów i oświadczeń, które miały istotne znaczenie dla oceny przesłanek prawa pomocy, nie pozwala na całościowe zobrazowanie rzeczywistej sytuacji materialnej skarżących. Niewykonanie przez skarżących wezwania do udokumentowania dochodów i oświadczenia o wszystkich wydatkach spowodowało, że niemożliwe jest ustalenie, czy skarżący faktycznie znajdują się w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej. Przyznanie prawa pomocy wobec niekompletnych danych byłoby zatem nieuprawnione. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. W związku z tym Sąd uznał, że skarżącym nie przysługuje prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.