II SA/Kr 89/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. i K. A. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 listopada 2013r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a oddalić wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W dniu 17 listopada 2014r. skarżący złożyli ponowny wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi na decyzję WINB z dnia 7 listopada 2013r. wydaną w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skarżący domagają się ustanowienia pełnomocnika z uwagi na fakt, iż skarżący jest jedynym żywicielem rodziny, ma na utrzymaniu dwójkę dzieci. Wskazuje, iż osiągany z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej dochód nie jest stały i stabilny. Jak dodaje skarżąca – ledwo wiążą koniec z końcem. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwójką dzieci. Utrzymują się z dochodu osiąganego przez skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości – jak wynika z oświadczenia zawartego w formularzu – 9000 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżący posiadają dom o pow. 70 m2 w K. oraz nieruchomość rolną o pow. 1,34 ha wraz z domem w miejscowości K. Skarżący nie wykazują faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Instytucja przyznania prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 cyt. ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej strony – jej możliwości płatniczych i finansowych. Należy przede wszystkim zaznaczyć, iż wniosek skarżących jest ich kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Poprzedni wniosek – postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 maja 2014r. został rozpoznany odmownie. A zatem ponieważ postanowienie w przedmiocie prawa pomocy stało się prawomocne, obecny wniosek strony rozpoznawany jest w oparciu o art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, iż postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wynika z tego, iż przepisy cyt. ustawy dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku jest możliwa wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. W niniejszej sprawie nie nastąpiła jednak zmiana okoliczności istotnych, aby miało to wpływ na ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawców. Skarżący nie wykazali bowiem nowych okoliczności w istotny sposób świadczących o pogorszeniu – w stosunku do stanu z maja 2014r. – ich stanu majątkowego. Skarżący podczas prowadzenia dotychczasowego postepowania w sprawie ich poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy wzywani byli o przedstawienie wielu dokumentów, które uwiarygodnić miały ich trudną sytuacje majątkową. Z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za rok 2013r. wynikało, iż przychody K. A. w 2013r. wynosiły 191 795,46 zł, dochód 12 238,60 zł. W chwili obecnej nie ma żadnej informacji potwierdzonej stosownymi dokumentami aby sytuacja ta uległa zmianie, aby dochody z działalności spadły a przychód się zmniejszył. Skarżący obecnie nie przedstawili żadnych danych, które w sposób istotny różniłyby się od ocenianych w maju 2014r. a które uzasadniałyby uznanie, iż obecnie ich sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu. Nadal wnioskodawcy osiągają dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej – firmy transportowej skarżącego "M" aktualnie – według oświadczenia – w wysokości 9000 zł. Jak wynika z oświadczeń zgromadzonych w aktach sprawy - działka rolna w miejscowości K. nie przynosi żadnych korzyści finansowych. Skarżący - na podstawie danych zawartych w aktach, a nie zakwestionowanych obecnie - posiadają samochód marki [...], rok produkcji 2002 oraz samochód [...], rok produkcji 2000, po połowie udziałów z córką P. A.. Wnioskodawcy nie dysponują kontem bankowym, nie posiadają też dochodów dodatkowych, poza dochodem K. A.. W aktach sprawy znajdują się kopie następujących dokumentów: odcinka płatności za wodę kwoty 332,83 zł (termin płatności 10 marca 2014 roku), odcinka płatności kwoty 78,55 zł na rzecz [...] S.A. oraz odcinka płatności kwoty 227,25 zł na rzecz "T" Sprzedaż Sp. z o.o. (termin płatności 15 kwietnia 2014 roku), karty informacyjnej leczenia szpitalnego skarżącej w okresie od 10 do 15 lutego 2014 roku oraz decyzji z dnia 31 października 2013r. o uznaniu skarżącej za bezrobotną. Aktualnie skarżący w żaden sposób nie uwiarygodnili, ażeby te dane się zmieniły. Ponadto wnioskodawcy nie wykazali żadnych innych dodatkowych obciążeń budżetu domowego, poza tymi, o których wspominali w poprzednim wniosku. Po pierwsze wskazali oni, iż ich miesięczny dochód mający służyć zaspokojeniu podstawowych potrzeb wynosi obecnie 9 tys. zł, lecz nie przedstawili na to żadnych przekonywujących danych. Nie potwierdza tej okoliczności przedstawione zeznanie podatkowe za 2013r. z którego dochód miesięczny wynosi zaledwie 1 tys. zł. Wnioskodawcy pomimo wiedzy, iż oświadczenia należy popierać stosownymi dokumentami - nie przedłożyli żadnej dokumentacji z której można byłoby ustalić dochód miesięczny za ostatnie miesiące np. deklaracje VAT-7 z prowadzonej działalności gospodarczej. Brak przedstawienia wyciągu z rachunku bankowego, dodatkowo nie zasługuje przy tym na wiarę oświadczenie o braku posiadania rachunku bankowego, skoro K. A. prowadzi działalność gospodarczą. Nie można w żadnym wypadku uznać za wystarczające dla wykazania wydatków, jakie ponosi w miesiącu rodzina skarżących, ogólne wskazanie, iż z 9000 zł nic im nie pozostaje i przedłożenie w tym względzie jedynie kopii rachunków za wodę, energię elektryczną i usługi telekomunikacyjne, bez podania wysokości pozostałych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, jak: wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, ewentualne leczenie, czy edukacja (co zresztą miało miejsce tylko przy złożeniu poprzedniego wniosku, a w chwili obecnej nie zostało uaktualnione mimo, iż skarżący wiedzieli o wymogach dodatkowych złożenia wniosku na podstawie dotychczasowego postępowania i byli już poprzednio wzywani o te dokumenty ). Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego wnioskodawcy nie wykazali wystarczająco skutecznie, iż w aktualnej ich sytuacji majątkowo – bytowej nastąpiła taka zmiana okoliczności, która uzasadniałaby zmianę wcześniej wydanego orzeczenia. Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).