II SA/Kr 890/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. i T. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi K. S. i T. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 8 maja 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżących od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżących adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W dniu 10 września 2012 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. S. i T. S. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w sprawie skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia 8 maja 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, dlatego skarżący zostali wezwani do uzupełnienie braku poprzez wypełnienie formularzy "PPF" w oparciu o aktualną sytuację finansową i ich odesłanie do tut. sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomoc bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnili brak. Z oświadczenia zawartego we wnioskach "PPF" wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z synem S. ur. [...] 1985 r. i córką W. ur. [...] 2001 r. W skład majątku wnioskodawców wchodzi dom oraz nieruchomość rolna wielkości 82 arów oraz 2,30 ha. Rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, posiada dochód ze sprzedaży mleka. Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczyli, że razem z synem pracują w gospodarstwie rolnym. Córka uczy się w 5 klasie szkoły podstawowej. Syn od 2007 roku choruje psychicznie i pozostaje w leczeniu. Do listopada 2012 roku otrzymywał rentę w wysokości 690,18 zł, a obecnie złożył dokumenty do KRUS i oczekuje na komisję. K. S. jest schorowana, cierpi na zwyrodnienie stawów, ma chorą tarczycę, przeszła operację kolana, ma problemy psychiczne. T. S. cierpi na astmę. Córka W. pozostaje w leczeniu ortodontycznym i okulistycznym. Wiąże się to z wydatkami na konieczne leczenie. Małżonkowie S. otrzymali dopłaty unijne w wysokości 3.800 zł rocznie. Ze sprzedaży mleka uzyskiwali dochody w wysokości 3.000 zł, ale obecnie dochody te są niższe. Na roli zasiewają żyto, owies, pszenżyto, sadzą ziemniaki, zbierają siano i wykonują kiszonki. Posiadają samochód [...], rok produkcji 1995. Rodzina ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem domu i prowadzeniem gospodarstwa. Opłacana jest energia elektryczna, telefon, ubezpieczenie, obiady w szkole, podręczniki, mundurek, komitet i ubezpieczenie córki. Ponadto skarżącym zmarła 7-letnia córka i ciężko im się pogodzić z tą sytuacją. Do pisma skarżący załączyli następujące dokumenty: odcinek płatności za energię elektryczną opiewający na kwotę 199,70 zł (termin płatności 2 listopada 2012 roku), fakturę z dnia 5 października 2012 roku za usługi telekomunikacyjne opiewającą na kwotę 44,37 zł, fakturę z dnia 11 lipca 2012 roku za zakup podręczników na kwotę 243,20 zł, odcinek renty S. S. za październik 2012 roku na kwotę 691,18 zł, fakturę z dnia 2 października 2012 roku za usługi połączeń telefonicznych na kwotę 85,87 zł, kopię decyzji z dnia 15 lutego 2012 roku ustalającej opłatę za odbiór i wywóz śmieci na rok 2012 w wysokości 85 zł, kopię nakazu płatniczego z dnia 20 lutego 2012 roku w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości i rolnym za rok 2012 na kwotę 113 zł, kopię nakazu płatniczego z dnia 20 lutego 2012 roku w sprawie wymiaru podatku rolnego za rok 2012 na kwotę 14 zł, zawiadomienie KRUS z dnia 11 października 2012 roku o przesunięciu terminu wydania decyzji w sprawie ustalenia dalszego prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy S. S. oraz kopię artykułu z Tygodnika Podhalańskiego dotyczącego okoliczności śmierci 7-letniej córki skarżących, J. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domagają się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na ich rzecz pełnomocnika z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnili w sposób wystarczający i skuteczny, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką decyzją przemawiał fakt, że dochody uzyskiwane przez skarżących z prowadzonego przez nich gospodarstwa rolnego są niewielkie i wystarczają jedynie na bieżącą egzystencję rodziny. Nie ma zatem możliwości, aby skarżący poczynili z nich jakiekolwiek oszczędności. Tym bardziej, że stan zdrowia wszystkich członków rodziny wymaga ponoszenia wydatków na konieczne leczenie, a na utrzymaniu skarżących pozostaje dwoje dzieci, 11-letnia córka W. i 27-letni syn S., który oczekuje na ustalenie prawa do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy. Małżonkowie S. posiadają, co prawda majątek nieruchomy w postaci domu oraz nieruchomości rolnej wielkości 2,30 ha i 82 arów, należy jednak zauważyć, że posiadane gospodarstwo rolne stanowi jedyne źródło dochodu skarżących, a w domu skarżący zamieszkują. Trudno zatem oczekiwać, aby w celu pokrycia kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru spieniężyli oni posiadany majątek. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania K. i T. S. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie skarżących od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na ich rzecz adwokata z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).