II SA/Kr 891/04
WyrokWSA w Krakowie2007-03-15
Skład orzekający: NSA Joanna Tuszyńska, WSA Piotr Głowacki, WSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wykonanej części budynku gospodarczego, która jest zbyt ogólnikowa w swojej osnowie, może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ odwoławczy nie uzupełnił jej braków?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Osnowa decyzji nakazującej rozbiórkę była zbyt ogólnikowa, co utrudniało jej wykonanie i mogło powodować wątpliwości co do zakresu nakazanej rozbiórki. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy wadliwe rozstrzygnięcie, naruszył przepisy postępowania w sposób istotny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanej części budynku gospodarczego wewnątrz istniejącego budynku inwentarsko-składowego. Organ pierwszej instancji wydał nakaz rozbiórki, uznając roboty za budowę bez pozwolenia, naruszającą przepisy techniczno-budowlane. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący twierdził, że roboty stanowią remont, a nie budowę, i nie naruszają przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/ Kr 891/ 04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Mariusz Kotulski ( spr. ) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2004 r. , nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. G. kwotę 500 ( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postępowanie organu I instancji - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. zostało wszczęte na wniosek J. N. pismem z dnia [...] 2003 roku., w przedmiocie robót budowlanych prowadzonych przez A. G. w starym budynku gospodarczym zlokalizowanym na działce nr 3048/1, położonej w O.
W wyniku przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin w lipcu 2003r. stwierdzono, że na w/w działce usytuowany jest drewniany budynek inwentarsko – składowy, o złym stanie technicznym. Podczas oględzin przeprowadzonych w sierpniu 2003 r. organ administracyjny ustalił, iż wewnątrz przedmiotowego budynku A. G. prowadzi roboty budowlane polegające na wybudowaniu dwóch pomieszczeń, usytuowanych od strony południowej i północnej, o wymiarach od strony północnej wynoszących 2.70 x 6.90m a od strony południowej 5.40 x 5.20 m. Organ I instancji w trakcie kontroli stwierdził, iż ściany przedmiotowych pomieszczeń wykonano na nowo wybudowanych ławach fundamentowych z cegły ceramicznej max bez stropu, a w pomieszczeniu od strony południowej została położona wylewka betonowa.
Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. ustalił, iż na przeprowadzone roboty A. G. nie posiadał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia do właściwego organu. Fakt ten został potwierdzony przez Urząd Gminy M. pismem z dnia [...] 2003r. znak: [...].
Na podstawie dokonanych oględzin w terenie oraz kopii mapy ewidencyjnej stwierdzono, że przedmiotowy obiekt wybudowany został w bezpośredniej bliskości tj. w odległości ok.1,60 m od działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 3070 stanowiącej zgodnie z wypisem z rejestru gruntów drogę wiejską, której samoistnym posiadaczem jest Urząd Gminy M.
Decyzją z dnia [...] 2003 r., znak: [...] organ I instancji -Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., na podstawie art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1, art.83 ust.1 ustawy z dnia 07.07.1994r. - Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 106, poz.1126 z 2000 r. z późn. zm.) w zw. z art.7 ust.2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (DZ.U. z 2003 r.nr 80 poz.718) oraz art. 104 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (jednolity tekst Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 z 2000r.), nakazał A. G. dokonacie rozbiórki samowolnie wykonanej części budynku gospodarczego, wewnątrz istniejącego budynku inwentarsko - składowego, zlokalizowanego na działce ewidencyjnej numer 3048/1, położonej w O.
W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji powołał jako podstawę swojego rozstrzygnięcia przepisy znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994roku - Prawo budowlane, z których wynika, że nakaz rozbiórki orzeczony na podstawie art. 48 ust.1 tej ustawy, winien być zastosowany tylko wówczas, gdy samowolnie wybudowany obiekt budowlany (jego część) narusza przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w sytuacji, gdy wybudowany został niezgodnie z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, obowiązującymi w chwili jego realizacji tzn. m.in. z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 roku nr 75 poz.690) w zakresie uniemożliwiającym jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.
Organ uznał, iż w celu, usunięcia powstałego naruszenia, należało nakazać A. G., rozbiórkę, w oparciu o uwarunkowania określone w art. 48 ust. 1 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo Budowlane, wykonanej części budynku gospodarczego, wewnątrz istniejącego budynku inwentarsko - składowego, zlokalizowanego na działce ewidencyjnej numer 3048/1, położonej w O., z uwagi na brak możliwości doprowadzenia niniejszej części obiektu do stanu zgodnego z przepisami, o którym mowa w art. 48 ust. 2 wskazanej ustawy.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. G. wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił, iż w rozstrzygnięciu powyższej decyzji organ administracyjny opiera się na zamiarach, jakoby inwestor planował wybudowanie obiektu budowlanego, a nie na stanie faktycznie wykonanych robót budowlanych w dniu wizji. Tymczasem prowadzone prace budowlane: wykonanie nowych ław fundamentowych, ścian konstrukcyjnych oraz wylewki betonowej wewnątrz istniejącego budynku inwentarsko-składowego, jak podnosi A. G., polegają na remoncie tego obiektu, a nie budowie, nadbudowie, rozbudowie. W konsekwencji nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania art.48 prawa budowlanego.
Organ odwoławczy – Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2004r., znak:[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. - Dz.U. Nr 98, poz. 1071) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2003 r. Dz.U. Nr 207, poz.2016) oraz art.7 ust.2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (DZ.U. z 2003 r. Nr 80 poz.718) po rozpatrzeniu w/w odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W toku postępowania odwoławczego organ II instancji zwrócił się pismem znak: [...] do organu l instancji o uzupełnienie materiału dowodowego.
Pismem z dnia [...] 2004r. znak: [....] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. przekazał do WINB uzupełniony materiał dowodowy wraz z protokołem oględzin, przeprowadzonych w dn. [...] 2004r. oraz szkicem sytuacyjnym i dokumentacją fotograficzną. Z protokołu tego wynika, zgodnie w dokonanymi wcześniej ustaleniami organu I instancji, iż inwestor – A. G. wykonał ławy fundamentowe wraz ze ścianami murowanymi z pustaków max dwóch pomieszczeń o wymiarach od strony północnej tego budynku 2.70 x 6.90 m a od strony południowej 5.10 x 5.20 m. W toku kontroli stwierdzono, iż wykonane pomieszczenie od strony południowej ma pełnić funkcję inwentarską do przetrzymywania zwierząt natomiast drugie pomieszczenie od strony północnej ma pełnić funkcję gospodarczą. Pomiędzy pomieszczeniami, południowym a północnym część niezabudowana o długości 4.10 m. i ma pełnić funkcje bramy przejazdowej. Na podstawie oświadczeń stron stwierdzono, że w wyniku połączenia dachem w jedną całość w/w pomieszczeń powstanie budynek inwentarsko składowy o wymiarach długości 12.20 m i szerokości 6.90 i 5.20 m. Przedmiotowy obiekt usytuowany jest w granicy działki ew. nr 3048/2 oraz w odległości między 1.00m i 0.60m od istniejącej granicy działki nr 3047 (na podstawie wskazania właściciela działki, gdyż brak graniczników w terenie) oraz w odległości około 1.00m i 0.60 m od istniejącej krawędzi drogi dojazdowej.
W ocenie organu odwoławczego ustalenia dokonane przez organ l instancji potwierdziły, że przeprowadzone roboty budowlane należy zakwalifikować na podstawie art. 3 pkt. 6 ustawy Prawo budowlane jako budowę, bowiem wykonane ławy fundamentowe i ściany z pustaków nie wpływają na statykę budynku inwentarsko – składowego, a zatem nie mogą być zakwalifikowane jako remont obiektu, jak podnosi inwestor, lecz stanowią niezależną konstrukcję nie związaną z w/w budynkiem. Zasadnie, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji ustalił, iż wykonane roboty budowlane naruszają powołane przepisy techniczno – budowlane dotyczące usytuowania w/w obiektu.
Zdaniem organu II instancji, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania przedmiotowego nakazu rozbiórki, wykluczając legalizację spornego obiektu w oparciu o art. 48 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego, z uwagi na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania obiektu względem granic działki sąsiedniej. Nie można było uznać – jak wnosił odwołujący - iż przeprowadzono remont budynku ze względu na jego zły stan techniczny, gdyż w ocenie organów administracyjnych zakres wykonanych robót nie miał na celu wzmocnienie konstrukcji budynku, lecz stanowił odrębną, niezależną konstrukcję wewnątrz obiektu budowlanego, stanowiącego budynek gospodarczy.
Według organu II instancji zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie było podstaw do jej uchylenia.
Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. – Ośrodek Zamiejscowy w K. skargi A. G. z dnia [...] 2004r. na w/w decyzję organu odwoławczego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem, które jest dla niego krzywdzące. Zdaniem A. G., wykonane przez niego roboty nie naruszają przepisów techniczno – budowlanych, powołanych w uzasadnieniach decyzji, a ponadto podpadają pod definicję remontu obiektu. Swoje stanowisko skarżący poparł argumentami ekonomicznymi i społecznymi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu [...] 2007r. skarżący oświadczył, że chciałby dokończyć przedmiotową budowę: wylać strop i położyć dach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W oparciu o art. 134 p.o.p.s.a Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
W ocenie Sądu organy administracyjne orzekające w sprawie dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, poprawnie przeprowadziły postępowanie dowodowe i dokonały prawidłowej subsumcji przepisów prawa.
O ile jednak organy administracyjne prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy i dokonały prawidłowej jego oceny oraz prawidłowo ustaliły stan prawny mający zastosowanie w przedmiotowej sprawie (zasadnie zastosowano i orzekano na podstawie art.48 ust.1 prawa budowlanego), to wyrzeczenie decyzji organu I instancji z dnia [...] 2003r. znak: [...] nakazujące rozbiórkę samowolnie wykonanej części budynku gospodarczego, wewnątrz istniejącego budynku inwentarsko - składowego w swej osnowie jest bardzo ogólnikowe i mało konkretne. Z punktu widzenia adresata tej decyzji (zobowiązanego do wykonania nałożonego na niego obowiązku), jak i organu egzekucyjnego może powodować to wątpliwości co do zakresu nakazanej rozbiórki.
Osnowa (rozstrzygnięcie decyzji) jest jej kwintesencją, wyraża bowiem rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego wypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) musi być sformułowane w taki sposób, ażeby możliwe było następnie wykonanie decyzji dobrowolne lub z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej, aby nie było wątpliwości, nawet po latach, czego ono dotyczyło. Jest to szczególnie istotne w decyzjach z zakresu prawa budowlanego, kiedy decyzja dotyczy konkretnego obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego, wymagającego opisania i określenia położenia w jednostkach fizycznych (m, cm). W niniejszej sprawie organ administracyjny winien jednoznacznie wskazać (określić, nazwać) części obiektu, które podlegają rozbiórce. W ocenie Sądu sentencja decyzji pierwszoinstancyjnej została sformułowana zbyt ogólnikowo, w sposób utrudniający jej ewentualną egzekucję.
Te mankamenty decyzji pierwszej instancji, mogły być naprawione (uzupełnione, wyjaśnione) w postępowaniu odwoławczym, tak się jednak nie stało. Postępowanie odwoławcze, co wynika z brzmienia przepisu art. 138 kpa, powinno polegać na ponownym rozpatrzeniu sprawy od nowa i to pod względem legalności, jak i celowości (wyrok NSA z 24.06.1998 r. ONSA z 1999 r. Nr 3, poz. 85).
Wskazane wyżej uchybienia pozwalają na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 107 kpa, a decyzja drugiej instancji również z naruszeniem art. 138 kpa.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy utrzymując w mocy wadliwe rozstrzygniecie organu I instancji naruszył przepisy postępowania w sposób istotny, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie sprecyzowanie w rozstrzygnięciu decyzji części obiektu budowlanego podlegającej rozbiórce, jako wybudowanej w ramach samowoli budowlanej i nie podlegającej legalizacji, nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie i może tego dokonać organ II instancji.
Z tych względów, na podstawie art. 145 par. 1ust. 1 pkt. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło