II SA/Kr 891/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2009 r. zwalniającego skarżącego J. K. od kosztów sądowych w 1/2 części i oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 maja 2008 r. (znak: [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalania gruntów postanawia zwolnić skarżącego J. K. od kosztów sądowych. Skarżący J. K. we wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (k. 14). W oświadczeniu zawartym w złożonym wniosku podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem J. K.. Ich miesięczny dochód wynosi ok. 1467,96 zł i stanowi go renta skarżącego w wysokości 1317,06 zł i oraz dochód syna w wysokości ok. 150 zł. Nadto wskazał, że w skład jego majątku wchodzi stary dom o powierzchni 79 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 4,09 ha, las o powierzchni 1,3 ha oraz zabudowania inwentarskie. Uzasadniając wniosek skarżący podał, że z posiadanego gospodarstwa rolnego osiąga niewielkie dochody, bowiem wchodzące w jego skład grunty rolne są niskiej klasy, a nadto znajdują się one na terenach górskich. Dodatkowo J. K. podniósł, że ma 8.. lat, jest schorowany i wymaga stałej opieki syna. Znaczne środki finansowe przeznacza na zakup lekarstw. Nie otrzymuje dopłat unijnych, nie korzysta z pomocy społecznej. Wydatki jego stanowią opłaty za: energię elektryczną, gaz, opał, ubrania - w wysokości około 700 zł miesięcznie a koszty lekarstw - 150 zł miesięcznie. Z uzyskiwanych dochodów opłacane jest także społeczne ubezpieczenie rolnicze syna w wysokości 293 zł. miesięcznie. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009 r. zwolnił skarżącego J. K. od kosztów sądowych w 1/2 ich należnej wysokości, oddalając w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sprzeciw od tego postanowienia wniósł skarżący J. K.. W uzasadnieniu sprzeciwu podał, że jego sytuacja majątkowa i zdrowotna jest bardzo ciężka. Jest przykuty do łóżka i nie może się poruszać. W związku z tym pozostaje pod stałą opieką i pomocą swój ego syna. Nadto podał skarżący, że zaangażowanie syna w opiekę nad nim sprawia, iż syn nie jest w stanie podjąć stałej zarobkowej pracy. To powoduje, że uzyskiwany przez skarżącego dochód z renty, służy zaspokajaniu potrzeb także i jego syna. Konkludując J. K. wskazał, że poniesienie przez niego nawet kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego będzie bardzo dotkliwe. Musiałby bowiem w takiej sytuacji zrezygnować z zakupu koniecznych leków lub żywności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a", w przypadku wniesienia sprzeciwu - jeżeli tylko nie podlega on odrzuceniu -zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że na skutek wniesienia sprzeciwu, Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek ponownie rozpatrzyć wniosek skarżącego w sprawie przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze oświadczenie skarżącego zawarte w formularzu urzędowym PPF oraz załączonych do akt sprawy dokumentów (k. 20-25), a także wyjaśnień zawartych we wniesionym sprzeciwie, sąd uznał, że wniosek skarżącego o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny. Skarżący bowiem, zdaniem sądu wykazał, że jego sytuacja majątkowa nie pozwala ponieść mu jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Pokreślenia wymaga, że skarżący, mający 85 lat, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, a łączny dochód którym dysponują wynosi ok. 1467 zł miesięcznie. Nieruchomości, których właścicielem jest skarżący, nie przynoszą istotnego dochodu, są bowiem wykorzystywane jako łąka lub pastwiska, a nadto znajdują się w terenach górzystych (co znajduje potwierdzenie na k. 25). Co więcej, od nieruchomości tych skarżący jest zobowiązany zapłacić podatek, który wynosi 89 zł rocznie, co dodatkowo pomniejsza osiągane dochody. Należy zatem przyjąć, że skarżący, będący osobą w podeszłym wieku, utrzymujący się wyłącznie z renty w wysokości 1317,06 zł oraz sezonowych dochodów syna (k. 20) w wysokości ok. 150 zł - nie jest w stanie, nawet w części, ponieść kosztów postępowania we wszczętej skargą sprawie. Po odjęciu bowiem od uzyskiwanego dochodu (1467 zł) sumy udokumentowanych wydatków (1143 zł) skarżącemu i jego synowi pozostaje kwota 324 zł. miesięcznie. Przyjmując nawet, że część produktów żywnościowych, z których korzysta skarżący i jego syn uzyskiwana jest z gospodarstwa rolnego będącego własnością skarżącego, przez co w tym zakresie skarżący nie musi ponosić wydatków, to i tak uznać należy, że kwota która pozostaje do dyspozycji J. K. i jego syna jest kwotą z której, przy dzisiejszych kosztach utrzymania, nie sposób wygospodarować nadwyżek na pokrycie kosztów sądowych. Z tych względów sąd orzekł jak w sentencji, działając po myśli art. 243 § 1, art. 244 § 1, 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 p.p.s.a.