II SA/Kr 891/16

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Kr 829/15 p o s t a n a w i a I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W dniu 29 września 2016r. skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze swej skargi o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Kr 829/15 . Strona skarżąca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z uwagi na bardzo niskie dochody, a co za tym idzie - brak wystarczających środków, koniecznych do uiszczenia kosztów i ustanowienia pełnomocnika. Skarżąca wskazuje, iż jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, nieznającą przepisów prawnych. Skarżąca przedstawia zaświadczenie o wysokości emerytury, zaświadczenia lekarskie oraz oświadczenie, iż poza emeryturą nie ma jakichkolwiek dochodów. Zdaniem orzekającego, wniosek strony skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samotnie. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 1346,49 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca posiada 1/3 domu po rodzicach, w którym obecnie mieszka o pow. 42 m2, a także mieszkanie o pow. 42 m2 o wartości 120 000 zł. Wykazuje również współwłasność w 1/6 części w działce rolnej o pow. 1800 m2. Wnioskodawczyni nie wykazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Jako koszty utrzymania wymienia czynsz 190 zł, telefon 50 zł, gaz 80 - 100 zł, prąd 80 zł, leki 200 zł, śmieci 35 zł, woda 50 zł, ubezpieczenie 60 zł. Łącznie zatem jest to kwota w granicach 700 zł. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, skarżąca wykazała skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość stałych miesięcznych dochodów ( 1346 zł emerytury ), zły stan zdrowia potwierdzony stosownym zaświadczeniem lekarskim , zwyczajowe i wykazane koszty utrzymania , samotność, brak jakichkolwiek innych dochodów - w kontekście wymaganych kosztów sądowych - nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, zwolnienie strony od konieczności uiszczenia tychże kosztów uznano za uzasadnione. Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie radcy prawnego, stwierdzono, iż stosownie do art. 39 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Jak wynika natomiast z akt sprawy, wnioskodawczyni w postępowaniu , którego wznowienia obecnie się domaga tj. II SA/Kr 829/15 miała wyznaczonego – na podstawie postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 16 marca 2016r. - pełnomocnika z urzędu – radcę prawnego P.G. wykonującego zawód w kancelarii Radcy Prawnego w K. [...] ( na podstawie zarządzenia OIRP w K. z dnia 31 marca 2016r ). Pełnomocnictwo to obejmuje zatem również postępowanie wywołane wniesieniem skargi o wznowienie postępowania. Ponowne orzekanie obecnie w tymże zakresie byłoby zatem zbędne – stąd stosownie do art. 249a w zw. z art. 39 pkt. 1 cyt. ustawy – w zakresie aktualnego wniosku skarżącej o ustanowienie radcy prawnego z urzędu – orzeczono jak w sentencji. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 w zw. z art. 258, 39, 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).