II SA/Kr 892/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Halina Jakubiec spr. NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr : [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej s k a r g ę o d d a l a . Prezydent Miasta N. decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną na podstawie art. 19 ust. 10, 54 ust.1, 59 ust. 2, 100, 101, 102, 106 ust. 1, 112 ust. 2 i 5, 159 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz.593 ze zm.) orzekł o umieszczeniu S.K. w Domu Pomocy Społecznej w N. mającym siedzibę przy ul.[...] Decyzją wydaną tego samego dnia znak [...] ustalono odpłatność za pobyt skarżącego w DPS w ten sposób, iż ponosi opłatę w kwocie 472,77 zł miesięcznie, co stanowi [...]% osiąganego przez niego dochodu. Za dochód przyjęto kwotę [...] zł., którą S.K. pobiera tytułem renty. Pozostałą kwotę w wysokości 1377,41 zł będzie pokrywać Miasto N. W dniu [...].2006r. Grodzka Spółdzielnia Mieszkaniowa w N. dokonała rozliczenia wkładu mieszkaniowego mieszkania przy ul.[...] w N. , zajmowanego przez skarżącego a oddanego do dyspozycji Spółdzielni ze względu na zmianę przez niego miejsca pobytu. Przekazano mu w związku z tym kwotę [...] zł. W związku z powyższym Prezydent Miasta N. wydał w dniu [...]. decyzję znak [...]na podstawie art. 64 pkt 2, 106 ust.1 i 5, art. 107 ust. 4, art. 109, 112 ust. 2 i 5, art. 155 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, na podstawie której zmienił decyzję z dnia [...] w ten sposób, że ustalił skarżącemu odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w okresie od dnia [...] 2006r. do [...]2007r. w wysokości 1 505,84 zł (czyli [...] dochodu netto). Podstawą do naliczenia była kwota dochodu netto [...] zł. Organ orzekł również, że Miasto N. będzie ponosić koszty utrzymania skarżącego miesięcznie w wysokości 344,34 zł. W uzasadnieniu wskazano, że uległ zmianie dochód skarżącego stanowiący podstawę do naliczania odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, otrzymał bowiem w październiku 2006r. jednorazowy dochód w wysokości [...] zł z tytułu rozliczenia lokatorskiego, którego kwotę doliczono do dochodu z tytułu renty. Łączny dochód naliczono w równych częściach przez 12 kolejnych miesięcy. S.K. odwołał się od powyższej decyzji, wskazując, że kwota, którą otrzymał z tytułu rozliczenia wkładu mieszkaniowego od Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej stanowi jego jedyne zabezpieczenie. Jest on osobą niepełnosprawną z orzeczoną l grupą inwalidzką, pozostaje w ciągłym leczeniu z uwagi na stan po urazie czaszkowo-mózgowym, cierpi na niedowład połowiczy lewostronny, zespół piramidowy obustronny oraz infekcje układu moczowego. Podniósł, że wliczenie tej kwoty do dochodu, stanowiącego podstawę obliczenia odpłatności za pobyt w DPS-ie jest dla niego krzywdzące i spowoduje znaczne uszczuplenie jego środków finansowych, mających być przeznaczonymi na dalsze leczenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. orzekając w trybie instancyjnym, wydało decyzję w dniu [...] znak [...], utrzymując decyzję organu l instancji w mocy. Organ wskazał, że już po wydaniu przez Prezydenta Miasta N. decyzji uległa zmianie sytuacja dochodowa skarżącego, co zobligowało organ do wydania nowej decyzji na mocy art 106 ust5 kpa, bez potrzeby uzyskiwania zgody strony w tym zakresie. Kwotę wynikającą z rozliczenia wkładu mieszkaniowego S.K. otrzymał w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej - już w trakcie pobytu w Domu Pomocy Społecznej a ponadto dochód ten przekroczył pięciokrotnie kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej (477 zł), co powoduje, że ma zastosowanie art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, iż w sytuacji otrzymania dochodu o cechach wskazanych wyżej kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy. W tej sytuacji organ prawidłowo wyliczył dochód skarżącego za miesiąc październik 2006r. w wysokości [...] zł ([...] zł + [...] zł). Ponadto organ wskazał na przepis art. 106 ust.3b w/w ustawy, który stanowi, że zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego tych podmiotów. Skoro kwota zmiany w przypadku skarżącego przekroczyła 10% kryterium dochodowego - decyzja organu l instancji była wbrew twierdzeniom skarżącego zasadna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S.K. wnosząc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podniósł, że środki finansowe uzyskane w ramach rozliczenia wkładu mieszkaniowego chciałby przeznaczyć na własne potrzeby związane z m.in. leczeniem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało stanowisko w sprawie, tj., że zmiana w zakresie uzyskanych przez skarżącego dochodów w okresie przebywania w Domu Pomocy Społecznej ma na gruncie ustawy o pomocy społecznej wpływ na zmianę w zakresie kwoty, do pokrycia której skarżący jest zobowiązany z tytułu kosztów utrzymania w Domu Pomocy Społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 145, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 tej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga S.K. nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Prezydent Miasta N. wydał poprawną pod względem merytorycznym decyzję w przedmiocie opłaty za pobyt skarżącego w Domu Pomocy Społecznej mającym siedzibę przy ul. [...] w N. . Kwestię odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej reguluje art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, który używa pojęcia "dochód mieszkańca domu" i nakazuje pokryć mieszkańcowi pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości nie więcej niż 10% jego dochodu. Zakres pojęcia "dochodu" określony jest w art. 8 ust. 3 wskazanej ustawy, który jako jedyny na gruncie ustawy precyzuje to pojęcie. Stanowi on, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach oraz o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W kwestii tej wypowiedział się m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 06.09.2006r. / SA/Wa 929/06, LEX nr 256731. Ust. 4 wskazanego artykułu wyraźnie wskazuje, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Wyliczenie to ma charakter wyliczenia enumeratywnego. Nie wchodzi w jego zakres dochód z tytułu rozliczenia wkładu lokatorskiego pomimo, że stanowi on jednorazowy dochód oraz pomimo tego, że zostaje - jak w przedmiotowej sprawie wypłacony w trakcie korzystania ze świadczenia z pomocy społecznej. Zaistniała w sprawie okoliczność faktyczna polegająca na wzroście dochodów S.K. powoduje, zgodnie z twierdzeniem organów, że zastosowanie ma art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, wskazujący, że zmienia się decyzję administracyjną lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony lub pobrania nienależnego świadczenia. Należy mieć na uwadze również art. 106 ust. 3 a w/w ustawy, który stanowi z kolei, że zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł (na podstawie § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, Dz. U. Nr 135, póz. 950). Dodatkowo mając na uwadze zapis art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, iż w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony - należy stwierdzić, iż Prezydent Miasta N. zasadnie obciążył S.K. zwiększoną kwotą opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w stosunku do kwoty wynikającej z decyzji z dnia [...] znak [...]. Skoro bowiem dochód z tytułu rozliczenia wkładu lokatorskiego wynoszący [...] zł nie tylko przekroczył 10% kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej ale również przekroczył pięciokrotność tego kryterium to musi on znaleźć odzwierciedlenie w wysokości kwoty, do zapłaty której zobowiązany jest mieszkaniec Domu Pomocy Społecznej na podstawie art. 61 ust.1 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Przepisy w zakresie określenia podstawy naliczenia wysokości opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej nie przewidują uznaniowości decyzji w tym sensie, że organ nie może kierować się przesłankami wskazanymi przez skarżącego tj. złą sytuacją finansową czy niezaspokojonymi potrzebami osobistymi wymagającymi zwiększonych środków pieniężnych czyli przesłankami o charakterze subiektywnym. Organ winien kierować się ściśle ustawowymi przesłankami, stąd określenie w decyzji l instancji (utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze) że S.K. jest obowiązany ponosić opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w N. od dnia [...] do [...] w wysokości [...] zł miesięcznie jest w pełni zasadne, co powoduje, że skarga S.K. podlega na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddaleniu.