II SA/Kr 894/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie : NSA Grażyna Danielec AWSA Dorota Dąbek Protokolant : Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2004 r sprawy ze skargi K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 20 lutego 2001 r Nr : [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania K. S., decyzją z dnia 20 lutego 2001 r, [...] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] 2000 r znak [...] , orzekającą o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów co do działki ewid. Nr [...] o pow. 0.14 ha obręb [...] gmina [...] , przez uwidocznienie jej podziału na działki : nr [...] o pow. 0.07 ha (0.0665 ha) obj. KW [...] i [...] o pow. 0.07 ha (0.0719 ha) obj. Lwh 44 [...] przy KW [...] . Jako podstawę rozstrzygnięcia organu odwoławczego wskazano art. 138 pargraf 1 kpk, art.art. 7 "b" ust.2 pkt 2, 20, 21, 22, 23, i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficznej tj.Dz.U. z 2000 r Nr 100, poz.1086 z póżn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przyjęto następujące faktyczne i prawne przesłanki rozstrzygnięcia. Wójt Gminy [...] , powołując się na stosowne porozumienia dotyczące przekazania kompetencji, decyzją z dnia [...] 2000 r wprowadził zmiany w ewidencji gruntów dotyczące działki ewidencyjnej Nr [...] obręb [...] Gmina [...], przez uwidocznienie jej podziału na dwie działki objęte różnymi księgami wieczystymi. Na podstawie analizy dokumentacji geodezyjno prawnej geodety uprawnionego T. W. sporządzonej za Nr ks. [...] , organ l instancji ustalił, że składnikami działki ewidencyjnej Nr [...] o pow. 0.14 ha, są dwie parcele katastralne objęte odrębnymi księgami wieczystymi. W odwołaniu tej decyzji K. S. podnosił, iż do działki [...] ma uprawnienie z tytułu dzierżawy i zachowuje prawo do dzierżawy lub pierwokupu. Rozpatrując odwołanie, Wojewódzki [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w oparciu o zebrany materiał dowodowy, poczynił dalsze b. szczegółowe ustalenia. Przyjmując za własne ustalenie organu l instancji, że działką ewid. [...] objęte są dwie b. parcele katastralne stanowiące przedmiot odrębnej własności, stwierdzono, że w księdze wieczystej Nr [...] ujawniona jest p.gr L.kat [...] o pow. 0.0665 ha stanowiącą własność K. S. i odpowiadającą nowopowstałej działce ewid. [...] o pow. 0.07 ha (0.0665 ha), natomiast w Lwh Tab. [...] , które częściowo zniszczone - znajduje się w zbiorze dokumentów KW [...] , ujawniona jest parcela katastralna L.kat. [...] o pow. 0.0724 ha będąca własnością Skarbu Państwa. Parcela ta odpowiada nowopowstałej działce ewid. [...] o pow. 0.07 ha (0.0719 ha). Zdaniem organu odwoławczego objęcie jedną działką ewidencyjną działek będących odrębnymi nieruchomościami jest następstwem oczywistego błędu w operacie ewidencji gruntów, a wprowadzona zaskarżoną decyzją zmiana w ewidencji gruntów doprowadza ją do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, co uzasadniało utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że nie mają one doniosłości dla przedmiotu sprawy, którym nie były kwestie związane z gospodarką gruntami przez Gminę. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie złożył K. S.. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa, skarżący zarzucił, że procedura dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów narusza zasady współżycia społecznego i jest wybiegiem w celu wyeliminowania go jako podmiotu mającego status dzierżawcy i podnosił, że był dzierżawcą areału odpowiadającego działce Nr [...] . Konkludując skargę, stwierdził skarżący, iż zdaje sobie sprawę z prawidłowości dokonania aktualizacji zmian gruntowych, lecz warunkuje to uwzględnieniem jego statusu jako dzierżawcy. W przedłożonym do rozprawy w dniu 20 lipca 2004 r załączniku, skarżący z powołaniem na przepisy art. 20 ust. 2 pkt 1 i 21 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zarzucił, że "w operacie ewidencji gruntów - po sprostowaniu - " winien być uwzględniony jako osoba, której przysługuje prawo do władania gruntem stanowiącym własność Skarbu Państwa, a odpowiadającym działce ewid. [...]. Skarżący powołał się na to, iż w aktach sprawy administracyjnej złożył dowody, iż władał tą działką z tytułu umowy dzierżawy. Zdaniem skargi, treść danych w ewidencji gruntów, nie uwzględniając władania, mogła by wpływać negatywnie na ukształtowanie pozycji skarżącego, przy podejmowaniu działań związanych z gospodarowaniem nieruchomością. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył : Skargę wniesiono przed dniem 1 stycznia 2004 r i przed tą datą postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie zatem do przepisu art. 97 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1271 z póżn. zm.) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 3 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 1 paragraf 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U Nr 153, poz. 1269). Dokonana na powyższej płaszczyźnie kontrola zaskarżonej decyzji, prowadzi do konstatacji, że jest ona zgodna z prawem, co skargę czyni bezzasadną. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j) Dz.U. z 2000 r Nr 100, poz.1086 ze zm.). Ustawa w art. 2 pkt 8 określa ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości), jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami i budynkami. Przepis art. 20 powołanej ustawy określa zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków przewidując m .in., że (ust.1 pkt 1) informacje dotyczące gruntów obejmują ich położenie, granice, powierzchnię, rodzaje użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości w skład której wchodzą grunty. Według przepisu art. 20 ust. 2 pkt 1, w ewidencji gruntów wykazuje się, także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Powyższe informacje mają zatem charakter podmiotowy i przedmiotowy, przy czym w świetle relacji przepisu art. 20 ust. 1 pkt 1 do ust. 2 pkt 1 ustawy, informacje dotyczące, położenia, granic i powierzchni gruntu, a więc dotyczące elementów oznaczenia nieruchomości według art. 25 ust.1 pkt 1 i 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz.U. z 2001 r Nr 124 poz. 1361 z póżn. zm.) oraz dane dotyczące oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli założone zostały dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, mają charakter informacji przedmiotowych ewidencji gruntów. Informacje o gruntach, budynkach i lokalach, zarówno przedmiotowe jak i podmiotowe zawarte są w tzw. operacie ewidencyjnym, który zgodnie z art. 24 ust.1 ustawy, składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Informacyjny charakter operatu ewidencyjnego podkreśla uregulowanie art. 23 ustawy, wedle którego właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikałyby zmiany danych objętych ewidencja gruntów i budynków. Przepisy wydanego na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r w sprawie ewidencji gruntów (Dz.U. Nr 158, poz. 813 ze zm.), przedmiotem ewidencji uczyniły działkę, rozumianą jako ciągły obszar gruntu jednorodny ze względu na stan prawny, (paragraf 4 ust.1 i 2 rozporządzenia). Przepisy tego rozporządzenia wśród rejestrów stanowiących element ewidencji gruntów rozróżniały pomiędzy wykazem podmiotów tj. rejestrem podmiotów służącym do ustalenia łącznego stanu posiadania podmiotu w obrębie jednostki ewidencyjnej, (paragraf 13 ust.2 pkt 1, paragraf 14), a tzw. rejestrem gruntów, zawierającym ewidencyjne opisy działek, służące identyfikacji działek z określoną w rozumieniu kodeksu cywilnego nieruchomością (paragraf 13 ust.2 pkt 2, paragraf 15 pkt 1), przy czym rejestr gruntów dzielił się na jednostki rejestrowe gruntów odpowiadające poszczególnym nieruchomościom położonym w granicach obrębu. Podobnie ujmowały tę kwestię przepisy paragrafów 25 ust. 1 i 26 ust.1 i 2 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r w sprawie ewidencji gruntów (Mon. Pol. Nr 11, poz. 98 z póżn., zm.), które mogły mieć zastosowanie w przypadkach określonych paragrafem 65 ust.2 Rozporządzenia z 1996 r tj. do operatów ewidencji założonych przed wejściem w życie rozporządzenia z 17 grudnia 1996 r, do czasu założenia ewidencji na nowych (z wykorzystaniem informatyki) zasadach. W sprawie jest niesporne, że działką ewidencyjną Nr [...] utworzoną przy zakładaniu nowej ewidencji, objęte zostały grunty, które według swych oznaczeń katastralnych swoim oznaczeniem i danymi dotyczącymi ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów odpowiadały dwu odrębnym nieruchomościom w rozumieniu kodeksu cywilnego, a więc gruntom objętym odrębnymi księgami wieczystymi (wykazami hipotecznymi). Objęcie jedną działką ewidencyjną dwóch nieruchomości a to : Pgr. L.kat [...] o pow. 0.0665 ha objętej KW [...] , oraz pgr.L.kat. [...] o pow. 0/0724 ha objętej Lwh. Tab. [...] (w zbiorze dokumentów kw [...] ), stanowiło błąd ewidencji, będący następstwem błędu kreślarskiego, o charakterze przedmiotowym. Taki jest zatem zakres rozstrzygnięcia będący przedmiotem zaskarżonej decyzji, która wyodrębnia z jednej błędnie utworzonej działki ewidencyjnej, dwa odrębne przedmioty ewidencji gruntów; działkę [...] dawna pgr L.kat [...] obj. KW [...] oraz działką [...] dawna pgr. kat [...]. Skarga nie kwestionuje, że działki [...] i [...] objęte są różnymi księgami wieczystymi, (wykazami hipotetycznymi) a zatem że stanowią odrębne nieruchomości. Zaskarżona decyzja "odtwarzając" niejako nieruchomości objęte tymi księgami wieczystymi, nie wprowadza zmian o charakterze podmiotowym. W istocie zatem przedmiotem skargi, nie jest objęte decyzją rozstrzygnięcie o wprowadzeniu zmiany o charakterze przedmiotowym w ewidencji gruntów, lecz brak równoczesnego orzeczenia o wprowadzeniu zmiany podmiotowej, przez wpisanie skarżącego jako władającego działką [...] . W inicjującym postępowanie piśmie z dnia [...] .2000r domagał się skarżący "decyzji zatwierdzającej podział działki [...] ". Trzeba tu wskazać, iż dopiero w załączniku do rozprawy przed Sądem skarżący wyartykułował także żądanie wprowadzenia zmiany podmiotowej. Wbrew stanowisku skargi, składane przez skarżącego w toku postępowania pisma, nie wyrażały żądania dokonania równocześnie ze zmianą o charakterze przedmiotowym, zmiany o charakterze podmiotowym, przez wpisanie skarżącego jako władającego na podstawie art. 20 ust.2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Jest oczywiste, że wprowadzenie takiej zmiany podmiotowej nie mogło wyprzedzać, zmiany przedmiotowej, w trakcie której nastąpiło dopiero ewidencyjne wyodrębnienie działki ewidencyjnej, (jako przedmiotu ewidencji), którego dotyczyć może żądanie dokonania zmiany podmiotowej. Żaden przepis prawa nie obligował organów do dokonania tych zmian jednocześnie z urzędu, a dopiero złożony załącznik do rozprawy przed Sądem nadaje inny sens wcześniejszym pismom skarżącego, w których akcentował wiążące go stosunki cywilnoprawne, dla zachowania ewentualnych cywilnoprawnych roszczeń ze względu na przewidywane zamiary podmiotu gospodarującego nieruchomością w skład której wchodzi działka ewid. [...] . Zasada aktualizacji ewidencji, nie wyłącza zatem wszczęcia na żądanie skarżącego postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmiany podmiotowej w odniesieniu do działki ewid. [...] przez wykazanie prócz właściciela, władającego gruntem państwowym lub samorządowym. Z akt sprawy wynika, że według stanu rejestru na dzień [...] . 2000 r, skarżący był wykazywany jako władający całą działką [...] . Z tych przyczyn skarga ulegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).