II SA/Kr 894/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-06-28
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, polegająca na niskich dochodach z pracy na część etatu, współwłasności nieruchomości i prowadzonej egzekucji administracyjnej, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa skarżącej, polegająca na utrzymywaniu się jedynie z wynagrodzenia za pracę w wysokości niecałych 1000 zł miesięcznie, samodzielnym ponoszeniu wszelkich opłat i kosztów związanych z codziennym utrzymaniem, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana w przypadkach osób o trudnej sytuacji materialnej lub gdy środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjalne.Stan faktyczny
Skarżąca M.B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawczyni podała, że jej miesięczny dochód wynosi 904 zł z pracy na ½ etatu, jest współwłaścicielką domu i działki, a także ponosi koszty utrzymania domu i biletów miesięcznych. Ponadto, wobec skarżącej prowadzona jest egzekucja przez Urząd Skarbowy na kwotę 3000 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą M.B. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w K. z dnia 7 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie przedłożenia decyzji p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą M.B. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącej M.B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.
W dniu 16 czerwca 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2011 r.
We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za prace w wymiarze ½ etatu wynosi 904 zł.
Skarżąca jest współwłaścicielką w ½ części domu oraz działki o pow. 17 a.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż jej miesięcznie dochody są bardzo niskie. Pracuje na ½ etatu. Wobec skarżącej prowadzona jest egzekucja przez Urząd Skarbowy w W. ( zadłużenie 3.000 zł). ponosi koszty utrzymania na domu w wysokości 110 zł za energię elektryczną oraz 120 zł za bilet miesięczny. Pozostała kwota musi starczyć na utrzymanie, zakup środków czystości. Nie jest więc możliwe, aby taki miesięczny dochód pozwolił na opłatę kosztów sądowych oraz wynagrodzenie dla adwokata.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącej, utrzymywanie się jedynie z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł miesięcznie, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych z codziennym utrzymaniem skarżącej, uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 243 § 1, art. 244§ 1, art. 245 § 1 , 2 , art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art., 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło