II SA/Kr 896/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 kwietnia 2014 r. nr: [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a wniosek oddalić W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 czerwca 2014 roku o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 kwietnia 2014 roku w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skarżący J. N. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych z uwagi na skromne uposażenie rentowe, z którego utrzymuje się rodzina wnioskodawcy. Do pisma skarżący załączył decyzję Prezesa KRUS z dnia 14 marca 2014 roku o ustaleniu wysokości renty J. N. (898,57 zł). W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, skarżącemu został przesłany urzędowy formularz "PPF" celem jego wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący uzupełnił brak. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartym w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A. N. oraz 3..-letnią córką A. N.. Ich miesięczny dochód wynosi 898,57 zł i stanowi go renta KRUS skarżącego. Małżonka wnioskodawcy, ani jego córka, nie osiągają żadnych dochodów. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 138 m², mieszkanie o powierzchni 69 m², nieruchomość rolna o areale 1,06 ha i budynek gospodarczy wielkości 40 m². Strona nie posiada oszczędności, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Uzasadniając wniosek o prawo pomocy skarżący podniósł, iż rodzina utrzymuje się tylko z renty chorobowej KRUS i dlatego nie jest on w stanie pokryć opłat i kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, został on wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: oświadczenie, czy żona skarżącego i jego córka są zarejestrowane we właściwym urzędzie pracy jako osoby bezrobotne i czy pobierają jakiekolwiek zasiłki – jeśli tak, należało na tę okoliczność przedłożyć stosowne zaświadczenie, oświadczenie, czy rodzina skarżącego korzysta z pomocy społecznej, wyjaśnienie czy skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 138 m² oraz mieszkania o powierzchni 69 m², czy też wymienione w pkt. 7.1 formularza "PPF" mieszkanie jest częścią owego domu jednorodzinnego, oświadczenie w jaki sposób wykorzystywana jest nieruchomość rolna o areale 1,06 ha – czy przynosi skarżącemu jakiekolwiek pożytki, przesłanie wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego domowników rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, udokumentowanie rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny (opłaty za prąd, gaz, wodę, opał, itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, telefon, ubezpieczenie, itp., a także oświadczenie, czy skarżący lub jego domownicy są właścicielami pojazdów mechanicznych – jeśli tak, należało podać ich markę i rok produkcji. Wezwanie, jak wynika z nadesłanego przez właściwy urząd pocztowy potwierdzenia odbioru, zostało odebrane przez skarżącego w dniu 1 września 2014 roku. Tym samym termin do uzupełnienia wniosku upływał z dniem 8 września 2014 roku. Mimo upływu zakreślonego terminu strona nie odniosła się do wezwania. W dniu 9 września 2014 roku na rachunku bankowym tut. sądu odnotowana została wpłata kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Aby dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Zdaniem orzekającego J. N. nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez skarżącego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są wystarczające do wolnej od wątpliwości oceny jego sytuacji materialnej, a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez stronę wykonane. Wątpliwości orzekającego związane były z faktem, iż wykazana przez skarżącego kwota miesięcznych dochodów rodziny (898,57 zł) była na tyle niska, iż trudno przyjąć, aby było możliwe pokrycie z niej kosztów utrzymania trzech osób bez jakiegokolwiek wsparcia, chociażby ze strony pomocy społecznej. Wyjaśnienia wymagała kwestia użytkowania i dochodowości nieruchomości rolnej, której skarżący jest właścicielem, a także pozostałych nieruchomości wymienionych we wniosku jako składniki majątku strony. Orzekający nie dysponował także danymi o wydatkach ponoszonych przez skarżącego i jego rodzinę. Przedłożenie przez skarżącego żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację danych wykazanych w formularzu "PPF", ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej znajduje się skarżący i jego rodzina. J. N. nie wykonał jednak skierowanego do niego wezwania, tym samym uniemożliwił orzekającemu wolną od wątpliwości ocenę jego sytuacji materialnej. Fakt uiszczenia przez stronę wpisu sądowego należnego od złożonej skargi nie pozwala natomiast na stwierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym wniosek strony należało oddalić na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.