II SA/Kr 897/05
WyrokWSA w Krakowie2006-04-05
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Janusz Kasprzycki, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił M.S. uprawnień kombatanckich, opierając się na stwierdzeniu, że w okresie uznanym za działalność kombatancką pełnił służbę wojskową i nie brał udziału w walkach z ugrupowaniami wymienionymi w ustawie, a także czy organ ten wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W szczególności, sąd wskazał na konieczność zbadania akt osobowych skarżącego w wojskowych archiwach w celu ustalenia przebiegu służby oraz analizy materiału dowodowego świadczącego o działalności skarżącego w AK, który został pominięty przez organ.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.S. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, która pozbawiła go uprawnień kombatanckich. Organ stwierdził, że M.S. w okresie uznanym za działalność kombatancką pełnił służbę wojskową i nie brał udziału w walkach z określonymi ugrupowaniami. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że jego jednostka wojskowa walczyła z UPA i Wehrwolfem, a postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone wnikliwie. Po śmierci skarżącego, postępowanie zostało podjęte na wniosek jego wdowy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od organu na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie : AWSA Janusz Kasprzycki AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] listopada 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich M.S. I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] czerwca 2000r., II zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na rzecz skarżącej M.S. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].06.2000 r. Nr[...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., Nr 142, póz. 950 ze zm.) pozbawiono M.S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...].06.1984 r. z tytułu "udziału w walce z reakcyjnym podziemiem od 19.06.1948 r. do 20.08.1948 r. (łącznie 2 miesiące).
Organ stwierdził, że M.S. w okresie zaliczonym przez b. ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Jak wynika z akt sprawy, podczas tej służby nie brał udziału w walkach. z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt 6 ustawy. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął zatem, że M.S. uzyskał uprawnienie kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i wykonując dyspozycję art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach pozbawił M.S. uprawnień kombatanckich. Organ powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego, iż nie jest obowiązany do wyjaśnienia czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i 4 cytowanej ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.S. podnosi, że w trakcie służby wojskowej nie walczył z AK ani innymi oddziałami podziemia niepodległościowego. Walczył natomiast z Wehrwolfem. Sprawę należy wszechstronnie wyjaśnić.
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].11.2000r. Nr[...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l w zw. z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].06.2000r. Organ podtrzymał swoje poprzednie stanowisko dodając, że z akt ZBWOiD wynika, iż M.S. (JW 2174) brał udział w walkach w okolicy Mińska Mazowieckiego, Pułtuska, Ostrołęki, Łomży, Makowa Mazowieckiego i Gąsocina, a w tych okolicach nie działały ugrupowania UPA ani Wehrwolfu. Powołano się też na wykaz nadesłany przez CAW z 22.08.1995 r., z którego wynika, że JW 2174 w latach 1948-1950 nie uczestniczyła w walkach z Wehrwolfem.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.S. zarzuca zarówno naruszenie postępowania administracyjnego (art.7-9, 11-12, 75, 77, 80, 107 § 3 kpa) jak i materialnego (art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach). Twierdzi, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone wnikliwie. Służył w 12 Pułku KB W - Szczecin w okresie od 6.06.1948r. do 2.10.1950r. i z wykazu MON (póz. 162) wynika, że Pułk ten walczył w latach 1948 - 1952 z UPA i Wehrwolfem. Uważa zatem, że ma prawo do statusu kombatanta na podstawie art. l ust. 2 pkt 6 ustawy z 24.01.1991r.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 8.09.2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe, gdyż skarżący zmarł (IISA/Kr 2998/00). Postępowanie zostało podjęte 31.05.2005r. na wniosek wdowy – M.S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § l ustawy z 30.08.2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p. o. p. p. s. a) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2002r. i postępowanie nie zostało zakończone (co ma miejsce w niniejszym przypadku) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy (art. 97 § l ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.).
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
Z wykazu jednostek znajdujących się przy piśmie CAW z 22.08.1995 r. (k. 23-24 akt administracyjnych) wynika, że w okresie w którym służył w 12 Pułku KBW M.S. tj. od 19.06.1948r. do 2.10.1950r. Pułk ten walczył m. in. z UPA. Co prawda skarżący w odwołaniu powołuje się na walki z Wehrwolfem, ale będąc osobą podeszłą w latach, a także z uwagi na upływ czasu może pewnych wydarzeń nie pamiętać. Na zawsze zresztą żołnierze byli informowani o tym, z kim w danym przypadku walka była prowadzona. Należy zatem zbadać akta osobowe skarżącego w wojskowych archiwach CAW aby ustalić dokładny przebieg jego służby w KBW. Ponadto zwrócić należy uwagę na fakt, iż Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych całkowicie pominął zebrany w aktach b. ZBOWiDu materiał dowodowy świadczący o działalności skarżącego w AK (deklaracje do ZBOWiDu - k. 11, życiorys - k. 9, zeznania świadków: T.B. i F.Z. (k. 7 i 8 akt administracyjnych). Materiał ten powinien być bardzo wnikliwie przeanalizowany, gdyż może on również mieć istotne znaczenie dla ewentualnego zachowania uprawnień kombatanckich, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy z 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm.).
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy z 30.08.2002 r. p. o. p. p. s. a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002 r. (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 75, poz. 364 ze zm.) oraz art. 97 S 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło