II SA/Kr 90/02

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska ( spr.) Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2006 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 25 września 2001r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2000 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na rzecz skarżącego W. K. kwotę 10 zł. ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Kr 90/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. Nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 25 ust .2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z późn. zm./, pozbawił W. K. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD w [...] decyzją z dnia [...] maja 1988 r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej [...] .09.1951-[...] .10.1951 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że W. K. w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka, pełnił służbę w Wojsku Polskim. Jak wynika z akt sprawy, podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy. W związku z tym organ stwierdził , że W. K. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. Wskazał również organ, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2 , art. 2 i 4 ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. K. podniósł , że w październiku 1949 r. został powołany do wojska i wcielony do III Brygady KB W, co nie stanowiło jego wyboru. Służbę odbywał przez 2 lata i wykonywał rozkazy. Decyzją z dnia 25 września 2001 r. Nr [...] wy daną na podstawie art. 138 § l pkt l, art. 127 § 3 i art. 129 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia powtórzono w całości ustalenia i oceny dokonane już uprzednio. Podano, że stan faktyczny ustalono na podstawie akt ZboWiD. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję W. K. podtrzymał wcześniejsze zarzuty. Dodał, że po przeszkoleniu jego oddział został skierowany do wschodniej części Polski -[...] , [...] , [...] , [...] , gdzie grasowały oddziały UPA, że bronił ludności cywilnej, oraz że jego kolega ze służby zachował uprawnienia kombatanckie. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z wejściem w życie z dniem l stycznia 2004 r. ustaw : z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej /w skrócie - ppsa/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył; Skarga jest uzasadniona. Stosownie do przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od [...] maja 1945 r. do [...] czerwca 1947 r. Krytycznie ocenić należy wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd jakoby w postępowaniu weryfikacyjnym "Kierownik Urzędu nie był obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i 4 ustawy" . Organ prezentując ten pogląd odwołuje się do "orzecznictwa Sądu Najwyższego" bez wskazania jakichkolwiek bliższych danych. Domyślać się więc można, że chodzi o wyrok Sądu Najwyższego z 21 marca 1996 r. III ARN 80/95 /OSNP 1996/18/261/, którego teza dokładnie pokrywa się z cytowaną przez organ. Nie dostrzega jednak organ, że wyrok ten zapadł w sprawie, w której zastosowanie miały przepisy ustawy sprzed jej nowelizacji ustawą z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, która weszła w życie 31 lipca 1997 r. Przed tą datą przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 nie zawierał w ogóle zdania drugiego. W orzecznictwie późniejszym wyrażono dość jednolicie pogląd odmienny, podzielany przez sąd rozpoznający sprawę niniejszą. W uchwale składu 7 sędziów z dnia 4 marca 2002 r. /ONSA 2002/4/132/ Naczelny Sąd Administracyjny, przywołując także wcześniejsze orzeczenia, stwierdził, że wniosek /zarzut/ osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich. Postępowanie zatem w sprawie pozbawienia uprawnień obejmuje także badanie przesłanek "zachowania uprawnień", o ile oczywiście istnieją ku temu, wynikające z twierdzeń samego zainteresowanego lub zgromadzonego materiału, racjonalne wskazania. Jednym z określonych w ustawie tytułów jest wymienione w art. l ust. 2 pkt 6 "uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu". W materiałach sprawy znajduje się kopia książeczki wojskowej W. K., z której wynika, że skarżący odbywał służbę wojskową w 3 Brygadzie KBW od [...] października 1949 r., następnie [...] stycznia 1950 r. został przeniesiony do [...] II Ba-on , a w dniu [...] lutego 1952 r. został przeniesiony do rezerwy. Tymczasem organ swe ustalenie, iż skarżący nie uczestniczył w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt 6 ustawy odniósł tylko i wyłącznie do krótkiego okresu służby wskazanego w decyzji ZboWiD. W dodatku organ nie wskazał, na jakiej podstawie i dlaczego takiego ustalenia dokonał. W szczególności nie odwołał się nawet do wykazu jednostek KBW pod nazwą "Oddziały KBW walczące ze zbrojnym podziemiem w latach 1945-1954". Dokument taki przedstawiany był natomiast w innych, rozpoznawanych przez tutejszy Sąd sprawach, dotyczących pozbawienia uprawnień /np. II S.A./Kr 2248/0II. W rubryce zatytułowanej "3 Brygada KBW" wpisano walki m.in. z UPA w 1950 i 1951 r. W tej sytuacji ocenić należy, że organ nie wypełnił, mieszczącej się w szerszym obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy, powinności przeprowadzenia porównania i analizy twierdzeń skarżącego, danych zawartych w książeczce wojskowej i danych wynikających z opisanego dokumentu. Rzeczą organu było dokładne ustalenie, na podstawie wszystkich dostępnych dowodów, zgromadzonych i ocenionych z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i 77 i 80 kpa, czy zachodzą przesłanki uzasadniające zachowanie przez W. K. uprawnień kombatanckich. Analiza materiału i wnioski z niej wynikające winny być dokładnie przedstawione w uzasadnieniu decyzji , zgodnie z dyrektywami przepisu art. 107 § 3 kpa. Stosownie do treści art. 145 § l c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane powyżej uchybienia przepisom art. 7, 77 i 107 § 3 kpa przesądzając konieczności zastosowania w/w przepisu. Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu w związku z art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.