II SA/Kr 90/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] decyzją z dnia 29 kwietnia 2011r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 104 § 1 kpa, nakazał A. M. rozbiórkę blaszanego obiektu magazynowego o konstrukcji stalowej i wymiarach ok. 3,00 x 6,00 m wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w T.. W uzasadnieniu PINB wskazał, że przedmiotowy obiekt jest blaszanym obiektem magazynowym o konstrukcji stalowej, niepołączonym trwale z gruntem wybudowanym w roku 1997 jako obiekt tymczasowy dla potrzeb budowy związanej z modernizacją i zmianą sposobu użytkowania sąsiedniego budynku przy ul. [...] stanowiącego własność A. M.. Po zakończeniu cyklu budowy obiekt ten nie został rozebrany i funkcjonuje nadal w niezmienionej formie pełniąc funkcję obiektu magazynowego. PINB ustalił, że inwestorem budowy i właścicielem tego obiektu jest A. M., który nie dysponuje pozwoleniem na jego budowę. Obiekt ten zlokalizowany jest obecnie na działce nr [...] obręb [...] stanowiącej współwłasność osób prywatnych, w tym również A. M.. Działka ta sąsiaduje bezpośrednio z nieruchomością na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w T., dla której powołano Wspólnotę Mieszkaniową interweniującą w sprawie. Organ I instancji przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie i podał, że decyzją z dnia 19 stycznia 2009r. nakazano A. M. rozbiórkę przedmiotowego obiektu, lecz decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia 29 maja 2009r. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania postanowieniem z dnia 29 listopada 2010r. PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na A. M. obowiązek przedstawienia w terminie 3 miesięcy dokumentów niezbędnych do ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej, czyli zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności budowy obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku takiego planu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego obiektu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu tego postanowienia wyczerpująco przedstawiono tryb postępowania właściwy dla omawianego przypadku. Organ I instancji stwierdził, że A. M. nie wywiązał się z nałożonego obowiązku i nie przedłożył dokumentów wskazanych w postanowieniu. W zaistniałej sytuacji PINB uznał, że zastosowanie znajduje art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, który to przepis zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie od decyzji PINB wniósł A. M., zarzucając naruszenie: 1) art. 48 ust. 1 w związku z art. 29 Prawa budowlanego poprzez nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego jako wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy dla tego rodzaju obiektu przepisy Prawa budowlanego nie ustanawiają obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę; 2) art. 7 oraz art. 77 kpa, poprzez niezgodne z istniejącym stanem faktycznym, przyjęcie, że przedmiotowy obiekt, to blaszany obiekt magazynowy, który w rzeczywistości jest wiatą z blaszanym zadaszeniem wykorzystywaną do przechowywania oraz ochrony przed deszczem pudełek i opakowań kartonowych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia 16 października 2012r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 kpa oraz art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, jeśli istnieją przesłanki legalizacji samowoli budowlanej, to organ w pierwszej kolejności powinien podjąć działania zmierzające do powstania stanu zgodnego z prawem. Orzeczenie nakazu rozbiórki należy zatem traktować jako przepis wyjątkowy, stanowiący odstępstwo od ogólnej zasady, a nie jako jedyną i ostateczną decyzję, WINB podkreślił jednak, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Skoro zaś organ I instancji umożliwił inwestorowi wszczęcie procedury legalizacyjnej, zobowiązując inwestora do przedłożenia wymaganych dokumentów, a A. M. w wyznaczonym terminie tych dokumentów nie przedłożył, to strona nie skorzystała z możliwości zalegalizowania przedmiotowego obiektu. To zaś, zdaniem WINB, stanowiło podstawę do wydania nakazu rozbiórki. Ponadto WINB podkreślił, że po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania ustalonego przez organ I instancji uznał go za prawidłowy i stwierdził, iż pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym. W ocenie WINB postanowienie PINB Miasta [...] z dnia 29 listopada 2010r. było prawidłowe. Odnośnie zakwalifikowania przedmiotowego obiektu WINB stwierdził, że obiekt ten wymagał pozwolenia na budowę, ponieważ zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego wymóg zgłoszenia budowy tymczasowych obiektów budowlanych dotyczy jedynie tych obiektów budowlanych, które zostały przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsca nie później niż przed upływem 120 dni od daty rozpoczęcia budowy. Zatem realizacja przedmiotowego budynku gospodarczego, który istnieje dłużej niż 120 dni wymagała pozwolenia na budowę, bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy obiekt istnieje od 1997r. zatem w sprawie winien mieć zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane. WINB wskazał też na pismo Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 marca 2006r., z którego wynika, że już w dniu 24 września 1998r. w organie administracji architektoniczno - budowlanej Firma Handlowa "[...]" dokonywała zgłoszenia ustawienia tymczasowego obiektu na działce nr [...] obręb [...], które zakończyło się zgłoszeniem sprzeciwu decyzją z dnia 29 października 1998r. Skargę na decyzję WINB w K. wniósł A. M., zarzucając jej naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w związku z art. 8 kpa w związku z art. 690 i art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy polegające na braku poczynienia ustaleń dotyczących tego, w czyim posiadaniu znajduje się przedmiotowy blaszany kontener, podczas gdy jest on wykorzystywany wyłącznie przez "[...]" S.A., w związku z realizacją umowy najmu zawartą w dniu 30 marca 2011r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji administracyjnej na podstawie niekompletnego stanu faktycznego oraz bez rozważenia skutków prawnych, które wywoła wykonanie zaskarżonej decyzji, przejawiające się w tym, że podjęcie i przeprowadzenie czynności rozbiórkowych doprowadzi do naruszenia przepisów o ochronie posiadania; 2) art. 7 i art. 77 kpa poprzez nieustalenie wszystkich podmiotów będących uczestnikami postępowania, które powinny uczestniczyć w postępowaniu jako współwłaściciele działki nr [...] obr [...], położonej w T. przy ul. [...]; 3) art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego poprzez błędne zakwalifikowanie stalowego kontenera do składowania środków czystości i narzędzi jako tymczasowego obiektu budowlanego, podczas gdy jest on obiektem - przedmiotem materialnym, ale innym niż tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, do postawienia którego nie jest wymagane pozwolenie na budowę, czy zgłoszenie; 4) art. 30 w związku z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przy wskazaniu w jej sentencji, że na w wybudowanie blaszanego obiektu budowlanego o konstrukcji stalowej i wymiarach ok. 3,00 x 6,00 m wymagane jest pozwolenie na budowę. Skarżący domagał się uchylenia decyzji obu instancji, zasądzenia kosztów postępowania oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę WINB w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 15 lutego 2013r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, oddala skargę. Mając na uwadze powyższe zasady, Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Przepisy Prawa budowlanego w art. 4 podkreślają, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Istotnym ograniczeniem prawa zabudowy stanowi treść art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, z którego wynika, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei ta zasada doznaje wyjątków opisanych w art. 29-31 Prawa budowlanego. Dla kontrolowanego postępowania administracyjnego istotne znaczenie ma prawidłowe odczytanie art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego trafnie zakwalifikowały blaszany obiekt o konstrukcji stalowej i wymiarach ok. 3,00 x 6,00 m wybudowany na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w T. jako tymczasowy obiekt budowlany, gdyż mieści się on w definicji zawartej w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, według której przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Podkreślić trzeba, że z ustaleń dokonanych w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego wynika, że przedmiotowy obiekt istnieje przez okres znacznie przekraczający 120 dni przewidziane w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, na co wskazuje chociażby fakt dokonania w dniu 24 września 1998r. zgłoszenia ustawienia tymczasowego obiektu na działce nr [...] obręb [...]. Ponadto sam skarżący nie kwestionował tego, że przedmiotowy obiekt istnieje przez okres dłuższy niż 120 dni. Skoro zatem przedmiotowy obiekt tymczasowy istnieje przez okres dłuższy niż 120 dni, to wnioskowanie a contrario z treści art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że przedmiotowy obiekt stanowi samowolę budowlaną, gdyż okolicznością niesporną w kontrolowanym postępowaniu było to, że skarżący nie uzyskał stosownego pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie się do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego oznacza, że orzeczenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę musi być poprzedzone procedurą legalizacyjną, w ramach której organy dokonują oceny tego, czy dana budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno - budowlanych. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. W kontrolowanym postępowaniu stosowna procedura legalizacyjna została wszczęta, a postanowieniem z dnia 29 listopada 2010r. PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na A. M. obowiązek przedstawienia w terminie 3 miesięcy dokumentów niezbędnych do ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej, czyli zaświadczenia Prezydenta T. o zgodności budowy obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku takiego planu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego obiektu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Bezspornym jest, że w zakreślonym terminie skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego miał obowiązek wydania wobec inwestora nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu, co jednoznacznie wynika z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. W świetle przedstawionej powyżej wykładni przepisów Prawa budowlanego uznać należy, że zarzuty skargi, wskazujące na nieprawidłowe zastosowanie przez organy przepisów tej ustawy i błędne zakwalifikowanie przedmiotowego obiektu, były niezasadne. Nie mogły też skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji zarzuty dotyczące kwestii obecnego stanu posiadania przedmiotowego obiektu, ponieważ nie ulega wątpliwości, że inwestorem w stosunku do tego obiektu był skarżący, który jest jednym ze współwłaścicieli działki nr [...], a także wraz z pozostałymi współwłaścicielami tej działki był stroną postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 ani też art. 80 kpa, ponieważ wszystkie istotne i mające znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki okoliczności zostały w kontrolowanym postępowaniu ustalone. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja WINB w K. jest zgodna z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.