II SA/Kr 900/16

PostanowienieWSA w Krakowie2017-01-19

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, polegająca na utrzymywaniu się wraz z mężem z niskiego świadczenia emerytalnego i wynagrodzenia za pracę, samodzielnym ponoszeniu opłat i kosztów związanych z codziennym utrzymaniem, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa skarżącej, utrzymującej się wraz z mężem z bardzo niskiego świadczenia emerytalnego i wynagrodzenia za pracę, samodzielnie ponoszącej wszelkie opłaty oraz koszty związane z codziennym utrzymaniem, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w przypadkach osób o trudnej sytuacji materialnej lub gdy środki są bardzo ograniczone i zaspokajają jedynie niezbędne potrzeby egzystencjalne.
Stan faktyczny
Skarżąca T.J. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. dotyczące uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca oświadczyła, że utrzymuje się wraz z mężem z miesięcznego dochodu w wysokości 1.370 zł (emerytura skarżącej 670 zł, wynagrodzenie męża 700 zł). Posiada współwłasność domu i działki. Wskazała na wysokie miesięczne wydatki, w tym podatek od nieruchomości, ubezpieczenie domu, media i koszty leczenia, które znacząco obciążają jej budżet.
Rozstrzygnięcie
I) zwolnić skarżącą T.J. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącej T.J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.

Pełny tekst orzeczenia

II SA/ Kr 900/16 P O S T A N O W I E N I E Dnia 19 stycznia 2017 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T.J. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 maja 2016 r. znak : [....] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą T.J. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącej T.J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek A.O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 maja 2016 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem Z.J. Ich miesięczny dochód wynosi 1.370 zł i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 670 zł oraz wynagrodzenie za pracę męża w wysokości 700 zł. Skarżąca jest współwłaścicielką domu pow. 40 m2 oraz działki o pow. 10 a. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż uzyskuje wraz z mężem bardzo niski miesięczny dochód. Niejednokrotnie brakuje jej środków pieniężnych na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Nie posiada ona żadnych oszczędności. Skarżąca wymieniła zobowiązania i stałe wydatki miesięczne : podatek od nieruchomości -320 zł / za rok, ubezpieczenie domu- 260 zł/ za rok, media- woda- 80 zł, gaz- 45 zł, prąd- 100 zł, śmieci- 20 zł, koszty leczenia – 260 zł. Wszystkie powyższe opłaty rozliczane w miesięcznym cyklu rozliczeniowym. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącej, utrzymywanie się wraz z mężem jedynie z bardzo niskiego świadczenia emerytalnego i wynagrodzenia za pracę, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat oraz kosztów związanych z codziennym utrzymaniem - uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło