II SA/Kr 902/01

WyrokWSA w Krakowie2005-05-09

Skład orzekający: Andrzej Irla, Izabela Dobosz, Stanisław Biernat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która uzyskała je z tytułu służby w Milicji Obywatelskiej w okresie utrwalania władzy ludowej, nie badając jednocześnie jej potencjalnej działalności partyzanckiej lub w Ruchu Oporu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania (art. 7 i 77 kpa), nie wyjaśniając wyczerpująco stanu faktycznego. Wbrew twierdzeniom organu, fakt służby w MO w okresie utrwalania władzy ludowej nie wyklucza automatycznie posiadania uprawnień kombatanckich z innych tytułów, np. działalności partyzanckiej. Organ powinien był zbadać te okoliczności, zwłaszcza że skarżący podniósł je w toku postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący M.A. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uzyskał je z tytułu służby w Milicji Obywatelskiej w okresie utrwalania władzy ludowej. Organ uznał, że ta działalność nie jest już podstawą do posiadania uprawnień. Skarżący w toku postępowania odwoławczego podniósł, że był partyzantem i działał w Ruchu Oporu, wnosząc o zaliczenie tej działalności. Organ odwoławczy utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, argumentując, że termin na składanie nowych wniosków upłynął, a podniesione okoliczności nie mogą wpłynąć na posiadane uprawnienia. Skarżący złożył skargę do sądu, opisując swoją działalność i dołączając zeznania świadków.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 maja 2005r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Andrzej Irla Sędziowie NSA Izabela Dobosz (spr) Stanisław Biernat Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2005r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001r. Nr: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I uchyla zaskarżoną decyzję, II zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego M. A. kwotę 10 zł (dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt IISA/Kr 902/ 01 UZASADNIENIE Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r. Nr 142, póz. 950 ze zm. ) pozbawiono M.A., uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...]1980r. z tytułu utrwalania władzy ludowej [...].07.1945 – [...].08.1946r., łącznie 1 rok i 2 miesiące ( zaświadczenie ZBOWiD Nr [...] ). Jak ustalono na podstawie akt b.ZBOWiDu M.A. w okresie uznanym przez ZBOWiD za działalność kombatancką pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził zatem, że uzyskał na mocy dotychczas obowiązujących przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", co skutkuje obecnie ich pozbawieniem na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, iż organ nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.A. twierdzi, że był partyzantem od stycznia 1943r. do lipca 1945r., że uczestniczył w akcjach zbrojnych jako zwiadowca, m.in. w akcji rozbrojenia oddziału niemieckiego w miejscowości W. i uwolnienia jeńców wziętych do kopania okopów. Służył w oddziale partyzanckim pod dowództwem W.Ł. i W.K. ; w oddziale tym byli m.in. I.Ł. i J.C. . Uczestniczył w ukrywaniu W.K. ściganego przez Niemców oraz likwidacji żandarma niemieckiego w miejscowości D. . Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 w zw. z art. 127§3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, póz. 950 ze zm. ), utrzymano w mocy decyzję własną z [...].2000r. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, a wobec podniesionej kwestii działalności w Ruchu Oporu ( o czym brak wzmianki w dokumentacji ZBOWiD ) powołał się na to, że ustawowy termin składania nowych wniosków o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 cytowanej ustawy upłynął w dniu 31.12.1998r. Nie jest zatem możliwe, jak twierdzi organ rozpoznanie wniosku, a fakt ten nie może mieć wpływu na przebieg postępowania w sprawie posiadanych przez M.A. uprawnień kombatanckich. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.A. opisuje swoją działalność w Ruchu Oporu i wnosi o zaliczenie mu tej działalności na podstawie zeznań żyjących świadków. Dodaje, że do 31.12.1998r. nie dbał o to, aby wyrobić sobie uprawnienia kombatanckie z tytułu tej działalności, gdyż posiadał uprawnienia z tytułu "utrwalania władzy ludowej". Do skargi dołącza potwierdzone zeznanie świadka S.J. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3§ 1 ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97§ 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ). Sądowa kontrola wykazała naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie zaświadczenia KWMO w K. z [...].1979r. ( k. [...] akt administracyjnych ), iż "pełnił służbę w organach MO na terenie woj. kieleckiego w okresie od [...].1945r. do [...].1946r. i w tym okresie brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem o utrwalenie władzy ludowej". Działalność w MO w latach 1944-1956 nie rodzi w świetle przepisów ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) uprawnień kombatanckich, a art. 25 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy nakazuje pozbawić uprawnień kombatanckich osoby " które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Organ jednak nie zwrócił uwagi na deklarację oraz życiorys skarżącego ( k. [...] akt ), z których wynika, że nie tylko służył on w MO, ale również walczył w "kompanii operacyjnej", co rodzi konieczność ustalenia z kim walczył skarżący, z uwagi na treść art. 25 ust. 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "c" ustawy o kombatantach (...). Zbadanie tych okoliczności ma istotny wpływ na kwestię pozbawienia uprawnień kombatanckich. Jeśli organ stwierdzi, że wymienione przesłanki nie zachodzą, winien rozważyć kwestię ewentualnego zachowania przez skarżącego uprawnień w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach (...). Jak wynika bowiem z uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3.12.2001r. ( sygn. akt OPS 11/01 ) przepis art. 22 ust. 3 nie dotyczy sytuacji kombatanta, który w trakcie postępowania weryfikacyjnego powołuje się na inny tytuł działalności kombatanckiej. Nadto należy stwierdzić, że art. 22 ust. 3 ustawy ( ... ) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 15.04.2003r. ( Dz. U. Nr 72, poz. 658 ) został uznany za niezgodny z art. 2 i 32 Konstytucji R.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę z uwagi na fakt, że skarżący podniósł kwestię działalności partyzanckiej dopiero w toku postępowania odwoławczego, a także z uwagi na szybkość dalszego postępowania uchylił wyłącznie zaskarżoną decyzję. Z powyższych powodów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w zw. z art. 97§ 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło