II SA/Kr 904/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara - Dubiel WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 kwietnia 2024 r., znak: SKO.OŚ/4170/10/2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu oddala skargę. Decyzją z dnia 19 października 2023 r. znak: [...], działając na podstawie art. 9 zb ust. 1 w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 oraz art. 3 b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1469 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1530), Obwieszczenia Ministra Klimatu z 9 września 2020 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2021 (Dz.U. z 2020 r. poz. 961) oraz art. 104 k.p.a., Prezydent Miasta N. nałożył na przedsiębiorcę – P. Sp. z o. o. z siedzibą w N. administracyjną karę pieniężną w wysokości 29531,00 zł (słownie: dwadzieścia dziewięć tysięcy pięćset trzydzieści jeden 00/100 złotych) za nieosiągnięcie w 2021 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że pismem z dnia 15 czerwca 2023 r. Prezydent Miasta N. zawiadomił P. Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (data doręczenia: 19 czerwiec 2023 r.). W toku postępowania ustalono, iż P. Sp. z o.o. w dniu 31 stycznia 2022 r. złożyła sprawozdanie z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2021 r., w celu wykonania obowiązku wynikającego z art. 9n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Złożone sprawozdanie, po dokonanych korektach zostało ostatecznie zatwierdzone i zaakceptowane w dniu 3 czerwca 2022 r. W sprawozdaniu, zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 9n ust. 4 przywołanej ustawy, została zamieszczona informacja o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Organ wskazał, że zgodnie z art. 9g pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości był obowiązany do osiągnięcia za rok 2021 poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, co najmniej 20% wagowo. Sposób obliczenia ww. poziomu obowiązującego w 2021 r. został określony w Rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1530). Organ podniósł, że osiągnięty w roku 2021 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu frakcji odpadów komunalnych jest niższy niż wymagany poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych dla roku 2021, gdyż P. Sp. z o.o. osiągnęło 8 %, czyli o 12 % mniej niż wymagany poziom. A zatem, spółka nie osiągnęła w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Tymczasem zgodnie z art. 9x ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku osiągnięcia wskazanych przepisami poziomów, podlega karze pieniężnej. Jak podał organ, pismem z dnia 12 lica 2023 r. spółka wniosła o odstąpienie od wymierzenia kary za nieosiągnięcie w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Uzasadniając wniosek wskazała, że nie ma realnych narzędzi przymusu, by wpłynąć na właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, którzy odmawiają segregowania śmieci; jako wykonawca usługi polegającej na odbieraniu odpadów dochowała należytej staranności wykonując swoje obowiązki, jednak nie osiągnęła poziomu z przyczyn od niej niezależnych; przyczyna ww. stanu rzeczy jest braku segregacji po stronie właścicieli nieruchomości; Miasto N. nie poniosło szkody w związku z nieosiągnięciem ww. poziomu recyklingu, a nadto nie nałożyło na właścicieli nieruchomości obsługiwanych przez stronę kary za niewłaściwe zbieranie odpadów. komunalnych; miasto nie prowadziło właściwej kampanii edukacyjnej wobec właścicieli nieruchomości. Zdaniem spółki z przyczyn ww. zachodzą podstawy do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. Organ wyjaśnił, że nałożenie kary za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych jest obligatoryjne. Art. 9g ust. 1 w związku z art. 3b ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na wszystkie podmioty odbierające odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych obowiązek osiągnięcia poziomu recyklingu przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych najmniej 20%. Karze podlega każdy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje tego obowiązku. Ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej przez organ właściwy do jej nakładania w drodze decyzji (por. 9x ust. 2 ww. ustawy). Zdaniem organu, wbrew twierdzeniom Spółki, ma ona środki przymusu, które materializują się poprzez egzekwowanie obowiązków umownych. Spółka może bowiem egzekwować od właścicieli nieruchomości nie tylko ekologiczne, ale przede wszystkim prawnie obowiązujące zachowania w zakresie segregacji odpadów. Brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz brak reakcji P. Sp. z o. o. na niewłaściwą segregację, przyczyniło się do szkody, jaką poniosło Miasto N. Nadto obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych weryfikuje firma odbierająca odpady na podstawie art. 6ka ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W roku 2021 Spółka nie powiadomiła Prezydenta Miasta o żadnym przypadku niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez właścicieli nieruchomości obsługiwanych przez stronę. Chybiony, wedle organu, jest także argument, że strona nie osiągnęła poziomu z przyczyn od niej niezależnych, skoro podmiot odbierający odpady komunalne nie sygnalizował nieprawidłowości i nie reagował w sposób określony zapisami ustawy na niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Miasto N. poniosło szkodę w postaci obniżenia osiągniętego przez gminę w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, na co wpływ miał m.in. bardzo niski poziom recyklingu osiągnięty przez P. Sp. z o.o. Chybiony jest zarzut, że miasto nie prowadziło właściwej kampanii edukacyjnej wobec właścicieli nieruchomości. Zasady prawidłowej segregacji odpadów komunalnych obowiązują od 2013 r. tj. od wprowadzenia na terenie miasta systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Urząd Miasta N. prowadzi kampanie edukacyjne, udostępnia strony internetowe z powszechnie dostępnymi materiałami edukacyjnymi. Dostępna jest również wyszukiwarka odpadów umożliwiająca wyszukanie odpadu wraz z informacją, do jakiego pojemnika jest przeznaczony. Stopnia naruszenia prawa nie można też uznać za znikomy, ponieważ strona jest profesjonalistą, który nie dochował należytej staranności w zakresie dążenia do osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, a nadto osiągnięty poziom znacznie odbiegał od ustawowego. Organ dodał, że poziom recyklingu osiągnięty przez P. Sp. z o.o. w 2021 r., znacznie odbiega od ustawowego (wymagany poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia za 2021 rok wynosił 20% natomiast strona osiągnęła poziom w wysokości 8%, co daje różnicę 12%). Osiągnięty przez P. Sp. z o.o. niski poziom recyklingu jest zjawiskiem społecznie niepożądanym, które należy ocenić negatywnie. Stopień społecznej szkodliwości czynu jest wysoki, bo środowisko, w którym żyjemy wymaga troski, w związku z tym jednym z ważniejszych aspektów dbania o nie jest prawidłowa segregacja. Z właściwie posegregowanych odpadów można uzyskać materiały, które posłużą do produkcji nowych dóbr. Z kolei kara jest środkiem mającym na celu mobilizowanie podmiotu do prawidłowego wykonywania obowiązków w zakresie prowadzonej działalności, w tym również dbania o środowisko. Co więcej, spółka już w 2020 r. nie osiągnęła wymaganego poziomu, w związku, z czym zaprzestanie tego naruszenia prawa w 2021 r. nie nastąpiło. Wobec powyższego, w niniejszym nie istnieje podstawa do odstąpienia od wymierzenia przedmiotowej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. Jeśli chodzi o zastosowanie art. 189 §1 pkt 2 k.p.a. organ stwierdził, że spółka nie przedłożyła żadnego dowodu potwierdzającego nałożenie kary pieniężnej za to samo przewinienie przez inny uprawniony organ administracji publicznej, a także dowodu na potwierdzenie informacji o tym, że została prawomocnie ukarana za wykroczenie skarbowe lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Karę pieniężną organ obliczył na podstawie art. 9 z ust. 3 ww. ustawy i wyniosła ona 29 531,16 zł. Zgodnie z art. 63 §1 ordynacji podatkowej w zw. z art. 9 zf ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ww. kwotę zaokrąglono do pełnych złotych tj. 29531,00 (dwadzieścia dziewięć tysięcy pięćset trzydzieści jeden złotych). Od powyższej decyzji odwołanie wniosła P. sp. z o.o. z siedzibą w N. Decyzją z dnia 12 kwietnia 2024 r. znak: SKO.OŚ/4170/10/2024, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 9x, art. 9g i 3aa ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2023, poz. 1469) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przywołał treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że poziom osiągniętego recyklingu w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych ustalany jest na podstawie sprawozdań składanych przez podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości stosownie do art. 9n ust. 4 u.c.p.g. Organ odwoławczy ustalił, że na podstawie złożonego przez przedsiębiorcę P. Sp. z o.o. w dniu 31 stycznia 2022 r. sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi, zaakceptowanego i zatwierdzonego ostatecznie w dniu 3 czerwca 2022 r. ustalono, że poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów w roku 2021 osiągnął 8 % w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Jest wiec o 12% niższy od wymaganego poziomu wynoszącego w 2021 r. 20%. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. karę pieniężną oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. W niniejszej sprawie stawka za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku wynosi 276,21 zł , natomiast brakująca masa odpadów komunalnych do poziomu wymaganego w 2021 r. wynosi 106,9156 mg. Dokonując matematycznego przemnożenia wysokość kary wynosi 29 531,16 zł (K=276,21 zł/Mg x 106,6156Mg). Wysokość kary wymierzona została w sposób prawidłowy. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że kara pieniężna nakładana za uchybienie obowiązkowi ma wyraźną podstawę w przepisie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Nie jest ona przy tym oparta na zasadzie winy, lecz ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest następstwem naruszenia prawa. Nadto w dniu 4 września 2021 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a więc obowiązywało w roku 2021 za który nałożona została administracyjna kara pieniężna na P. sp. z o.o. za nieosiągnięcie w 2021 roku w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie należało rozważyć czy nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wymienione w art. 189 f k.p.a. Zdaniem organu w niniejszej sprawie zastosowanie instytucji odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej nie znajduje jednak uzasadnienia. Nie można bowiem stwierdzić, że waga naruszenia jest znikoma, bowiem naruszenie to posiada wysoki stopień społecznej szkodliwości. Środowisko naturalne wymaga ochrony, czemu służyć ma segregacja odpadów komunalnych oraz ich recykling i przetwarzanie stwarzające możliwość do ponownego wykorzystania odpadów. Stąd też w niniejszej sprawie nie było podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary. Podsumowując organ wskazał, że wszystkie istotnie okoliczności faktyczne sprawy zostały w postępowaniu ustalone, a głównym dokumentem z którego te okoliczności wynikały było zatwierdzone w dniu 3 czerwca 2022 r. sprawozdanie Spółki z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za rok 2021. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła P. sp. z o.o. z siedzibą w N. Strona skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: - art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez wymierzenie spółce kary za nieosiągnięcie w 2021 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu mimo, iż sposób obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych został określony dopiero ww. rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r., które weszło w życie dopiero w dniu 4 września 2021 r., zaś poprzedzające je rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych z dnia 14 grudnia 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 2167) utraciło moc w dniu 31 grudnia 2020 r., co uniemożliwiło spółce realizację nałożonego obowiązku, skoro nie były określone parametry tego obowiązku; - art. 7, art. 8 §1 i art. 77 §1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego co do przyczyn nieosiągnięcia w 2021 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, czego skutkiem było błędne przekonanie organu, iż nieosiągnięcie tych poziomów w 2021 r. było zawinione przez spółkę oraz, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma, a Strona nie zaprzestała naruszania prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Strona skarżąca uzupełniła swoje rozważania, przedkładając stanowisko w załączniku do protokołu rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy przy tym wskazać, że na mocy art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. W wyniku rozpoznania sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta N. o nałożeniu na skarżącą P. sp. z o.o. z siedzibą w N. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 29.531 złotych za nieosiągnięcie w 2021 roku w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519, z późn. zm.; dalej: u.c.p.g.). Zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Stosownie do art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. W świetle art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. poziom ten wynosił - za rok 2021 - "co najmniej 20% wagowo". Karę, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (dalej: P.o.ś.), i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.c.p.g.). Wspomnianymi przepisami wydanymi na podstawie art. 290 ust. 2 P.o.ś. są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. poz. 2490; dalej: rozporządzenie RM). Zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt II wiersz 1051 tabeli, obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 września 2020 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2021 (M. P. z 2020 r. poz. 961) wydanym na podstawie art. 291 ust. 2 P.o.ś., stawka opłat za umieszczenie na składowisku zmieszanych odpadów komunalnych wynosi 276,21 zł/Mg. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1530, dalej: rozporządzenie MKŚ), poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się zgodnie ze wzorem: P = Mr/Mw x 100% gdzie: P - oznacza poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, wyrażony w %, Mr - oznacza łączną masę odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi, wyrażoną w Mg, Mw - oznacza łączną masę wytworzonych odpadów komunalnych, wyrażoną w Mg. Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 (art. 9zb ust. 1 u.c.p.g.). Podmiot, na który nałożono karę pieniężną, jest obowiązany uiścić tę karę w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 9zd ust. 1 u.c.p.g.). Do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 9zf u.c.p.g.). W świetle treści tych przepisów nie może ulegać wątpliwości, że obowiązek osiągnięcia wynikających z przepisów poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, obciąża przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości niezależnie od takiego samego obowiązku ciążącego na gminie czy innych przedsiębiorcach również odbierających odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości. Odpowiedzialność przedsiębiorcy za osiągnięcie wynikających z przepisów poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych jest zatem jego indywidualną odpowiedzialnością, niezależną od tego, czy wymagany poziom udało się w danym roku osiągnąć w gminie. Podkreślenia wymaga również, że poziom osiągniętego recyklingu w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych ustalany jest na podstawie sprawozdań składanych przez podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości stosownie do art. 9n ust. 4 u.c.p.g., który stanowi: "Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany zamieścić w rocznym sprawozdaniu także informacje o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, poziomie ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz poziomie składowania". W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżąca spółka, jako podmiot odbierający odpady komunalne od mieszkańców, była zobowiązana do osiągnięcia w 2021 roku pułapu recyklingu na poziomie co najmniej 20%. Okolicznością bezsporną jest również, że poziom ten przez spółkę nie został osiągnięty. W tym zakresie organy oparły się na złożonym przez spółkę sprawozdaniu, z którego wynikało, że spółka osiągnęła poziom 8,12%. W ślad za tym prawidłowo ustalono wysokość kary, stosując w tym zakresie przepisy rozporządzeń RM i MKŚ. W ocenie Sądu nie jest trafna argumentacja Spółki kwestionująca wysokość kary, ze względu na to, że rozporządzenie MKŚ uchwalone zostało i weszło w życie w trakcie roku 2021 r., którego dotyczy kara. Kluczowe jest w tym kontekście, że wymagany na rok 2021 pułap recyklingu został określony w ustawie. W roku tym nie obowiązywało również rozporządzenie Ministra Środowiska z 14 grudnia 2016 r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz. U. poz. 2167, dalej: rozporządzenie MŚ), które utraciło moc z dniem 31 grudnia 2020 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2361), według którego – zdaniem Spółki – osiągnęłaby ona wyższy poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia (16%). Zwrócić należy uwagę, że w uzasadnieniu do projektu noweli u.c.p.g. (zamieszczonego na stronie sejm.gov.pl., druk nr 723), która doprowadziła do uchylenia rozporządzenia MŚ z 2016 r. wskazano, że: "Zaproponowane zmiany w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 1 ustawy) mają na celu umożliwienie osiągnięcia przez gminy wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Zgodnie z proponowanymi przepisami gminy będą obowiązane osiągnąć za 2020 r. poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła w wysokości co najmniej 50% wagowo. Obecnie obowiązujące przepisy art. 3b, zgodnie z którymi przy obliczaniu poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia uwzględnia się całkowitą masę odpadów komunalnych, stanowią nadregulację prawa krajowego względem prawa Unii Europejskiej. Brak zmiany sposobu liczenia ww. poziomu za 2020 r. w konsekwencji może doprowadzić do strat budżetów gminnych z tytułu nakładanych przez Inspekcję Ochrony Środowiska kar szacowanych w skali całego kraju na ok. 900 mln zł. Stąd proponuje się w 2020 r. powrót do dopuszczalnej prawem wspólnotowym metody obliczania poziomów stosowanej w 2019 r. i latach wcześniejszych. W związku z powyższym dodano art. 3aa, który umożliwi gminom osiągnąć za 2020 r. poziom 50% recyklingu i przygotowania do ponownego użycia wyłącznie w odniesieniu do następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. W art. 3aa określono wymagany poziom recyklingu dla odpadów budowlano-rozbiórkowych, który będzie wyliczany po raz ostatni za rok 2020. W związku z powyższym w art. 3b uchylono ust. 2, co oznacza, że w 2021 r. i w latach następnych dla odpadów budowlanych i rozbiórkowych nie będą wymagane poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Jednocześnie projektowany art. 3b ust. 1c przesądza wprost, że odpady te nie są wliczane do poziomów określonych dla odpadów komunalnych." Przywołane uzasadnienie wskazuje zatem, że zmiana, która nastąpiła w rozporządzeniu MKŚ z 2021 r. względem rozporządzenia MŚ z 2016 r. była zmianą dokonaną w istocie na poziomie ustawy, a rozporządzenie stanowiło jedynie uszczegółowienie regulacji ustawowej, której jednak nie modyfikowało. Brak było zatem jakichkolwiek podstaw, by w tej sytuacji powoływać się na regulację wcześniejszą (rozporządzenie MŚ z 2016 r.), a w rozporządzeniu MKŚ doszukiwać się niedopuszczalnego retroaktywnego działania prawa. W okolicznościach sprawy niezasadny okazał się zarzut naruszenia norm procesowych w postaci art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej organy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny, a postępowanie dowodowe koncentrowało się na ustaleniach wynikających ze sprawozdania złożonego przez samą stronę skarżącą. W skardze akcentowano brak ustalenia przyczyn nieosiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu przez spółkę w kontekście przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej. Przypomnieć wypada w tym miejscu, że uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r. o sygn. akt III OPS 1/21 (ONSAiWSA 2022, nr 5 poz. 63) potwierdza, iż do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stosuje się art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo oceniły, że powyższe przesłanki nie zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Nie zachodzi tu przypadek znikomego naruszenia prawa. Obowiązki realizowane przez skarżącą – jako profesjonalny podmiot zajmujący się gospodarowaniem odpadami – mają doniosłe znaczenie społeczne i środowiskowe zarazem. Ocena realizacji celów u.c.p.g. w zakresie segregowania odpadów i recyklingu musi być powiązana z istotnymi wartościami znajdującymi odzwierciedlenie nie tylko w prawie krajowym, ale także w prawie unijnym. O znikomości naruszenia prawa nie może być mowy, gdy naruszenie w szkodliwy sposób wpływa na środowisko. Spółka nie może się przy tym zasłaniać biernością mieszkańców, od których odbiera odpady, zwłaszcza jeśli nie wykazuje, że podejmowania jakieś czynności zmierzające do wyegzekwowania obowiązków mieszkańców w zakresie segregacji śmieci, w tym, by zawiadamiała organ wykonawczy gminy o niedopełnieniu przez mieszkańców obowiązków związanych z segregacją odpadów, choć zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. – miała taki obowiązek. Z akt sprawy nie wynika, by w tym konkretnym przypadku popełnienie deliktu, tudzież jego skala miała związek z trwającą w 2021 r. pandemią COVID-19 i wprowadzonymi w związku z tym obostrzeniami. W tym kontekście skarżąca poprzestała jedynie na przywołaniu artykułów prasowych, które nie odnoszą się do sytuacji skarżącej. W tym stanie rzeczy Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.