II SA/Kr 904/25

WyrokWSA w Krakowie2026-01-15

Skład orzekający: Jacek Bursa, Mirosław Bator, Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza zabudowę wielorodzinną i usługową na terenie sąsiadującym z terenami zabudowy jednorodzinnej, narusza prawo własności właścicieli tych terenów i przekracza władztwo planistyczne gminy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza zabudowę wielorodzinną i usługową na sąsiednich działkach, nie narusza prawa własności skarżących ani nie przekracza władztwa planistycznego gminy. Sąd stwierdził, że choć plan miejscowy może ograniczać prawo własności, to w tym przypadku ingerencja mieściła się w granicach prawa i była proporcjonalna do celów rozwoju gminy, nie godząc w istotę prawa własności skarżących, którzy nadal mogli korzystać ze swoich nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem.
Stan faktyczny
Skarżący, właściciele działek położonych w terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zmiana ta dopuściła na sąsiednich działkach zabudowę wielorodzinną i usługową. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów dotyczących zasad i trybu sporządzania planu, przekroczenie władztwa planistycznego, naruszenie prawa własności, zasady równości i interesu prywatnego. Organ administracji argumentował, że procedura planistyczna przebiegła prawidłowo, a zmiana planu była zgodna ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz uwzględniała interes publiczny i potrzeby rozwoju gminy.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie WSA Mirosław Bator WSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. K., A. S., G. S., J. D., M. S., J. P., J. P.1 i E. P. % na uchwałę Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z dnia 31 maja 2023 r. nr Ll.494.2023 w przedmiocie zmiany części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego miejscowość Białka w gminie Maków Podhalański przyjętego uchwałą nr XI.94.2019 Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z dnia 30 października 2019r. i ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego, póz. 8236 z dnia 25 listopada 2019 r. skargę oddala. W dniu 31 maja 2023 r. Rada Miejska w Makowie Podhalańskim podjęła uchwałę Nr LI.494.2023 w sprawie zmiany części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego miejscowość Białka w gminie Maków Podhalański przyjętego Uchwałą Nr XI.94.2019 Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z dnia 30 października 2019 r. i ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego, poz. 8236 z dnia 25 listopada 2019 r. Uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 8 i art. 29 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977) oraz w związku z uchwałami intencyjnymi: uchwałą Nr XXIX.278.2021 Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z dnia 26 maja 2021 r. oraz uchwałą Nr XXIX.277.2021 Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z dnia 26 maja 2021 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania zmiany części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego miejscowość Białka w gminie Maków Podhalański. Pismem z dnia 12 czerwca 2025 r. E. K., A. S., G. S., J. D., M. S., J. P., J. P.1 i E. P. wnieśli skargę na powyższą uchwałę Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim, domagając się stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części tekstowej i graficznej w odniesieniu do terenu działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oznaczonej na rysunku planu miejscowego symbolem "1MWU". Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa dotyczących istotnych zasad i trybu jego sporządzania, co skutkuje nieważnością przedmiotowej uchwały, w szczególności: 1) art. 1 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 140 Kodeksu cywilnego, poprzez przekroczenie przez organ planistyczny władztwa planistycznego polegającego na bezpodstawnym ustaleniu dominującego przeznaczenia działki pod zabudowę usługową, podczas gdy zgodnie zarówno z interesem publicznym, jak i prywatnym działka winna być przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną. 2) art. 1 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez naruszenie interesu prywatnego i ustalenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usługowej, celem zabudowy terenu 8 blokami mieszkalnymi, podczas gdy jest to teren wiejski i dotychczas był przeznaczony na zabudowę budynkami jednorodzinnymi. 3) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie w postanowieniach uchwały zasady równości wszystkich wobec prawa poprzez niczym nieuzasadnione zróżnicowanie przeznaczenia terenu wiejskiego wyłącznie zabudowanego budynkami jednorodzinnymi na przeznaczenie obszaru pod zabudowę wielorodzinną i usługową. 4) art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie istoty prawa własności skarżących i uniemożliwienie im korzystania z nieruchomości w sposób jak dotychczas, bowiem w tym miejscu ma powstać 8 bloków. 5) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych w postaci tego, iż dotychczas teren stanowił zabudowę jednorodzinną i kierowanie się jedynie interesem publicznym w sprawie, z pominięciem interesu mieszkańców. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że przedmiotowy teren stanowi obszar domów jednorodzinnych. E. K. jest właścicielką działki o nr ewid. [...] i [...] położonych w Białce, A. S. i G. S. są właścicielami działki o nr [...] położonej w Białce, J. D. jest właścicielem działki [...] położonej w Białce, M. S. jest właścicielką działek o nr ewidencyjnych [...] i [...] położonych w Białce, J. P., J. P.1 i E. P. są właścicielami działek o nr [...] i [...] położonych w Białce. Wszystkie wskazane powyżej działki ewidencyjne znajdują się na terenie oznaczonym symbolem 6.MU-3, przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Zaskarżoną uchwałą wprowadzono zmiany charakteru zagospodarowania terenu, tj. wprowadzono obszar zabudowy mieszanej - mieszkaniowej wielorodzinnej i usługowej, celem pełnienia funkcji przez ten obszar związanej z usługami, produkcją, ale także mieszkalnictwem. Rada Gminy uzasadniła tą zmianę dostosowaniem polityki przestrzennej gminy do istniejących potrzeb i możliwości rozwoju. Skarżący uważają zatem, że posiadają interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. W ocenie skarżących, projekt planu zagospodarowania przestrzennego nie realizuje wymogów, wynikających z art. 1 ust. 2-4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Godzi w prawo własności. Teren stanowi teren wiejski. Dotychczas była na nim zabudowa jednorodzinna. Obecnie teren ma być przeznaczony pod inwestycje deweloperskie, celem zabudowy mieszkaniowo-usługowej, tj. budowy 8 bloków mieszkalnych. Zdaniem skarżących, treść uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bezzasadnie ingeruje w prawo własności, znacząco przy tym ograniczając im możliwość swobodnego korzystania i rozporządzania nieruchomością. Z racji aktualnego przeznaczenia terenu nieruchomości, która od lat przyczynia się do zaspokajania potrzeb mieszkańców domów jednorodzinnych wprowadzona w projekcie zmiana przeznaczenia przedmiotowych terenów jest więc sprzeczna z interesem społecznym. Skarżący wskazali, że przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest nieadekwatne do faktycznego przeznaczenia nieruchomości, wobec czego doszło do naruszenia przez organ art. 1 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W opinii skarżących, rada gminy kieruje się zyskiem i swoim wyłącznie interesem, pomijając partykularne interesy osób zamieszkujących w sąsiedztwie gruntów przeznaczonych na budownictwo wielorodzinne. Skarżący stwierdzili, że prawodawca rozróżnia pojęcie "zasad sporządzania planu" oraz "trybu jego sporządzania". Tryb sporządzania planu odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmują organy gminy w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego. Pojęcie zasad sporządzania planu interpretowane jest zaś traktowana jako zbiór wartości i merytorycznych wymogów kształtowania polityki przestrzennej przez uprawniony do tego organ. Zasady sporządzania aktu planistycznego dotyczą więc zawartości aktu planistycznego (jego części tekstowej i graficznej), a w szczególności zawartych w nim ustaleń (art. 15 ust. 2 i ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Skarżący podkreślili przy tym, że w obu przypadkach prawodawca zastrzegł, że takie naruszenie winno mieć charakter istotny. Nie każde zatem naruszenie zasad i trybu sporządzania planu będzie skutkowało nieważnością aktu planistycznego. Do kategorii "istotnych" naruszeń prawa należy zaliczyć naruszenia znaczące, wpływające na treść uchwały, dotyczące meritum sprawy. Naruszenie istotne to takie naruszenie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, gdy przyjęte ustalenia planistyczne są jednoznacznie odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego. Zdaniem skarżących, w odniesieniu do terenu działki nr [...] własności A. i G. S. nie uwzględnia się faktu, że na wskazanych działkach w/w właściciele planują budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacją fotowoltaiczną. Organ planistyczny powinien uwzględnić jej dotychczasowe zagospodarowanie oraz potencjalne zagospodarowanie, wypływające z przeznaczenia działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ planistyczny naruszył więc prawo własności skarżących oraz przekroczył władztwo planistyczne, co uczyniono z naruszeniem zasady proporcjonalności i równości. Zdaniem skarżących, przy uchwalaniu planu miejscowego nie wyważono w sposób prawidłowy interesów dotychczasowych mieszkańców domów jednorodzinnych przejawiających się w sposobie korzystania i zagospodarowania własnych działek, naruszając tym samym prawo dotychczasowych mieszkańców do dostępu do infrastruktury drogowej, prawo do dostępu do światła słonecznego oraz prawo do "widoku z okien" co prowadzić może do naruszenia dóbr osobistych skarżących. Skarżący wyjaśnili, że zasadę władztwa planistycznego gminy ustanawia przepis art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym władztwo planistyczne jest kompetencją gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami kształtowania polityki przestrzennej. Obejmuje ono samodzielne ustalenie przez gminę przeznaczenia terenów, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy. Ustalenia planu mogą ograniczać własność i takie regulacje nie stanowią naruszenia prawa, o ile dzieje się to z poszanowaniem prawa, w tym chronionych wartości konstytucyjnych, w tym prawa własności - również z uwzględnieniem zasady proporcjonalności (art. 64 Konstytucji RP) i zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Skarżący podnieśli, że władztwo gminy nie może niweczyć praw jednostkowych (indywidualnych), a do takiej sytuacji dochodzi, gdy organ planistyczny nie uwzględnia zasady domniemania legalności istniejącej zabudowy. Przekroczenie przez organ uprawnień planistycznych przez niezgodne z zasadą proporcjonalności i równości ograniczenie prawa własności nieruchomości, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powyższa norma wskazuje na potrzebę rozważenia interesów nieruchomości sąsiednich wobec nieruchomości, na której dopuszcza się zabudowę wielorodzinną oraz zbadania zakresu oddziaływania potencjalnie dopuszczalnej zabudowy na istniejące budynki mieszkalne i mieszkańców ich zamieszkujących. W ocenie skarżących, zaskarżona uchwała pozostaje w oderwaniu od ogólnej koncepcji rozwoju przedmiotowego obszaru, albowiem wraz z podjęciem uchwały o zmianie przeznaczenia działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] z dotychczasowego na oznaczone symbolem 1 MWU -"teren zabudowy wielorodzinnej i usługowej" nie przewidziano rozbudowy istniejących ciągów komunikacyjnych w obrębie dróg stanowiących drogi dojazdowe do potencjalnie zabudowanych zabudową' wielorodzinną nieruchomości. Aktualnie wszelkie drogi dojazdowe stanowiące dojazd do obszarów objętych zmianami w zaskarżonej uchwale posiadają nie więcej niż 3,20 m szerokości jezdni, tym samym korzystanie z rzeczonych ciągów komunikacyjnych przy dominującej zabudowie jednorodzinnej jest już utrudnione. Jeśli zaś planowana inwestycja zostanie zrealizowana- naruszone zostaną partykularne interesy skarżących, w tym dostęp do infrastruktury drogowej, nieskrępowany dostęp do widoku i światła słonecznego. Skarżący wskazali, że działki [...] i [...] zabudowane budynkiem mieszkalnym o nr [...] własności E. , J. i J. P. znajdują się bezpośrednio przy zjeździe z planowanej drogi dojazdowej po działce ewidencyjnej nr [...] na działkę o nr [...]. Cały wielkogabarytowy i wielkotonażowy ruch techniczny związany z budową ośmiu budynków wielorodzinnych, wraz z infrastrukturą stanie się szczególnie niezmiernie uciążliwy dla mieszkańców wskazanej nieruchomości i prócz niedogodności w postaci hałasu, generowania kurzu i pylenia oraz drgań, powodować może trwałe uszkodzenia budynku skarżących. Z kolei działka [...] i [...] zabudowane są budynkiem mieszkalnym o nr [...], własności E. K., znajdują się z kolei bezpośrednio przy planowanej drodze dojazdowej po działce nr [...] na działkę [...]. Argumenty przytoczone powyżej dla działek [...] i [...] znajdują zastosowanie również dla nieruchomości nr [...] i [...]. Natomiast działka [...] zabudowana budynkiem mieszkalnym o nr [...], własności J. D., oraz działka [...] zabudowana budynkiem mieszkalnym o nr [...], własności M. S., znajdują się na wschód od budynków wielorodzinnych planowanych w odległości ok. 4 metrów od granicy ze wskazanymi działkami. Takie usytuowanie wysokiej na ok. 20 metrów budowli pozbawi całkowicie wskazane siedliska skarżących widoku oraz dostępu do światła słonecznego w godzinach popołudniowych. W tej sytuacji skarżący uznali za konieczne stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, w której doszło do przekroczenia władztwa planistycznego W odpowiedzi na skargę Burmistrz Makowa Podhalańskiego wniósł o oddalenie skargi, gdyż żaden z jej zarzutów nie jest w pełni uzasadniony. Za bezpodstawne organ uznał twierdzenie skarżących, że doszło do przekroczenia władztwa planistycznego. Burmistrz wyjaśnił, że procedura planistyczna polegająca na zmianie części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Białka została zainicjowana złożonymi wnioskami właścicieli terenu objętego zmianą, tj. wnioskiem z dnia 11 grudnia 2020 r. K. G., wnioskiem z dnia 10 maja 2021 r. S. B. oraz na podstawie przyjętej uchwały nr XXIX.277.2021 Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z dnia 26 maja 2021 r. W ocenie Burmistrza, cała procedura planistyczna przebiegła poprawnie. Została opracowana na podstawie obowiązujących przepisów oraz na podstawie ustaleń Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Maków Podhalański przyjętych uchwałą nr XLIX.467.2023 Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z dnia 29 marca 2023 r. Każdy etap procedury polegającej na zmianie części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Białka został opracowany i ogłoszony na podstawie wytycznych zawartych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. poprzez ogłoszenia na tablicy ogłoszeń, publikacji obwieszczenia w BIP, na stronie www urzędu oraz w lokalnej gazecie - K. . Ponadto w dniu 14 kwietnia 2023 r. odbyła się również dyskusja publiczna nad przyjętymi rozwiązaniami w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - nikt ze skarżących nie pojawił się na tym spotkaniu. Po zatwierdzeniu przez Radę Miejską w Makowie Podhalańskim uchwały nr LI.494.2023 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie zmiany części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego miejscowość Białka, została ona przekazana wraz z dokumentacją formalno-prawną Wojewodzie Małopolskiemu celem dokonania oceny zgodności z przepisami prawa. Wojewoda Małopolski pismem z dnia 28 marca 2024 r. wezwał organ do dostarczenia brakujących dokumentów w ww. dokumentacji planistycznej, a także do złożenia wyjaśnień. Po otrzymaniu złożonych wyjaśnień Wojewoda Małopolski oraz Nadzów Prawny Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie nie stwierdził żadnych uchybień co do przeprowadzonej procedury. Następnie przechodząc do zarzutów dotyczących wprowadzenia nowych terenów pod zabudowę wielorodzinną i usługową, mimo że teren objęty skargą zabudowany jest budynkami jednorodzinnymi, Burmistrz Makowa Podhalańskiego wyjaśnił, że dokumenty planistyczne obowiązujące na terenie miejscowości Białka w gminie Maków Podhalański już od kilkunastu lat (na terenie objętym skargą) nie wyznaczają obszarów typowych pod zabudowę mieszkalną. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru zatwierdzonego uchwałą nr XII/112/04 z dnia 26 lutego 2004 r. Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim i ogłoszoną w Dz. Urz. Województwa Małopolskiego nr 76, poz. 965 z dnia 16 kwietnia 2004 r. dla terenu objętego skargą (oraz terenu sąsiedniego) wyznaczał teren o symbolu jednostki UCIII - tereny usług komercyjnych oraz rzemiosła produkcyjnego wraz zabudową mieszkaniową. Kolejny zatwierdzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości Białka, gmina Maków Podhalański, przyjęty uchwałą nr Xl.94.2019 Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z dnia 30 października 2019 r. dla terenów objętych skargą wyznaczył tereny o symbolu 10U2 - tereny usług komercyjnych z dopuszczeniem drobnej wytwórczości. Tym samym tereny stanowiące przedmiot skargi w zakresie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie były przeznaczone wyłącznie na tereny zabudowy mieszkaniowej. Ponadto Burmistrz Makowa Podhalańskiego podniósł, że podstawową przesłanką skutecznej skargi do sądu administracyjnego jest wykazanie przez skarżących, że uchwała narusza ich interes prawny lub uprawnienie. W ocenie organu, próżno szukać związku przyczynowo skutkowego między stawianymi uchwale zarzutami, a interesem skarżących. Jednocześnie odnosząc się do fragmentarycznej i ogólnikowej argumentacji organ wskazał, że partykularny, a przy tym subiektywny interes skarżących nie może determinować sposobu planowania zagospodarowania przestrzennego, w ramach którego pogodzić trzeba interesy różnych właścicieli na danym obszarze. Zdaniem organu, dla uznania legitymacji skargowej podmiotu nie jest wystarczające wykazanie, że uchwała podjęta przez organ gminy narusza jego pojmowany w sposób subiektywny interes faktyczny, a podmiot wykazać powinien, że interes ten znajduje ochronę w obiektywnie pojmowanym porządku prawnym. Jednakże skarżący interesu takiego nie wykazują, poprzestając na wyrażeniu ogólnego niezadowolenia z takiego a nie innego rozwiązania zawartego w planie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26) - dalej "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała z dnia 31 maja 2023 r. Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim Nr LI.494.2023 w sprawie zmiany części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego miejscowość Białka w gminie Maków Podhalański, przyjętego Uchwałą Nr XI.94.2019 Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z dnia 30 października 2019 r. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26) kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego, jak również inne niż określone w pkt 5 akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 6). Z kolei, jak stanowi art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności trzeba odnieść się do legitymacji skarżących E. K., A. S., G. S., J. D., M. S., J. P., J. P.1 i E. P. do wywiedzenia skargi. Skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2024.1465 t.j. z dnia 2024.10.03) Stosownie do tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest, zatem przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego i otwiera drogę do jej merytorycznej oceny. Ocena ta zaś dotyczy charakteru naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego występuje wówczas, gdy jest ono konsekwencją naruszenia obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego lub procesowego). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, opub. w OSNP z 2004 r., nr 7, poz. 114, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 364/04, opub. w Lex nr 173736). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem, stąd w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, opub. w LEX nr 171196; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1127/05, opub. w LEX nr 194894). O powodzeniu skargi z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przesądza wykazanie albo przynajmniej wskazanie przez skarżącego naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego lub chociażby prawa chronionego w drodze ustawy, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Interes ten powinien być jednak bezpośredni i realny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt OSK 715/05, opub. w LEX nr 192482; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01, opub. w Lex nr 53376; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt II SA 1933/95, opubl. w ONSA z 1996 r., nr 4, poz. 170; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 764/06 i sygn, akt II SA/Bk 763/05). W ocenie Sądu skarżący jako właściciele działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w Białce, na obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego miejscowość Białka w gminie Maków Podhalański, przyjętego Uchwałą Nr XI.94.2019 Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z dnia 30 października 2019 r., który częściowo został zmieniony zaskarżoną uchwałą planistyczną z dnia 31 maja 2023 r, L.I.494.2023 wykazali swoją legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Nieruchomości skarżących położone są w terenie 6.MU.3 przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowa jednorodzinną, w sąsiedztwie działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] , których zmiana z dotychczasowego przeznaczenia - na 1 MWU : "teren zabudowy wielorodzinnej i usługowej "dotyczy. Jest to interes indywidualny, bezpośredni i realny, wynikający z normy obowiązującego prawa ( art. 31 ust 3 Konstytucji RP, art. 140 Kodeksu cywilnego.), naruszony aktem prawa miejscowego, bowiem jak wskazano uchwalenie zmiany planu wywołuje skutek w postaci braku możliwości korzystania ze swojego gruntu położonego w terenie wiejskim w dotychczasowy sposób, a dopuszczony sposób zagospodarowania działek sąsiednich (planowane blokowisko) będzie "oddziaływać na zabudowane już nieruchomości skarżących". To stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszących skargę otwiera im drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1539/09) i przyznaje skarżącym legitymację do jej wniesienia na podstawie art. 6 ust. 1 i ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podnoszone zarzuty skargi mają charakter proceduralny - związany z trybem uchwalania zmiany planu ( jak wskazano "art. 7 p.p.s.a, art. 77 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 80 p.p.s.a. " poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych w postaci tego, że dotychczas teren stanowił zabudowę jednorodzinną) oraz zarzuty merytoryczne - które odnoszą się wyłącznie do sfery naruszenia interesu prawnego skarżących związanego z wykonywaniem prawa własności (art. 32 ust 1, art. 64 ust 3 Konstytucji RP, art. 1 ust 2 i 3 w zw. z art. 3 ust 1 w zw. z art. 4 ust 1, w zw. z art. 6 ust 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zw. z art. 140 kodeksu cywilnego – nieuwzględnienie ważnego interesu prywatnego a kierowanie się jedynie interesem publicznym, przekroczenie władztwa planistycznego, nieuwzględnienie zasady równości wszystkich wobec prawa, zróżnicowanie przeznaczenia terenu wiejskiego zabudowanego budynkami jednorodzinnymi i na przeznaczenie obszaru pod zabudowę wielorodzinną i usługową, naruszenie istoty prawa własności przez uniemożliwienie korzystania z nieruchomości, w sposób jak dotychczas). Procedura uchwalenia zmiany planu została przeprowadzona zgodnie z treścią art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także w oparciu o wytyczne rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. poz. 1587). Podstawą uwzględnienia skargi na uchwałę dotyczącą planu jest wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. Brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy interes prawny lub uprawnienie skarżącego zostaje naruszony, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r.) władztwa planistycznego. Wadliwymi ustaleniami planu będą, zatem wyłącznie te jego ustalenia, które naruszają przepisy prawa oraz te, które są wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień. W rozpoznawanej sprawie przy uchwalaniu zmiany planu w wystarczającym stopniu zachowano wymogi przepisów proceduralnych, a naruszenie interesu prawnego skarżących jako właścicieli działek położonych w obszarze obowiązywania uchwały planistycznej odbyło się w zgodzie z obowiązującym prawem. Sądy administracyjne dokonują kontroli uchwał organów samorządu terytorialnego pod kątem ich zgodności z prawem (art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Sądy administracyjne nie mogą dokonywać oceny kontrolowanego planu miejscowego pod względem słuszności lub celowości. W tym kontekście należy podkreślić, że Rada Miejska w Makowie Podhalańskim, uchwalając plan miejscowy i jego zmianę wykonuje kompetencję gminy do samodzielnego, zgodnego z interesami wspólnoty samorządowej, zapewnienia ładu przestrzennego. Władztwo planistyczne gminy stanowi jeden z aspektów konstytucyjnej zasady samodzielności gminy (art. 16 oraz art. 163-165 Konstytucji RP). Ingerencja sądu administracyjnego we władztwo planistyczne powinna być zatem ograniczona wyłącznie do przypadków, w których w sposób nie budzący wątpliwości doszło do istotnego naruszenia prawa. Taka sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Zarzuty skargi są bezzasadne. Nieruchomości skarżących składające się z działek [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...] i [...] (Białka) położone są w terenie 6MU.3 (teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej). Nieruchomości sąsiednie, to działki [...], [...], [...], [...], [...], [...] których przeznaczenie zmieniono z dotychczasowego na 1 MWU "teren zabudowy wielorodzinnej i usługowej". Te nieruchomości nie są własnością skarżących. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r) - w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się różnego rodzaju wartości, co w praktyce może prowadzić do sprzeczności interesów różnych osób a nawet konfliktów. Z jednej, bowiem strony uwzględnia się prawo własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy), z drugiej zaś potrzeby interesu społecznego (w tym potrzeby inwestycyjne),wymagania ładu przestrzennego, ochrony środowiska, cennych zasobów przyrodniczych i kulturowych, walorów architektonicznych i krajobrazowych, dziedzictwa kulturowego i zabytków, walorów ekonomicznych przestrzeni, potrzeby ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi, rozwój infrastruktury i inne wyszczególnione w ustawie. Określając, w ramach przysługującego gminie władztwa planistycznego, przeznaczenie terenu oraz sposób jego zagospodarowania i warunki zabudowy (art. 4 ust. 1 u.p.z.p.) organy gminy muszą rozważyć wszystkie wchodzące w grę interesy, a powstające sytuacje konfliktowe rozstrzygać zgodnie z obowiązującym prawem. Obowiązek taki wynika, przede wszystkim z art. 2 Konstytucji RP. W rozpatrywanej sprawie w wystarczający sposób rozważono istotny interes skarżących, jako właścicieli nieruchomości składających się z działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (Białka), którym przysługuje prawo zabudowy w terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a wywiedziona skarga przekonująco nie wykazała, by ta ocena była odmienna. Niewątpliwym założeniem planistycznym było stworzenie nowych przestrzeni przy uwzględnieniu interesu publicznego i społecznego poprzez regulacje dotyczące kształtowania funkcji w obszarze, wobec wyrażonych oczekiwań społecznych związanych ze stworzeniem przestrzeni MWU "teren zabudowy wielorodzinnej i usługowej". W tej sytuacji stwierdzić należy, że organ planistyczny rozważył we właściwy sposób wartości podlegające ochronie takie jak: potrzebę realizacji programów inwestycyjnych i zachowanie tych przestrzeni na których istnieje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, przy uwzględnieniu wszystkich cennych zasobów przyrodniczych i kulturowych obszaru. W ten sposób przy istotnym uwzględnieniu interesów właścicieli poszczególnych nieruchomości, wzięto pod uwagę wymogi kształtowania ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju oraz kierunki wyznaczone w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Maków Podhalański. Jak stanowi art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez "ład przestrzenny należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne". Z kolei w art. 2 pkt 2 u.p.z.p. ustawodawca, w odniesieniu do pojęcia "zrównoważonego rozwoju", odsyła do art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973). Zgodnie z tym przepisem, przez "zrównoważony rozwój" rozumie się taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Kierując się zatem zapewnieniem ładu przestrzennego przy sporządzeniu planu miejscowego organ miał obowiązek tak ukształtować przestrzeń, aby tworzyła harmonijną całość oraz uwzględniała w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze i środowiskowe. Sądy administracyjne dokonują kontroli uchwał organów samorządu terytorialnego pod kątem ich zgodności z prawem (art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.). Sądy administracyjne nie mogą dokonywać oceny kontrolowanego planu miejscowego pod względem słuszności lub celowości. W tym kontekście należy podkreślić, że Rada Miejska w Makowie Podhalańskim, uchwalając zmianę planu miejscowego wykonuje kompetencję gminy do samodzielnego, zgodnego z interesami wspólnoty samorządowej, zapewnienia ładu przestrzennego. Władztwo planistyczne gminy stanowi jeden z aspektów konstytucyjnej zasady samodzielności gminy (art. 16 oraz art. 163-165 Konstytucji RP). Ingerencja sądu administracyjnego we władztwo planistyczne powinna być zatem ograniczona wyłącznie do przypadków, w których w sposób nie budzący wątpliwości doszło do istotnego naruszenia prawa (wymóg istotności naruszenia prawa wynika również z art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz.U.2025.1153 t.j. z dnia 2025.08.22 ). Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r) : istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. W tej normie ustawowej poszukiwać należy ewentualnych podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały. W kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co prowadzi do oddalenia skargi. Sąd doszedł do przekonania, że ustalając w zaskarżonej uchwale o zmianie planu miejscowego normy prawa miejscowego, co do działek objętych - po zmianie - symbolem 1 MWU organ planistyczny w zgodzie ze strategicznym dokumentem jakim jest Studium, nie naruszył prawa. Przedmiotowy teren na etapie studium wg Uchwały Nr XLIX.467.2023 Rady Miejskiej z dnia 29 marca 2023 r. w sprawie uchwalenia VII zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Maków Podhalański dla obszaru obejmującego miejscowość Białka w gminie Maków Podhalański został przeznaczony do poza przyrodniczego zagospodarowania. W Studium obszar ten jest oznaczony jako obszar zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usługowej. Przyjęto rozwiązania w zakresie parametrów zabudowy (wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej, intensywności zabudowy), jako niesprzeczne z parametrami określonymi w Studium. W zmieniającej plan zaskarżonej uchwale w § 2.7) uchwalono, że: "Wyznacza się teren zabudowy mieszkaniowej i usługowej, oznaczony symbolem 1 MWU. 2. Podstawowe przeznaczenie: 1) zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna; 2) zabudowa usługowa, w tym usługi handlu, rzemiosła i drobnej wytwórczości. 3. Dla terenu 1 MWU ustala się przeznaczenie dopuszczalne: 1) funkcja mieszkalna wbudowana w obiekty usług; 2) garaże wolnostojące, budynki gospodarcze, garażowo-gospodarcze; 3) zieleń urządzona, place zabaw; 4) obiekty małej architektury; 5) dojazdy, miejsca postojowe; 6) garaże podziemne jako miejsca postojowe w kondygnacji podziemnej; 7) ciągi piesze, ścieżki rowerowe; 8) sieci, urządzenia, obiekty infrastruktury technicznej. 4. Warunkiem lokalizacji obiektów i urządzeń w ramach przeznaczenia dopuszczalnego jest dostosowanie ich do wymogów i charakteru przeznaczenia podstawowego; z zachowaniem proporcji tak, aby suma powierzchni zabudowy przeznaczenia dopuszczalnego (z zastrzeżeniem, że ust. 3 pkt 6 nie wchodzi w powierzchnię zabudowy) określonego ust. 3 pkt 2 nie stanowiła więcej niż 50% powierzchni dopuszczonej na działce budowlanej. 5. W granicach terenu 1 MWU ustala się następujące zasady zagospodarowania terenu i kształtowania zabudowy: 1) maksymalna powierzchnia zabudowy: 60% powierzchni działki budowlanej; 2) minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej: 15% powierzchni działki budowlanej; 3) minimalny wskaźnik intensywności zabudowy: 0,01; 4) maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy: 1,8; 5) wysokość budynków: a) dla budynków mieszkaniowo-usługowych: nie więcej niż 18 m, b) dla budynków usługowych, usługowo-mieszkaniowych: nie więcej niż 16 m, c) dla budynków garażowych: nie więcej niż 7 m; 6) geometria dachów: a) dachy dwuspadowe (w tym naczółkowe i półszczytowe) i wielospadowe o jednakowym nachyleniu głównych połaci dachowych do 45°, z dopuszczeniem dachów płaskich, b) możliwość stosowania przedłużenia części lub całości jednej z połaci, c) dopuszcza się doświetlenie dachów lukarnami, oknami połaciowymi." Sąd stwierdza, że zaskarżona zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozostaje w zgodności ze studium gminnym, a tym samym został spełniony warunek wynikający z art. 9 ust. 4 w związku z art. 15 ust. 1 oraz 20 ust. 1 u.p.z.p. W kwestii pozostałych zarzutów skargi: - Ochrona prawa własności następuje w granicach ustaw. Nie można zatem zasadnie zarzucać organowi planistycznemu nadużycia władztwa planistycznego (art. 1 ust 2 w zw. z art. 1 ust 3 w zw. z art. 4 ust 1 , w zw. z art. 6 ust 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) poprzez wprowadzenie zmianą planu nowego terenu 1 MWU - terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usługowej mimo, że jego sąsiedztwo jest zabudowane budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi. Należy w pierwszej kolejności zaakcentować, że zmiana planu nie dotyczy działek skarżących, lecz działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] - oznaczona na zmienionym rysunku Planu miejscowego symbolem "1 MWU". Zatem regulacje zmiany planu nie dotyczą wprost skarżących w odniesieniu do działek położonych w Białce, których są właścicielami. Działki skarżących znajdują się bowiem w terenach oznaczonych w planie symbolami: 6 MU.3 przeznaczonym nadal - bez zmian - pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Tak więc zaskarżona zmiana planu dotyczy skarżących jedynie pośrednio, kreując na przyszłość możliwość przeznaczenia sąsiadującego z ich działkami terenu 1MWU pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną i usługową. Sąd ponownie wskazuje, że w katalogu określonym w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. własność stanowi jedną z wartości, które należy uwzględniać w toku prac planistycznych. W konkretnej sytuacji przestrzennej określonego terenu nie można jednak wykluczyć kolizji pomiędzy różnymi wartościami. Brak jest przy tym podstaw prawnych, aby prawu własności z góry przypisywać prymat nad pozostałymi wartościami. Jak wyżej wskazano, funkcja planowania przestrzennego polega na wyważaniu różnorodnych wartości, jak również interesu publicznego i prywatnego. Na możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę w drodze ustawy ograniczeń wykonywania prawa własności wskazuje też art. 140 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zamieszczając w planie miejscowym ustalenia co do przeznaczenia terenu oraz sposobów jego zagospodarowania i warunków zabudowy, gmina we władczy sposób reguluje sposób korzystania z nieruchomości objętych tym planem miejscowym. Działając w ramach określonych przez granice prawa i stosując zasadę proporcjonalności organy gminy mogą zatem w tworzonym planie zagospodarowania przestrzennego ograniczać przez to również i kształtować uprawnienia właścicieli w celu pełniejszej realizacji innych wartości, które uznały za ważniejsze, przy czym w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, że jest on na tyle ważny i znaczący, iż bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Podkreślić przy tym należy, iż opisany sposób ingerencji jest dozwolony na gruncie obowiązujących przepisów prawa, o ile jednak nie godzi w istotę prawa własności. Ograniczenie prawa własności nie może prowadzić bowiem do faktycznego pozbawienia jednostki tego prawa. Zmienione przeznaczenie, dla terenu sąsiedniego do terenu stanowiącego własność skarżących pozwala im na realizowanie prawa własności przez możliwość dotychczasowego korzystania z nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnym jednorodzinnymi, więc nie doszło do pozbawienia lub ograniczenia praw skarżących. Ustalenia kontrolowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie godzą w istotę prawa własności skarżących. Wskazywane niedogodności w postaci wzrostu populacji, nieodwracalnych skutków zmiany doczasowego terenu o charakterze wiejskim, braku wystarczającej infrastruktury drogowej i technicznej, naruszenia prawa skarżących do światła słonecznego i "widoku z okien" i w tym znaczeniu naruszenia dóbr osobistych skarżących - nie są wystarczającymi argumentami dla podważenia stanowiska gminy wyrażonego w zaskarżonej uchwale. Przyjęte ustalenia planu są normalnym następstwem rozwoju gminy, przy zachowaniu powszechnie obowiązujących standardów tego rozwoju. Skarżący mogą w pełni realizować swoje prawa właścicielskie w obrębie przysługujących im nieruchomości. Ustalenia planistyczne dla terenów działek [...],[...],[...], [...],[...],[...] zostały przyjęte biorąc pod uwagę zarówno interes publiczny i prywatny. Przyjęte ustalenia planu są wynikiem kompromisu pomiędzy wymogami ochrony środowiska i życia człowieka, a koniecznością rozwoju urbanistycznego i społecznego gminy, w kontekście lokalnym i ponadlokalnym. Przy uchwaleniu zmiany planu wzięto w prawidłowy sposób pod uwagę kierunki rozwoju zawarte w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego t.j. uchwale Nr XLIX.467.2023 Rady Miejskiej w Makowie Podhalańskim z dnia 29 marca 2023 r w sprawie uchwalenia VII zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Maków Podhalański dla obszaru obejmującego miejscowości Białka w gminie Maków Podhalański oraz potrzebę umożliwienia zagospodarowania obszaru w sposób zgodny z aktualnymi potrzebami gminy w zakresie rozwoju funkcji mieszkaniowych, przedsiębiorczości oraz planowanych inwestycji celu publicznego, w tym wypełnienia postulatów zawartych we wnioskach właścicieli nieruchomości. Przyjęto rozwiązania w zakresie parametrów zabudowy (wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej, intensywności zabudowy), które nie są sprzeczne z parametrami określonymi w studium. Zasadą polityki przestrzennej jest realizacja ochrony i uwzględnienia wartości wysoko cenionych, do których zalicza się, zgodnie z treścią przepisu art. 1 ust. 1 u.p.z.p., ład przestrzenny i powiązanie go z zasadą zrównoważonego rozwoju. Adresatem powyższej zasady są organy planistyczne, którym zakreślono kierunek podejmowanych rozstrzygnięć. Definicja zrównoważonego rozwoju znajduje się w art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 2556). Przez zrównoważony rozwój rozumie się taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Zarówno "ład przestrzenny" jak i "zrównoważony rozwój" to wartości nadrzędne, wymienione expressis verbis w ww. ustawie. Pojęcie ładu przestrzennego definiowane jest w ustawie jako "takie kształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturalne oraz kompozycyjno-estetyczne" (por. art. 2 u.p.z.p.), natomiast zrównoważony rozwój to taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Zasada ładu przestrzennego to wartość nadrzędna, która oznacza, że przyjęte ustalenia planistyczne i odpowiadające im rozwiązania realizują zasady polityki przestrzennej a w zakresie kształtowania struktury funkcjonalno-przestrzennej z uwzględnieniem postulatu harmonizowania owych wartości. Zmianie planistycznej podlegał teren położony na terenie wsi Białka, w centralnej części gminy Maków Podhalański, w północnej części wsi Białka. Obszar jest dobrze skomunikowany, w bliskim sąsiedztwie przebiega sieć wodociągowa, kanalizacyjna, teletechniczna, uzbrojenie terenu stanowią sieci w postaci linii elektroenergetycznych średniego i niskiego napięcia. Na przydatność obszaru do zabudowy wpływa między innymi dogodne ukształtowanie terenu, jakość gruntu, warunki hydrologiczne oraz zdrowotne. Mając to na uwadze, sformułowano cel opracowania planu jako "koncentrację zainwestowania i dostosowanie zagospodarowania i form obiektów do wymogów krajobrazu i otoczenia", wzięto pod uwagę aktualne potrzeby rozwoju przestrzennego, jakie pojawiły się w ciągu ostatnich lat we wnioskach mieszkańców, w kontekście polityki gminy zawartej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Podjęte zaskarżoną uchwałą o zmianie planu rozstrzygnięcia nie mają charakteru doraźnego, są wyrazem dążenia do takiego unormowania warunków zagospodarowania przestrzennego, które będzie funkcjonować w długiej perspektywie czasowej i umożliwi zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych mieszkańców rozwijającej się gminy. - Zarzut naruszenia art. 140 k. c. w związku z art. 32 i art. 64 ust. 3 Konstytucji, jest bezzasadny bowiem zgodnie z art. 7 Konstytucji organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W niniejszej sprawie podstawą podjętych działań są przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym art. 9 ust. 4 u.p.z.p., zgodnie z którym ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. II OSK 2869/17, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ze swojej istoty narusza prawo własności, gdyż - jak stanowi się o tym w art. 6 ust. 1 u.p.z.p. - ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Z powołanego przepisu wynika, że plan miejscowy przede wszystkim narusza prawo własności nieruchomości, które są objęte bezpośrednio ustaleniami tego planu, (...). Plan miejscowy określa zarówno społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości, jak i jest elementem stosunków miejscowych. Fakt, że plan miejscowy narusza prawo własności nieruchomości, sam w sobie nie jest powodem uznania, że jest on niezgodny z prawem. Ponadto z art. 36 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że sam ustawodawca zakłada, iż plan miejscowy może negatywnie wpływać na dotychczasowy sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, gdyż przewiduje odpowiednie roszczenia odszkodowawcze na wypadek, gdy w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone. Ingerencja, jakiej prawodawca lokalny dokonuje w sferę prawa własności tworząc ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości prywatnych musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia te ograniczenia. Wprowadzenie ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu wymaga, aby służyły one zapewnieniu racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego odnoszącego się do problematyki konstytucyjnej ochrony prawa własności podkreślano, że istnieją granice swobody korzystania z rzeczy a w konsekwencji także granice ochrony własności. Granice te wynikają ze stanowionego prawa. Przykładem takich ograniczeń mogą być przepisy kodeksu cywilnego nakazujące uwzględnienie społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa oraz zasad współżycia społecznego przy wykonywaniu prawa własności, przepisy tego kodeksu określane mianem prawa sąsiedzkiego, niektóre przepisy o ochronie środowiska oraz właśnie przepisy dotyczące planowania przestrzennego. Ustalenie granic swobody korzystania z rzeczy, a w konsekwencji i granic ochrony prawa własności, jest przeciwstawieniem się pojmowania prawa własności, jako prawa absolutnego (por. wyrok TK z dnia 20 kwietnia 1993 r. P 6/92, OTK 1993, nr 1, poz. 8). W związku z powyższym zarzuty skarżących przekroczenia granic władztwa planistycznego, naruszenia zasady proporcjonalności oraz naruszenia prawa własności Sąd uznał za bezzasadne. - zarzut skargi dotyczący "naruszenia art. 7 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 80 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych w postaci tego, iż dotychczas teren stanowił zabudowę jednorodzinną i kierowanie się jedynie interesem publicznym w sprawie, z pominięciem interesu mieszkańców" został wadliwie i niejasno skonstruowany , bowiem przywołane przepisy art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w żaden sposób nie dotyczą kwestionowanej uchwały. Nawet przyjmując, że skarżący powołują się na ustawę z 14 czerwca 1960 r kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2025.1691 t.j. z dnia 2025.12.03), to nie ma ona zastosowania do procedury planistycznej, objętej ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. - Brak było podstaw do uwzględnienia na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosków dowodowych zawartych w skardze. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżących, bowiem z zawnioskowanych dowodów nie wynikały fakty mogące mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w rozumieniu art. 106 § 3 P.p.s.a. Nie każdy dowód może być dopuszczony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale tylko taki, który odnosi się do "istotnych wątpliwości" związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem – co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. Nadto Sąd administracyjny nie prowadzi osobowych dowodów (z przesłuchania świadków, stron). - Na zakończenie przypomnieć należy, że przy rozpatrywaniu skargi złożonej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wojewódzki sąd administracyjny kontrolując merytorycznie zaskarżony akt – w zakresie zasad i trybu jego sporządzenia – czyni to zasadniczo w granicach wyznaczonych naruszeniem indywidualnego interesu prawnego skarżącego. Skarga składana w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, dlatego do jej wniesienia nie legitymuje sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, lecz konieczne jest wykazanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego a kwestionowanym aktem, skutkującym naruszeniem jego interesu prawnego. (por. wyrok SN z 7 marca 2003 r. III RN 42/02, OSNP z 2004 r. nr 7, poz. 114; wyrok NSA z 1 marca 2005 r. OSK 1437/2004; wyrok NSA z 3 września 2004 r. OSK 476/04 ONSA i WSA 2005/1/2; wyrok NSA z 14 września 2012 II OSK 1541/12). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło