II SA/Kr 909/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Halina Jakubiec (Spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. M. kwotę 12,00 (słownie: dwanaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania J. M. zarejestrował się w dniu [...] maja 2002r.w Urzędzie Pracy Powiatu [...] - Filia w K., jako osoba bezrobotna i decyzją Starosty [...] z tej samej daty, uznany został za osobę bezrobotną - bez prawa do zasiłku. Kolejna decyzja z dnia [...] 10. 2002r. pozbawiony został z dniem [...].10. 2001r. statusu osoby bezrobotnej - z powodu podjęcia zatrudnienia. Ponownie zarejestrował się jako osoba bezrobotna w dniu [...].06.2002r. uzyskując na mocy decyzji Starosty [...] prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...].06.2002r. ( decyzja z dnia [...].06. 2002r. [...] ), którego ustawowy okres pobierania wyczerpał się z dniem [...].12. 2002 r. W dacie [...] .01. 2003r. J. M. będąc nadal osoba bezrobotną , jednakże bez prawa do zasiłku z powodu wyczerpania okresu jego pobierania , zwrócił się do Starosty [...] o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Na skutek tego wniosku wydana została w dniu [...].02. 2003r. przez organ pierwszej instancji ( tj. Starostę [...]) decyzja ([...]) orzekająca o odmowie prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu tej decyzji organ odniósł się do stanu faktycznego zaistniałego w dniu rejestracji [...].05.20001r. , kiedy to J. M. uzyskał status bezrobotnego jednakże bez prawa do zasiłku. Za udowodniony przyjęto okres uprawniający do zasiłku łącznie [...] lata [...] miesięcy i[...]dnia w tym [...]lat i[...] miesiące pracy w warunkach szczególnych. Organ odwoławczy w wyniku odwołania wydał w dniu 18 marca 2003r. decyzja ([...]) będący przedmiotem rozpatrywanej skargi. W decyzji tej uchylił orzeczenie Starosty i umorzył postępowanie , gdyż zdaniem Wojewody [...] nie było podstaw do rozpoznania przez Starostę złożonego w dniu [...].01.2003r. wniosku, gdyż rejestracja nastąpiła w dacie [...].06.2002r. pod rządami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , której brzmienie w wyniku nowelizacji z dnia 17 grudnia 2001r. ( ustawa o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa , ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w części niewypłaconej pracodawcy , ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , ustawę o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudniania absolwentom szkół - Dz.U. Nr 154 , poz. 1793 ) nieprzewidywało od dnia 1.01.2002r. ani zasiłków przedemerytalnych - z uwagi na skreślenie art.37 j , ani orzekania w tych sprawach z uwagi na treść art. 6 pkt 6 lit. b tej (znowelizowanej ) ustawy. Z tego powodu zaistniały zdaniem organu odwołującego , powody do zastosowania art. 188 § 1 p 2 k.p.a tj. uchylenia decyzji i umorzenia postępowania pierwszej instancji. Analiza stanu faktycznego jak i zastosowanie stanu prawnego obowiązującego w dacie pierwszej rejestracji nie mogło mieć miejsca , gdyż wniosek złożony został pod rządami przepisów obowiązujących w dacie drugiej rejestracji. W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. M. żądał uchylenia jej i przyznania zasiłku przedemerytalnego .Zdaniem skarżącego lata pracy w warunkach szczególnych zaliczane są podwójnie. Ponadto jego zdaniem udokumentowany został okres 30-letni i niesłuszne pozbawiono go prawa dla zasiłku przedemerytalnego i pozostawiono bez środków do życia. Z uwagi na wejście w życie z dniem 1.01. 2004r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 - p.p.s.a.) spory w których skargi wniesiono do Naczelnego Sadu Administracyjnego a postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sady Administracyjne z mocy przepisu art.97§ 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r.Przepisy wprowadzające. (Dz.U. Nr 153 poz.1271 ze zm. ). Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : W myśl art. 134 powołanej wyżej ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga skargę w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem , sąd doszedł do przekonania , iż brak było podstaw do umorzenia postępowania pierwszej instancji. Mianowicie Starosta rozpatrujący przedmiotowy wniosek o zasiłek przedemerytalny był uprawniony do wydania w tej sprawie decyzji o charakterze merytorycznym. Przemawia za tym treść art. 11 ust.2 ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001r. regulującego kwestię ochrony praw nabytych , zwłaszcza w kontekście uchwały 7 sędziów WSA z dnia 11 marca 2002r. ( sygn. OPS 14/01 ONSA z 2002 r 72/133). W uchwale tej NSA wyjaśnił , że " osobie bezrobotnej , która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego (lub świadczenia przedemerytalnego ) określone w art. 37 j ust. 1 (lub art. 37 k ust. 1 ) ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu ( Dz.U. z 2001r. Nr 6 , poz. 56 ze zm. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r. ), przysługuje na jej wniosek prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na podstawie art.37 ust. 1 tej ustawy , mimo wygaśnięcia prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania Jeżeli w dniu złożenia wniosku spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego". Równocześnie przepis art. 11 ust.2 ustawy nowelizacyjnej w/w stanowi, iż osoby zarejestrowane w powiatowym urzędzie pracy przed 31 grudnia 2001r. i spełniające ( materialnoprawne ) warunki do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego (lub świadczenia przedemerytalnego ) zachowuj ą te prawa na warunkach dotychczasowych. Skarżący był zarejestrowany przed datą [...] grudnia 2002r.,co było wystarczającą podstawą do merytorycznego rozpatrzenia wniosku , pomimo , iż złożony był po tej dacie i podczas drugiej rejestracji. Przepis art.37 ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu pozostawiał " uprawnionemu " kwestię złożenia wniosku o zasiłek przedemerytalny lub świadczeń przedemerytalnych - pod warunkiem , iż w dniu złożenia wniosku spełniał warunki do uzyskania statusu bezrobotnego. Stanowisko to potwierdził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 marca 2005r. sygn.akt K 19/02 , orzekając między innymi o niezgodności art. 11 ust.2 ustawy z dnia 17 grudnia 2002r. ( w/w) w części w jakiej zawiera zwrot : " zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i ... " , w zakresie wyłączającym nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach osoby , które przed wejściem w życie tej ustawy nabyły prawa do świadczenia przedemerytalnego lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy , z art. 2 Konstytucji. Oznacza to , iż organy w takich wypadkach są uprawnione do orzekania o uprawnieniach takich osób zarówno o ich przyznaniu jak i o odmowie przyznania tych uprawnień Przy ponownym rozpoznaniu odwołania J. M. organ drugiej instancji dokona merytorycznej oceny decyzji Starosty [...] z punktu widzenia wyżej wskazanych zasad oraz wyda stosowną decyzję , dokonując analizy całego stanu faktycznego sprawy w kontekście przepisów art.3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobocia oraz ustawy o systemie oświaty ( Dz.U. z 2003r. Nr 6 poz. 65 ) , która weszła w życie z dniem 6 lutego 2003r. a zatem w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji obowiązywała i jako korzystającą z domniemania konstytucyjności , gdyż nie była przedmiotem zaskarżenia do Trybunału powinna być brana pod uwagę w rozpatrywanym przypadku. Z uwagi na treść art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a należało uchylić zaskarżoną decyzję , gdyż uchybienie w postaci uchylenia i umorzenia postępowania pierwszej instancji zamiast merytorycznej oceny decyzji mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.