II SA/Kr 91/18

WyrokWSA w Krakowie2018-04-26

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Agnieszka Nawara-Dubiel, Joanna Tuszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję ustalającą warunki zabudowy i odmówić ich ustalenia, pogarszając tym samym sytuację prawną strony, która nie wniosła odwołania na niekorzyść?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się (zasada "reformationis in peius"), chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. W przypadku uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy i odmowy ich ustalenia, gdy strona nie wniosła odwołania na niekorzyść, organ odwoławczy narusza art. 139 kpa, jeśli nie wykaże zaistnienia przesłanek zwalniających go z tego zakazu. W takiej sytuacji sąd uchyla decyzję organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Organ pierwszej instancji wydał pozytywną decyzję, ustalając warunki zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło tę decyzję i odmówiło ustalenia warunków zabudowy, powołując się na brak wystarczającego uzbrojenia terenu i dezaktualizację niektórych dokumentów. Spółka zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając naruszenie zasady "reformationis in peius" oraz inne uchybienia proceduralne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej kwotę 740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24 października 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej [...] sp. z o.o. w K. kwotę 740 zł (słownie: siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie: Decyzją z dnia 26 października 2016 r. [...]) na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., póz. 778), §1-9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. 2003, Nr 164, póz. 1588), § 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. 2003, Nr 164, póz. 1589) Prezydent Miasta K., na wniosek [...] sp. z o.o. w K. ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych - każdy z garażem podziemnym - na działce nr [...] obr. [...] oraz na budowie zjazdu na działkach nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.. Organ wskazał,-że teren określony we wniosku nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wobec czego przeprowadzono postępowanie na zasadach i w trybie przewidzianym w art. 59 i nast. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mając z kolei na uwadze treść przepisu art. 53 ust. 4 ww. ustawy w toku postępowania uzyskano: - opinię Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia 25.03.2016 r. znak: [...] w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego, uchwałę Rady Dzielnicy z dnia 14.05.2014 r. Nr [...]; opinię Wydziału Kształtowania Środowiska UMK z dnia 19.05.2014 r. znak: [...] w zakresie ochrony środowiska; opinię [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. z dnia 05.04.2016 r. znak: [...] w zakresie melioracji wodnych; protokół nr [...] z dnia 28.04.2016 r. i protokół nr [...] z dnia 01.09.2016 r. Zespołu Urbanistycznego powołanego zarządzeniem Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 16.12.2014 r. Sygn. akt II SA/Kr 91/18 Ustalono, że spełnione zostały łącznie przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy, o których mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. W załączniku nr 1 do przedmiotowej decyzji określono warunki i parametry zabudowy wynika. Linię zabudowy wyznaczono w odległości 8 m od granicy z działką drogową nr [...] obr. [...], jako przedłużenie linii zabudowy na dz. [...], zgodnie z oznaczeniem na załączniku graficznym nr [...] i nr [...] do niniejszej decyzji. Wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji kubaturowej (tj.dz. nr [...]) wyznaczono na 20% z tolerancją ± 1%. Udział powierzchni biologicznie czynnej dla terenu ustalono w wysokości nie mniej niż 40 %. Szerokość elewacji frontowej (tj. od strony wjazdu z dz. nr [...]) każdego z trzech budynków wielorodzinnych wyznaczono na 12 m z tolerancją 1 m. Wysokość elewacji frontowej to: okap 9,5 m z tolerancją 1 m; kalenica 12 m z tolerancją 1 m, jednak nie wyżej niż do rzędnej bezwzględnej: 258, 2 m n.p.m. w północnej części działki; 259,8 m n.p.m. w środkowej części działki; 260,5 m n.p.m. w południowej części działki. Dach określono jako połaciowy, dwuspadowy lub wielospadowy, kąt nachylenia połaci *w przedziale 25°-40°; kierunek głównej kalenicy prostopadły/zbliżony do frontu (tj. drogi na dz. [...] wysokość okapu; wysokość okapi i kalenicy zgodnie z pkt d; doświetłenie poddasza poprzez okna w ścianach szczytowych, okna połaciowe, lukarny i/lub facjaty. W załączniku zawarto nadto ustalenia dotyczące ochrony zdrowia ludzi, środowiska, przyrody, krajobrazu; warunków ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej; warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji oraz wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich. Z decyzji wynika, że zaopatrzenie w wodę jest możliwe (na podstawie informacji technicznej MPWiK SA z 31.12.2013 r.; w ul. [...] przebiega miejska sieć wodociągowa DN 100 mm, na terenie dz. [...] znajduje się budynek [...], który posiada doprowadzenie wody poprzez przyłącze wodociągowe - zgodnie z zagospodarowaniem budynek przeznaczony do wyburzenia - w związku z tym należy przedstawić zakres likwidacji i uporządkowania istniejącego sposobu zasilania w wodę i odprowadzenia ścieków z tego budynku. Przedmiotowy teren został objęty "Koncepcją 2 3ygn. akt II SA/Kr 91/18 zaopatrzenia w wodę strefy planowanego zbiornika [...], Studium lokalizacji zbiornika [...]), która wymaga budowy dużego zakresu urządzeń wodociągowych. Rzędna linii ciśnień, jaką należy przyjąć do projektowania zasilania w wodę planowanej inwestycji wynosi średnio 279,00 m n.p.m. Zasilanie w wodę po wcześniejszym wykonaniu spięcia miejskich sieci wodociągowych 0100mm w ul. [...], dla którego w MPWiK SA uzgodniono dokumentacje projektowe 4566 (oświadczenie o warunkach przyłączenia sieci znak: [...] z 27.07.2012 r.), 4731 (oświadczenie o warunkach przyłączenia sieci znak: [...] z 24.04.2013 r.). Pprawidłowe warunki zasilania w wodę w rozpatrywanym terenie po zrealizowaniu koniecznego zakresu budowy i przebudowy miejskich sieci wodociągowych w ul. [...], wynikających z założeń ww. koncepcji. Ustalono, że doprowadzenie wody wiąże się z budową miejskiej sieci wodociągowej (w nawiązaniu do ww. wodociągu miejskiego 0 100mm) w planowanym układzie komunikacyjnym, do wysokości umożliwiającej realizację niezależnych przyłączy dla każdego z budynków; budowę sieci przewidzieć do wysokości południowej granicy omawianej działki w zakresie umożliwiającym jej, dalsza rozbudowę dla stworzenia docelowego pierścieniowego układu sieci wodociągowej w tym terenie. Z kolei zaopatrzenie w energię elektryczną jest możliwe (na podstawie oświadczenia o możliwości przyłączenia do sieci elektroenergetycznej oraz dostaw energii elektrycznej do obiektu o mocy przyłączeniowej większej niż 40 kW, wydanego przez [...] SA dn. 14.07.2016 r. znak: [...]) - moc 400kW. Przyłączenie wymaga jednak budowy linii kablowej niskiego napięcia z rozdzielni nN stacji transformatorowej nr [...], uzyskania warunków przyłączenia, zawarcia i zrealizowania umowy o przyłączenie; na warunkach dysponenta sieci. Zaopatrzenie w gaz jest możliwe (na podstawie oświadczenia o możliwości przyłączenia do sieci gazowej obiektu budowlanego wydanego 19.07.2016 r. przez [...] sp. z o.o. O. w T., Zakład w K., znak [...] nr dok. [...]), do gazociągu średniego ciśnienia dn [...] zlokalizowanego w rejonie ul. [...]; na warunkach dysponenta sieci. 3ygn. akt II SA/Kr 91/18 Od powyższej decyzji odwołanie złożyła [...] sp. z o.o., zarzucając rozstrzygnięciu: naruszenie przepisów art. 1 ust. 2 ppkt 1 oraz art. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez wydanie decyzji na podstawie wadliwie sporządzonej analizy urbanistyczno-architektonicznej. Wedle spółki analiza jest wadliwa w zakresie kształtowania przestrzeni, która powinna tworzyć harmonijną całość oraz w zakresie uwarunkowań i wymagań kompozycyjno-estetycznych. nieprawidłowe określenie w decyzji wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, w tym udziału powierzchni biologicznie czynnej oraz wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu, attyki oraz wysokości kalenicy budynku w odniesieniu do zasady zachowania ładu przestrzennego i kontynuacji zabudowy na działkach sąsiednich. Spółka podniosła, że skoro wnioskowane zamierzenie znajduje się na działce nr [...], która położona jest dokładnie pomiędzy kompleksem działek nr [...], [...], [...], a kompleksem działek nr [...] [...], [...] i jednocześnie bezpośrednio z tymi działkami sąsiaduje, to nie ma uzasadnienia ustalenie wskaźnika powierzchni zabudowy dla działki nr [...]na poziomie 20 % z tolerancja 1% oraz wskaźnika wysokości elewacji frontowej na poziomie,9,5 m z tolerancja 1% oraz wskaźnika wysokości kalenicy na poziomie 12 m z tolerancją 1%. W ocenie spółki wskaźniki te dla działki nr [...] winny być ustalone w przedziałach od 27 % do 34 % dla wskaźnika powierzchni zabudowy, od 11 m do 20 m dla wskaźnika wysokości elewacji frontowej oraz od 15,5 m do 20 m dla wskaźnika wysokości kalenicy; nieprawidłowe określenie geometrii dachu, gdyż wedle spółki powinna zostać dopuszczona możliwość budowy dachu płaskiego; nieprawidłowe określenie w decyzji warunków w zakresie infrastruktury i komunikacji dotyczące ilości miejsc postojowych; zdaniem odwołującej nie ma podstaw prawnych do wskazania konkretnej ilości miejsc postojowych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy; Decyzją z dnia 24 października 2017 r. ([...] na podstawie art. 59 ust. 1, art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1, art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., póz. 1073), §1-9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, póz. 1588 ) oraz art. 138 §1 pkt 2 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i'odmówiło ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pn. "Budowa trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych każdy z garażem podziemnym na działce nr [...] obr. [...] oraz budowa zjazdu na działkach nr [...] obr[...] przy ul. [...] w K.". Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, co następuje: W niniejszej sprawie sporne jest, że istniejące bądź projektowane uzbrojenie terenu inwestycji jest wystarczające dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Zgodnie z art. art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a u.p.z.p., wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego winien zawierać między innymi: określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby także sposobu unieszkodliwiania odpadów. Przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku wniosku o ustalenie warunków zabudowy (art. 64 u.p.z.p.). Zatem dla wykazani spełnienia przez planowane zamierzenie inwestycyjne warunków określonych w art. 61 ust. 1 ust. 3 u.p.z.p. (wystarczające dla zamierzenia inwestycyjnego uzbrojenie terenu) niezbędne jest przedstawienie przez wnioskodawcę dowodu potwierdzającego możliwość zaopatrzenia w media planowanej inwestycji przez dysponentów poszczególnych sieci. Dowód taki stanowią aktualne informacje techniczne wydawane przez te podmioty, a także opinia zarządcy drogi potwierdzająca, że uzbrojenie terenu w zakresie drogi dojazdowej (planowana obsługa komunikacyjna) jest wystarczające dla wnioskowanego zamierzenia inwestycyjnego. Zarządca drogi pozytywnie zaopiniował przedmiotową inwestycję wskazując, że teren inwestycji kubaturowej obejmujący działkę nr [...] posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej ul. [...], która też zapewni obsługę komunikacyjną planowanej inwestycji za pośrednictwem projektowanego zjazdu na teren inwestycji oraz zgodnie z umową nr [...] z dnia 14.01.2016 r. W aktach przedmiotowej sprawy zalegają też następujące oświadczenia dostawców mediów: 3ygn. akt II SA/Kr 91/18 * informacje techniczne Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w K. S.A. z dnia 31.12.2013 r. (karta nr [...] akt sprawy) ważne trzy łata od daty jej wydania; * informacja techniczna [...] z dnia 23.12.2013 r. (karta nr [...] akt sprawy), która traci ważność po upływie jednego roku od daty jego wydania i z dnia 14.07.2016 r. (karta nr [...] akt sprawy), która traci ważność po upływie jednego roku od daty jego wydania, jeżeli w tym czasie nie zostaną wydane warunki przyłączenia; * informacje techniczne [...] Spółki Gazownictwa sp. z o.o. z dnia 17.12.2013 r. (karta nr [...] akt sprawy) i z dnia 19.07.2016 r. (karta nr [...] akt sprawy), ważne dwa lata od daty wydania lub tracące ważność z datą wydania warunków przyłączenia; * warunki techniczne ZIKiT z dnia 27.02.2014 r. na odprowadzanie wód opadowych z terenu inwestycji (karta nr [...] akt sprawy), ważne trzy lata od daty wystawienia. Z powyższego wynika, że w toku postępowania odwoławczego zdezaktualizowała się ważność większości informacji technicznych. Nadto zasadnicze znaczenie w sprawie ma treść warunków dotyczących zaopatrzenia inwestycji w wodę i energię elektryczną oraz odprowadzenia ścieków z terenu inwestycji. MPWiK S.A. , w swoich warunkach technicznych poinformował, że przedmiotowy teren objęty został "Koncepcją zaopatrzenia w wodę strefy planowanego zbiornika [...], Studium lokalizacji zbiornika L. ), która wymaga budowy dużego zakresu urządzeń wodociągowych. Wskazał, że warunkiem zasilania w wodę inwestycji objętej wnioskiem jest wcześniejsze wykonanie spięcia miejskich sieci wodociągowych 0100 mm w ul. [...], dla którego w MPWiK S.A. uzgodniono dokumentacje projektowe 4566 (oświadczenie o warunkach przyłączenia do sieci z dnia 27.07.2012 r.) i 4731 (oświadczenie o warunkach przyłączenia do sieci z dnia 24.04.2013 r.). Jednocześnie poinformował, że prawidłowe warunki zasilania w wodę w rozpatrywanym terenie nastąpią po zrealizowaniu koniecznego zakresu budowy i przebudowy miejskich sieci wodociągowych w ul. [...], wynikających z założeń ww. koncepcji. Zauważono też, że w rozpatrywanym rejonie obowiązuje system kanalizacji rozdzielczej (układ centralny), a w ul. [...] przebiega miejska sieć kanalizacji sanitarnej 030 cm. Doprowadzenie wody i odprowadzenie ścieków bytowych z przedmiotowej inwestycji wiązałoby się z budową miejskiej sieci wód.-kań. (w nawiązaniu do ww. wodociągu miejskiego i ww. miejskiego kanału sanitarnego w ul. [...]) w planowanym 6 Sygn. akt II SA/Kr 91/18 układzie komunikacyjnym na terenie działki nr [...], do wysokości umożliwiającej realizację niezależnych przyłączy wód.- kań. dla każdego lokalu. Budowę sieci wodociągowej należy przewidzieć do wysokości południowej granicy omawianej działki w zakresie umożliwiającym jej dalszą rozbudowę dla stworzenia docelowego pierścieniowego układu sieci wodociągowej w tym terenie. Jednocześnie wskazano, że w planie wieloletnim rozwoju i modernizacji urządzeń wód.- kań. nie jest przewidziana budowa powyższego zakresu miejskich sieci wód.-kań. w tym rejonie. Jednak inwestor może rozbudować miejskie sieci wód.-kań. na warunkach określonych w umowie dotyczącej budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej oraz podanych w oświadczeniu o warunkach przyłączenia do sieci. W takim przypadku, po zakończeniu budowy i podpisaniu protokołu odbioru końcowego MPWiK S.A. nabędzie sieć za wynagrodzeniem uzgodnionym w umowie. Z kolei dysponent sieci elektroenergetycznej wskazał, że przyłączenie projektowanej inwestycji do sieci będzie wymagać budowy linii kablowej niskiego napięcia z rozdzielni nN stacji transformatorowej nr [...]. Z powyższego wynika, że przyłączenie inwestycji do ww. sieci wymaga realizacji dodatkowych inwestycji, których gestorzy sieci elektroenergetycznej i wód.- kań. nie będą realizować. Pomimo powyższego, organ l instancji nie przeprowadził postępowania uzupełniającego, zaś ustalając zaistnienie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. w zał. nr 1 do decyzji pkt. II ppkt 4 lit. a i b wpisał warunki, na których zaopatrzenie inwestycji w sporne media jest możliwe. Mając jednak na uwadze, że organ odwoławczy zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie w sprawie w całości, pismem z dnia 18 lipca 2017 r. wezwano inwestora do przedłożenia dowodów wykazujących spełnienie warunku, aby istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu było wystarczające dla planowanej inwestycji. Pismo to zostało doręczone adresatowi w dniu 31 lipca 2017 r., jednak pozostało bez odpowiedzi inwestora. Tak więc na gruncie zgromadzonego w aktach przedmiotowej sprawy materiału dowodowego nie można stwierdzić, że została spełniona konieczna przesłanka ustalenia warunków zabudowy, a to wymóg, aby istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu inwestycji było wystarczające dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Brak jest potwierdzenia możliwości zaopatrzenia inwestycji w wodę i odprowadzania ścieków z terenu inwestycji. Z aktualnej informacji MPWiK S.A. jednoznacznie wynika, że doprowadzenie wody i odprowadzenie ścieków bytowych z 7 Sygn. akt II SA/Kr 91/18 przedmiotowej inwestycji wiązałoby się z budową miejskiej sieci wod.-kan. (w nawiązaniu do ww. wodociągu miejskiego i ww. miejskiego kanału sanitarnego w ul. [...]) w planowanym układzie komunikacyjnym na terenie działki nr [...], do wysokości umożliwiającej realizację niezależnych przyłączy wod.-kan. dla każdego lokalu. Przepis art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. interpretuje się uwzględniając istotę i charakter decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem celem przepisu art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. nie jest uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy od faktycznego istnienia uzbrojenia terenu, ale jedynie zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych, przy czym zagwarantowanie takie w drodze umowy nie jest tożsame z obowiązkiem posiadania takiej umowy już w momencie starania się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, a oznacza posiadanie zapewnienia, gwarancji, że taka umowa w przyszłości zostanie zawarta. Zapewnieniem tym może być każdy dokument wydany przez uprawnioną jednostkę świadczącą usługi komunalne według przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. Nr 9, póz. 43 ze zm.), w którym uzgadnia zamierzone uzbrojeme terenu i jednocześnie przedstawia rozwiązanie jakie w przyszłości zostanie na danym terenie zrealizowane (por. IV SA/Wa). Niecelowym byłoby wymaganie od inwestora zawierania umów mających na celu realizację uzbrojenia terenu w sytuacji, gdy inwestor nie wie czy w ogóle uzyska decyzję o warunkach zabudowy (por. IV SA/Wa 2480/07). Jak już wyżej wskazano inwestor uzyskał co prawda informację dostawcy wody i energii elektrycznej oraz gestora sieci kanalizacyjnej co do warunków przyłączenia projektowanej inwestycji do tych sieci, jednak z informacji tych wynika, że konieczne są dodatkowe inwestycje celem zaopatrzenia inwestycji w ww. media, zaś ani gestorzy ww. sieci ani inwestor nie zamierzają ich zrealizować. Wobec braku spełnienia przesłanki z art.61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. niecelowe jest badanie, czy ustalone w decyzji parametry nowej zabudowy zostały wyznaczone zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przyszłe zamierzenia inwestycyjne planowane w sąsiedztwie terenu wnioskowanego do zainwestowania w konkretnej sprawie administracyjnej, nie mogą 8 Sygn. akt II SA/Kr 91/18 mieć znaczenia w procesie ustalania parametrów dla wnioskowanej inwestycji. Miarodajny pozostaje bowiem stan i cechy zabudowy oraz sposób już istniejącego w dacie orzekania organów administracyjnych zagospodarowania obszaru poddanego analizie. Na powyższe rozstrzygnięcie, w części dotyczącej odmowy ustalenia warunków zabudowy, [...] sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając mu naruszenie przepisów: art. 139 kpa poprzez wydanie decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy jako sprzecznej z zasadą zakazu orzekania na niekorzyść strony skarżącej; art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa poprzez pominięcie w decyzji rozstrzygnięcia w zakresie istoty złożonego odwołania; art. 35 kpa poprzez uchybienie terminom rozpoznania odwołania. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji; zaś na podstawie art. 135 wniosła o uchylenie decyzji organu l instancji w części objętej zarzutami złożonymi w odwołaniu. W ocenie skarżącej spółki, organ odwoławczy doprowadził stronę skarżącą do utraty praw przyznanych przez organ l instancji, a zatem pogorszył jej sytuację prawną. Nadto organ ten nie wskazał przyczyn, dla których postanowił nie respektować zakazu orzekania na niekorzyść strony skarżącej, a które wynikałyby z rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego. Jako uzasadnienie decyzji organ odwoławczy podał jedynie treść oświadczeń dwóch dostawców mediów, przy czym nie zakwestionowano braku istnienia zapewnień. Wskazane uchybienie nie było przedmiotem odwołania, co więcej wedle strony skarżącej nie mogło ono stanowić podstawy do wydania decyzji o odmowie ustalenia warunków, a zatem rozstrzygnięcia na niekorzyść strony skarżącej. W ocenie skarżącej organ odwoławczy nie zbadał sprawy w całości i nie rozpatrzył odwołania strony skarżącej, a jedynie wskazał, iż wobec braku spełnienia przesłanki formalnej organ nie widzi uzasadnienia do rozstrzygania w tym zakresie. Co więcej organ odwoławczy rażąco naruszył przepis art. 35 kpa w szczególności w zakresie obowiązku załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym w ciągu Sygn. akt II SA/Kr 91/18 miesiąca od dnia otrzymania. Przewlekłość organu skutkowała bowiem utratą ważności niektórych dokumentów stanowiących informacje techniczna. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi, ani wskazaną podstawą prawną. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz kontroluje jedynie legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym oraz obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Przeprowadzona pod tym kątem analiza decyzji organu II instancji prowadziła do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Powyższy przepis prawa formułuje fundamentalną zasadę, a mianowicie zakaz "reformationis in peius" wskazując jego doniosłość jako gwarancji procesowych praw strony. Innymi słowy, strona składając odwołanie, nie powinna obawiać się, że jej sytuacja prawna pogorszy się wskutek rozpoznania odwołania i wydania nowej decyzji w sprawie [vide: np. Z. Janowicz, Kodeks..., s. 330 i n.; A. Wiktorowska [w:] M. Wierzbowski (red.), Postępowanie administracyjne..., s. 209; A. Skóra, Reformatio in peius w postępowaniu administracyjnym, Gdańsk 2002, s. 57 i n.; W. Taras [w:] K. Chorąży, W. Taras, A. Wróbel, Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne, Kraków 2003, s. 147; B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., art. 139, pkt 1]. 10 Sygn. akt II SA/Kr 91/18 Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie sposób nie zauważyć, iż skarżąca Spółka, mimo że kwestionowała konkretne postanowienia ustalonych przez organ l instancji warunków zabudowy, to uzyskała co do zasady pozytywną dla siebie decyzję w tym postępowaniu. Zatem należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że uchylenie tej decyzji przez organ odwoławczy i odmowa ustalenia warunków zabudowy w ogóle stanowiła pogorszenie sytuacji odwołującego się poprzez pomniejszenie jego praw. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana niewątpliwie na niekorzyść odwołującego się. Oczywistym dla Sądu jest, że zasada określona w art. 139 kpa nie jest absolutna i doznaje ograniczeń wyrażonych in fine przytoczonego przepisu - organ odwoławczy jest władny orzec na niekorzyść skarżącego, jeśli wykaże szczegółowo, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie powołało się jednak na żadną z wspomnianych przesłanek, które legitymizowałyby je do wydania decyzji przełamującej zakaz reformationis in peius. Lektura uzasadnienia decyzji prowadzi wręcz do wniosku, że organ II instancji w ogóle nie rozważał kwestii, czy odmowa ustalenia warunków zabudowy pogorszy sytuację prawną skarżącego, lecz skupił się na wskazaniu uchybień poczynionych przy wydawaniu decyzji przez Prezydenta Miasta K.. Brak jest jakichkolwiek ustaleń, wskazań czy analiz umożliwiających stwierdzenie istnienia przesłanki zwalniającej z zakazu orzekania na niekorzyść strony. Stwierdzić zatem należy, że w tym znaczeniu organ odwoławczy dopuścił się istotnego naruszenia art. 139 i art. 107 § 3 kpa. Dostrzegając na etapie postępowania odwoławczego takie naruszenia, które mogłyby uzasadniać wydanie decyzji na niekorzyść strony, organ odwoławczy w pierwszej kolejności winien rozważyć, czy okoliczności sprawy, z którymi te uchybienia są powiązane, zostały w sposób niewątpliwy wyjaśnione. Sąd podziela krytyczną ocenę SKO co do tego, że decyzja organu l instancji jest niespójna i niejasna: stwierdzono w niej, że w warunki z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego i jednocześnie do jej treści (załącznika nr 1) przeniesiono w całości treści pism pochodzących od dostawców mediów (cytowane przez SKO), z których wcale takie, pewne zabezpieczenia, nie wynikają. W uzasadnieniu swej decyzji organ l instancji do rzeczywistej treści owych pism w ogóle się nie odniósł. W postępowaniu pierwszoinstancyjnym problem ten w 11 Sygn. akt II SA/Kr 91/18 ogóle podnoszony nie był, wnioskodawca zatem pozostawał w przekonaniu, że spełnił odpowiednie wymagania. Podjętej w tych warunkach przez SKO próby uzyskania jego stanowiska nie sposób uznać czynność odpowiadającą wymaganiom postępowania dwuinstancyjnego. Zastany w postępowaniu odwoławczym stan sprawy w zakresie zapewnienia odpowiedniego uzbrojenia terenu należało uznać za niewyjaśniony, a istotny dla rozstrzygnięcia. Zważyć przy tym należy, że dostarczone przez inwestora pisma dysponentów mediów nie są zupełnie jednoznaczne i klarowne, a ich treść wymaga odpowiedniego wyłożenia, czy też nawet uzupełnienia o kategoryczną deklarację odnoszącą się dokładnie do zamierzonej inwestycji. Dopiero ostateczne i pewne ustalenia w tej mierze pozwolą na wyciągnięcie stosownych wniosków co do spełnienia lub nie, ustawowych wymagań. Organ odwoławczy rzeczywiście nie wypowiedział się co do zgodności z prawem parametrów nowej zabudowy ustalonych w decyzji, ani do zarzutów odwołania tej kwestii dotyczących. Stanowisko takie byłoby prawidłowe, gdyby rzeczywiście istniała prawidłowo wykazana podstawa do odmowy ustalenia warunków zabudowy w postaci braku uzbrojenia terenu. Skoro w ocenie SKO nie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy, to organ nie był zobowiązany badać poprawności uprzednich ustaleń zawartych w decyzji Prezydenta Miasta K.. Ta sytuacja jednak może w ponownym postępowaniu ulec zmianie: o ile problem uzbrojenia terenu zostanie wyjaśniony i oceniony z korzyścią dla inwestora, jego zarzuty dotyczące parametrów i wskaźników będą musiały zostać rozważone. Podniesiony w skardze zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego jest bezprzedmiotowy, choć rzeczywiście decyzja nie została wydana w terminie określonym przepisami kpa i choć w tym czasie doszło do upływu terminów "ważności" pism dostawców mediów. Treść zaskarżonego rozstrzygnięcia nie jest jednak następstwem tych okoliczności. Mając na uwadze powyższe, należało na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję, bowiem naruszenie zasady wyrażonej w art. 139 kpa miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę na nowo, organ weźmie pod uwagę wskazane powyżej rozważania Sądu, a w szczególności oceni czy istnieją niewątpliwie podstawy do odmowy uwzględnienia wniosku inwestora, czy też sprawa w tym zakresie wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania w pierwszej instancji i w zależności od 12 Sygn. akt II SA/Kr 91/18 przyjętego rozwiązania rozważy należycie przesłanki uzasadniające wydanie orzeczenia na niekorzyść strony wnoszącej odwołanie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. 13

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło