II SA/Kr 910/15

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Kr 1212/12 p o s t a n a w i a zwolnić stronę od kosztów sądowych. W dniu 3 sierpnia 2015r.wraz ze skargą, J. G. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie swej skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Kr 1212/12. Strona skarżąca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną – a co za tym idzie – brak środków finansowych koniecznych do uiszczenia kosztów. Wskazuje, iż całość jej dochodu z emerytury w kwocie 1469 zł przeznacza na egzystencję i bieżące utrzymanie. Wskazuje, iż jest 9... letnią, schorowaną osobą samotnie gospodarującą. Nie posiada żadnego majątku, samochodu, oszczędności. Zdaniem orzekającego, wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Jak wskazuje jest 9... letnią schorowaną osobą, zamieszkującą w mieszkaniu córki ale prowadzącą odrębne, samodzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1469 zł. Skarżąca nie posiada samochodu, wartościowych przedmiotów, oszczędności. Z akt niniejszej sprawy, a także z akt II SA/kr 1212/12 wynika, iż skarżąca nie posiada na własność żadnych nieruchomości. Zamieszkuje na oddzielnym piętrze w domu swojej córki. Nie wykazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy faktu posiadania wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić należnych kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, skarżąca wykazała skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę aktualną, bardzo trudną sytuację majątkową wnioskodawczyni, obiektywnie niskie dochody ( 1469,37 zł ), brak oszczędności, brak własnego majątku, konieczność ponoszenia znacznych kosztów leczenia - nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, zwolnienie strony od konieczności uiszczenia kosztów sądowych uznano za uzasadnione. Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia pełnomocnika mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Wnioskodawczyni do takich osób należy. Dlatego przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za adekwatne do aktualnej sytuacji majątkowej strony. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).