II SA/Kr 911/05

WyrokWSA w Krakowie2007-01-11

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Andrzej Niecikowski, Małgorzata Brachel-Ziaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, może zostać ich pozbawiona na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy o kombatantach, jeśli nie ma podstaw do zachowania tych uprawnień z innych tytułów przewidzianych ustawą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo zastosował art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy o kombatantach, pozbawiając skarżącego uprawnień kombatanckich. Skarżący uzyskał te uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a brak było podstaw do ich zachowania z innych tytułów przewidzianych ustawą. W związku z tym skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Skarżący S.C. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uprawnienia te nabył wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, co nie jest już podstawą do ich posiadania. Skarżący wniósł skargę, twierdząc, że jest ofiarą represji wojennych i jego służba w Milicji Obywatelskiej była dla dobra ogólnego. Wcześniejsze postępowanie sądowe zostało odrzucone z powodu braków formalnych, jednak Sąd pouczył o możliwości wznowienia postępowania. Sąd administracyjny wznowił postępowanie i rozpoznał sprawę merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2005 r. II SA/Kr 751/01 i oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie NSA Andrzej Niecikowski WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi S.C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 8 grudnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich po wznowieniu postępowania sądowego uchyla postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2005 r. II SA/Kr 751/01 i skargę oddala Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia 8 grudnia 2000 r, Nr [...], na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm./ oraz art. 138 par 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 par. 3 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek S. C., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. 2000 r. Nr: [...] o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, iż S. C. uprawnienia kombatanckie nabył wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a więc z tytułu, jakiego nie zawiera obecnie obowiązująca ustawa. Podstawą prawną do pozbawienie uprawnień kombatanckich S. C. jest przepis art. 25 ust. 2 pkt. 2 powołanej ustawy o kombatantach który miał zastosowanie w wyniku postępowania weryfikacyjnego. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący – S. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że jest ona dla niego krzywdząca i niezgodna z prawem. Opisując koleje swojego życia, a szczególnie przeżycia z lat wojny; poczucie stałego zagrożenia, tragedię wysiedlenia z domu, który następnie został wyburzony, śmierć ojca, pracę w kopalni i kilkukrotnie przesiedlenia, skarżący stwierdza, że jest on wraz ze swoją rodziną ofiarą represji wojennych. Po wojnie skarżący nie mając nawet podstawowego wykształcenia został najzwyklejszym milicjantem poświęcając swoje młode lata dla dobra ogólnego; ładu i porządku. Pozbawienie go obecnie uprawnień kombatanckich odczuwa jako zaliczenie go do przestępców wobec Polski. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o j ej oddalenie podnosząc, że skarżący otrzymał uprawnienie kombatanckie wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej w okresie od dnia [...]. 1945 do [...] 1945 r i od [...] 1945 r. do [...]. 1947 r." W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżący w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w MO. Ponieważ MO nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, za żadną formę działalności w jej ramach uprawnienie kombatanckie nie przysługuje. Dlatego Kierownik Urzędu nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi we własnym zakresie . Postanowieniem z dnia 18. 04. 2005 r. w sprawie do sygn. akt II SA. /Kr 751/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny, skargę odrzucił wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych w terminie. Jednakże w uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pouczył skarżącego, że oprócz i zamiast prawa do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje mu prawo do żądania wznowienia postępowania, gdyż już po rozprawie okazało się , że skarżący uzupełnił braki formalne skargi przed upływem wyznaczonego do ich uzupełnienia terminu. Wojewódzki Sad Administracyjny po rozpoznaniu skargi S.C. o wznowienie postępowania w sprawie II S.A. Kr 751/01, postanowieniem z dnia 23.05. 2006 r. wznowił postępowanie. Rozpoznając sprawę na nowo Sąd zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r., zatem stosownie do treści art. 97 par 1 ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Właściwym przeto do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny Skarga nie jest zasadna. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, prawidłowo ustalił w oparciu o znajdującą się w aktach dokumentację, że S.C. został przyjęty w poczet członków zwyczajnych ZBoWiD w dniu [...].1973 r. i uzyskał uprawnienie kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] 1945 r. do [...]. 1945 r. i od [...]. 1946 r. do [...]1947 r. pełniąc służbę w organach MO. Zgodnie z postanowieniem art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 .01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2 art. 2 oraz art. 4 . Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 -1939 lub, które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę w Wojsku Polskim w okresie od [...]1945 r. do [...] 1947 r. Ponadto stosownie do postanowienia przepisu art. 1 ust.2 pkt 6 tej ustawy, za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności z deklaracji członkowskiej skarżącego i jego życiorysu znajdującego się na k.- 7, nie wynika, by uczestniczył on w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii lub z grupami Wehrwolfu. Natomiast z pisma skarżącego z dnia [...]. 1974 r. skierowanego do Zarządu Głównego ZBoWiD, Urząd do Spraw Kombatantów, wynika wprost, że brał on udział w walkach z "rodzimym reakcyjnym podziemiem w powiecie [...], a nawet powiecie [...] likwidując wiele band", a w Milicji Obywatelskiej pełnił funkcję zastępcy komendanta Posterunku ds. politycznych. Trafna jest zatem konstatacja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów, zgodna z Zaświadczeniem Nr [...] ZBoWiD w [...] z dnia [...]1983 r., że S.C. miał przyznane uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w wymienionych już wyżej okresach. Skoro więc skarżący uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienie kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności o utrwalenie władzy ludowej, a brak jest podstaw do zachowania tych uprawnień z innych tytułów przewidzianych ustawą, to Kierownik Urzędu do Spraw Kombatanckich w wyniku postępowania weryfikacyjnego prawidłowo zastosował przepis art. 25 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 24. 01. 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 wzw. z art. 282 par 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło