II SA/Kr 912/08
WyrokWSA w Krakowie2008-11-06
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, Sędzia NSA Izabela Dobosz, Sędzia WSA Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego może zostać uchylona, jeśli postępowanie, które miało być wznowione, nie zakończyło się ostateczną decyzją z powodu braku doręczenia jej jednej ze stron?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że obie zostały wydane z naruszeniem przepisów o dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego. Kluczowe było ustalenie, że decyzja, która miała być wznowiona, nie stała się ostateczna z powodu braku jej doręczenia jednej ze stron postępowania, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji odmawiającej wznowienia.Stan faktyczny
Skarżąca I.M. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Miasta Z. ustalającą warunki zabudowy dla sąsiedniej działki, twierdząc, że powinna być stroną postępowania. Organ I instancji odmówił wznowienia, uznając, że skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO, podnosząc m.in. zarzut braku obiektywizmu organu I instancji oraz powołując się na wyrok NSA wskazujący, że stronami mogą być również właściciele nieruchomości niesąsiadujących bezpośrednio. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia 12 maja 2008 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. na rzecz skarżącej I.M. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: NSA Izabela Dobosz (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2008 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej I. M. kwotę 200 zł (dwieście złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 10 września 2007 r. znak [....] Burmistrz Miasta Z. po rozpoznaniu wniosku C.G. ustalił warunki zabudowy dla zmiany zagospodarowania polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego po rozebraniu budynku istniejącego na działce nr ewid. [....] obr. [....] w rejonie ul. [....] w Z.
W piśmie z daty [....] 2007 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. (data wpływu do SKO: .... stycznia 2008 r.) I.M. domaga się wznowienia postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją Burmistrza Z. z dnia [....] 2007 r. Wnioskodawczyni wywodzi, że - jako właścicielka działki nr [....] obr. [....] , która leży w odległości zaledwie 3 metrów od działki nr [....] - powinna być stroną postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy na działce nr [....] . Obie nieruchomości rozdziela jedynie wąska droga I.M. podniosła również cały szereg zastrzeżeń co do treści decyzji z dnia 10 września 2007 r., a także wskazała, że o decyzji tej dowiedziała się 2 tygodnie wcześniej, co uzasadnia zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a.
Postanowieniem z dnia 13 lutego 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w N. na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazało powyższy wniosek
o wznowienie postępowania według właściwości Burmistrzowi Z.
Decyzją z dnia 12 maja 2008 r. znak [....] na podstawie art. 145
§ 1 pkt 4 w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. Burmistrz Miasta Z. odmówił wznowienia postępowania znak [....] w sprawie ustalenia warunków zabudowy działki nr ewidencyjny [....] obr. [....] położonej w Z. w rejonie ul. [....] dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego po rozebraniu budynku istniejącego.
W uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej powołał się na art. 28 k.p.a. oraz na art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie organu I instancji stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy jest każdy, kto wykaże, że mająca być wydana decyzja lub jej skutki będą oddziaływać na nieruchomość stanowiącą jego własność. O toczącym się postępowaniu powiadomiono strony, za które uznani zostali właściciele sąsiednich działek wymienieni w ewidencji gruntów. Ze względu na funkcję, gabaryty i nieuciążliwy dla środowiska charakter przedmiotowego budynku nieuzasadnione jest założenie jakiegokolwiek negatywnego oddziaływania obiektu na nieruchomości dalsze niż położone w bezpośrednim sąsiedztwie.
Od powyższej decyzji odwołała się I.M. wnosząc o jej uchylenie
i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania zgodnie z jej żądaniem. Wskazała, że zabudowa działki nr [....] może oddziaływać na jej działkę nr [....] , a z punktu widzenia jej interesów istotne jest, czy działka nr [....] będzie zabudowana. Z tego względu powinna być stroną postępowania
o ustalenie warunków zabudowy. Ponadto skarżąca zarzuciła, że organem właściwym do rozpoznania jej wniosku o wznowienie było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. , bowiem przyczyną wznowienia była działalność Burmistrza Z. Zgodnie z art. 150 § 2 k.p.a. jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia.
W ocenie skarżącej Burmistrz Z. rozpoznając jej wniosek
o wznowienie był nieobiektywny, bowiem działał jako "sędzia we własnej sprawie".
Z tego względu zaskarżona decyzja nie tylko narusza art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw.
z art. 28 k.p.a. i art. 150 k.p.a., ale również dotknięta jest wadą powodująca jej nieważność, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia 21 lipca 2008 r. znak [....] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. z zw. z art. 28 k.p.a. i art. 147 k.p.a. i w zw. z art. 54 pkt 2 lit. "d" ustawy z dnia 23 marca 2003 r.
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zmianami) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że istotą art. 28 k.p.a., który definiuje pojęcie strony postępowania, jest wykazanie, że podmiot (by uzyskać przymiot strony) posiada w sprawie swój interes prawny, wyrażony określonym przepisem materialnoprawnym. Nie można wykluczyć udziału właściciela nieruchomości sąsiedniej w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jednak wykazanie stosownych przesłanek spoczywa na tym właścicielu, nie zaś na organie. W rozpatrywanej sprawie I.M. nie dostarczyła organom orzekającym żadnych istotnych, przekonujących przesłanek, które świadczyłyby o naruszeniu jej interesu prawnego. Działka skarżącej (nr nr .......) oddzielona jest od działki inwestora drogą publiczną - ul. [....] , o szerokości 6 m w liniach rozgraniczających (droga dojazdowa klasy D) oraz 12,0 m w liniach zabudowy, symetrycznych względem osi tej ulicy. Projektowany budynek na działce nr [....] nie jest zaliczony do jakiejkolwiek kategorii inwestycji mogących znacząco wpłynąć na środowisko. Ma on być oddalony od budynku skarżącej o co najmniej 12,0 m (największa przepisowa odległość to 8,0 m), nie może więc być mowy o naruszeniu jakiegokolwiek interesu prawnego, a co najwyżej interesu faktycznego, wywodzącego się bardziej z odczuć estetycznych (np. widok). Projektowany budynek posiada wysokość (do kalenicy) 11,3 m, wysokość elewacji frontowej 3,70 m n.p.t. oraz trzy kondygnacje (dwie w kubaturze poddasza). Nie będzie się zatem znacząco wyróżniać w otoczeniu i na pewno nie będzie przewyższać budynku I.M. o wysokości trzech kondygnacji i długości elewacji ok. 16 m.
Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może nastąpić tylko na żądanie strony. Organ orzekający w pierwszej instancji słusznie uznał, że I.M. nie ma przymiotu strony w sprawie o warunki zabudowy działki nr [....] w obr. [....] i słusznie odmówił wznowienia postępowania z wniosku podmiotu nie będącego stroną.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie I.M. domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu skargi powołała się na wyrok NSA z dnia 8 września 2004 r. sygn. OSK 394/04, zgodnie z którym stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania ternu mogą być - w zależności od okoliczności - także właściciele nieruchomości nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Fakt, że działka, na której ma być realizowana inwestycja nie graniczy bezpośrednio z działką I.M. nie oznacza, że inwestycja nie będzie oddziaływała negatywnie na nieruchomość skarżącej. W niniejszej sprawie chodzi o przekształcenie budynku jednorodzinnego w budynek pensjonatowy. Funkcjonowanie tego obiektu spowoduje występowanie uciążliwych immisji na gruncie I.M. który oddzielony jest zaledwie wąskim pasem drogi gminnej. Powstanie pensjonatu spowoduje zwiększenie hałasu wywołanego przejeżdżającymi samochodami, a także ograniczy możliwość swobodnego poruszania się pieszych po drodze dojazdowej do nieruchomości, z uwagi na zwiększenie natężenia ruchu samochodowego po wąskiej drodze gminnej ul. [....] . Ta argumentacja, zdaniem skarżącej, dowodzi, że inwestycja, która ma być zrealizowana na działce ewid. nr [....] obręb [....] dotyczy bezpośrednio jej interesów prawnych, albowiem będzie mieć istotny wpływ na możliwość wykonywania przez nią prawa własności do swojej nieruchomości. Dodatkowo skarżąca wskazała, że SKO w N. w sprawach podobnych do niniejszej, uznawało za stronę właściciela działki, którą od działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy oddzielała inna działka o szerokości znacznie większej niż ulica [....].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało swoją argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone we ustawie.
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania nakazujących dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 7 i 77 k.p.a.).
Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego możliwe jest w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Decyzja uzyskuje walor ostateczności, gdy nie przysługuje od niej odwołanie. Aby taka sytuacja nastąpiła konieczne jest doręczenie odpisu decyzji każdej osobie, która została uznana za stronę postępowania. Obowiązek doręczenia decyzji stronom na piśmie ustanawia art. 109 § 1 k.p.a.
Jedną ze stron postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla działki nr [....] był J.Z. jako współwłaściciel działki nr [....] sąsiadującej z terenem objętym wnioskiem (k. 1 i 11 akt administracyjnych). Odebrał on osobiście zawiadomienie o wszczęciu postępowania (k. 23 akt administracyjnych), jednakże przesyłka zawierająca decyzję I instancji adresowana do J.Z. powróciła z adnotacją "adresat wyprowadził się z Z." (k. 54 akt administracyjnych).
W ocenie Sądu brak doręczenia decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 10 września 2007 r. znak [....] J.Z. spowodował, że decyzja ta nie stała się ostateczna. To z tego względu, a nie dlatego, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony, nie było możliwe wznowienie postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane bez dokładnego ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia. Obie te decyzje naruszają art. 7 i 77 k.p.a. i dlatego podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło