II SA/Kr 915/04

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski SO-del. Renata Detka (spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2004r. sprawy ze skargi W.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2000r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego W.F. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 915/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 1999r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., na podstawie art. 51 ust. 2 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 17 lipca 1994r. Prawo budowlane, rozpoznając wniosek M.Z. w sprawie udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalno-gospodarczego na budynek gospodarczy i suszarnię do drewna typu "Hajnówek", zlokalizowanego na działce nr "1" w R., nakazał przywrócić ten budynek do poprzedniego stanu użytkowania przez wymontowanie w niego suszarni kontenerowej oraz innych urządzeń związanych z procesem suszenia drewna, które zamontowane zostały w tym obiekcie, użytkowanym samowolnie. Termin wykonania nałożonego obowiązku ustalony został do dnia 31 sierpnia 1999r. W uzasadnieniu organ podniósł, że w wyniku dokonanej analizy przedłożonych do zatwierdzenia dokumentów wraz z wnioskiem w sprawie udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku mieszkalno-gospodarczego na gospodarczy z suszarnią do drewna stwierdzono w braki, a ponadto z dokumentacji wynika, że roboty zostały wykonane przed dniem złożenia wniosku, a więc należy domniemywać, że przeprowadzono je bez zezwolenia, które wymagane jest przepisami Prawa budowlanego. W związku z tym, że nie zostały wykonane warunki wynikające z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z 5 listopada 1998r. nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku zgodnie z obecnym przeznaczeniem, organ orzekł jak wyżej. Rozpoznając odwołanie wniesione od tego rozstrzygnięcia przez M.Z., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Mając na uwadze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy stwierdził, że zastosowany w niniejszej sprawie przez organ I instancji tryb postępowania wynikający z art. 50 i 51 w zw. z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego jest nieodpowiedni. Stosuje się go bowiem tylko w sytuacji, gdy zmiana sposobu użytkowania jest w toku, a w sprawie ustalono, że obiekt użytkowany jest niezgodnie z przeznaczeniem. Należało więc zastosować tryb postępowania wynikający z art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a zatem przywracającej sposób użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Organ II instancji nie mógł jednak uchylić skarżonej decyzji w całości i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż tylko umarzając postępowanie I instancji można było wyeliminować nieprawidłowy tryb postępowania. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie złożył W.F., właściciel nieruchomości sąsiadującej z przedmiotową. W uzasadnieniu podniósł, ze lokalizacja zakładu nastąpiła wbrew "Sądowi, który nie zatwierdził dwukrotnie działki przemysłowej tłumacząc wyrokami zagrożenia mienia zdrowia i życia". Ponadto istniejący "na dziko" zakład nie posiada stosownych zezwoleń Sanepidu, Straży Pożarnej i "Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska", a wszystkie nieczystości spływają na posesję skarżącego, a dalej ciekami wodnymi do rzeki R. i w ostateczności do zbiornika wody w D. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując w pełni stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Podniósł, że uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i umorzenie postępowania organu I instancji eliminuje jedynie nieprawidłowy tryb postępowania, natomiast nie zamyka sprawy samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodów podniesionych w jej uzasadnieniu. Stosownie jednak do przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U; nr 153, poz. 1270), sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji w zakresie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie, należy podnieść, że organ odwoławczy naruszył dyspozycje art. 138 § l pkt 2 kpa oraz art. 105 § l i 2 kpa w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Umorzenie postępowania przez organ II instancji, o jakim mowa w pierwszym z powołanych wyżej przepisów, dopuszczalne jest bowiem jedynie w razie spełnienia przesłanek ściśle określonych w art. 105 kpa, a więc, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe lub jeżeli wystąpi o to strona, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. W sprawie niniejszej żadna z przytoczonych wyżej sytuacji nie wystąpiła, dlatego brak było podstaw do umorzenia postępowania przez organ odwoławczy. W szczególności, nie jest objęte dyspozycją art. 105 kpa zastosowanie przez organ I instancji "niewłaściwego trybu postępowania", przez który autor zaskarżonej decyzji zdaje się rozumieć przyjęcie przez ten organ za podstawę swojego rozstrzygnięcia błędnych przepisów prawa materialnego. W żadnym razie sytuacji takiej nie można ocenić jako przyczynę, dla której postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Przykładem "bezprzedmiotowości" postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 kpa, jest natomiast brak podstawy prawnej lub faktycznej takiego postępowania (np. wskutek uchylenia przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji organu I instancji). Przytoczenie motywów powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji umarzającej postępowanie pierwszej instancji jest zatem nieporozumieniem i wynika z niezrozumienia istoty uregulowania zawartego w art. 105 kpa i to niezależnie od faktu, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy odróżnia sytuacje uprawniające do zastosowania art. 66 Prawa budowlanego od tych, które reguluje przepis art. 71 tego Prawa. Uchybienia, o których mowa wyżej i wadliwa decyzja umarzająca postępowanie, doprowadziły do tego, że organ II instancji nie rozpoznał odwołania w sposób merytoryczny i nie ustosunkował się w ogóle do zawartych w nim zarzutów, co powodować musiało z kolei konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt l c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § l ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Zwrot uiszczonego przez skarżącego wpisu Wojewódzki Sąd Administracyjny zasądził w oparciu o przepis art. 97 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 55 ust. l ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. nr 74, poz. 368 i nr 104, poz. 515 z 1997 r. z późn. zm.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji mając na uwadze poczynione wyżej uwagi rozpozna odwołanie wniesione przez M.Z. pod kątem zbadania zgodności z prawem decyzji organu pierwszoinstancyjnego i ustosunkuje się do wszystkich zgłoszonych w nim zarzutów. Następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 138 kpa, eliminując jego niewłaściwe rozumienie, leżące u podstaw wadliwej decyzji będącej przedmiotem obecnej skargi.