II SA/Kr 917/03

WyrokWSA w Krakowie2006-06-28

Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Krystyna Daniel, Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która pełniła służbę wojskową w okresie powojennym, nie ustalając jednoznacznie, czy brała ona udział w walkach z oddziałami UPA?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., nie zbierając i nie rozpatrując w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Sąd uznał, że organ nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności związanych ze służbą wojskową skarżącego i jego ewentualnym udziałem w walkach z UPA, co mogło stanowić podstawę do zachowania uprawnień kombatanckich.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu Z. S. uprawnień kombatanckich. Organ uznał, że skarżący, pełniąc służbę w I Brygadzie KB W, nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA, opierając się na dostępnych zaświadczeniach. Skarżący odwołał się, twierdząc, że brał udział w walce z UPA i domagał się przesłuchania. Organ odwoławczy utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie procedury i błędne przyjęcie, że był 'utrwalaczem władzy ludowej'.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA Krystyna Daniel / spr. / Piotr Głowacki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 3 marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] .10. 2001 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 10 /dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] .10. 2001 r. znak: [...] pozbawił uprawnień kombatanckich Z. S., przyznanych decyzją ZW ZBoWiD w [...] w dniu [...] . 05. 1985 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od [...] .09.1947 r. do [...].12. 1948 r. W uzasadnieniu organ wskazał, ze w tym okresie Z. S. pełnił służbę w Wojsku Polskim, ale jak wynika z akt sprawy nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt. 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z 24 stycznia 1991 r (Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z późn. zm.). Organ wskazał, że jak ustalono w oparciu o akta sprawy w tym zaświadczenie WKU z [...] .03. 1984 r. nr [...] , Z. S. pełnił służbę w I Brygadzie KB W, która, w okresie od [...] . 1947 r. do [...] . 1949 r., brała udział w zwalczaniu poakowskiego zbrojnego podziemia oraz NSZ. Jak ustalono na podstawie zaświadczenia [...] z [...] .08. 2001 r. Z. S nie brał udziału w zwalczaniu UPA. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich, osoby które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. Od tej decyzji odwołał się Z. S. podnosząc, że jako 18-latek zgłosił się do wojska i "brał czynny udział w zwalczaniu podziemia NSZ i innych". Nadto podniósł, że chociaż z danych CAW to nie wynika, to I Brygada KB W, w której pełnił służbę walczyła także z oddziałami UPA. Wskazał, że walczył z bandą Burłaka oraz, "że wielu żołnierzy zginęło w walkach o utrwalanie władzy ludowej". Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] .03. 2003 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § l pkt. l w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy o kombatantach utrzymał w mocy decyzję własną z [...].10.2001 r. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu na okoliczność udziału w walkach z UPA. Jedynym dokumentem są dane z zaświadczenia [...] z [...] .08. 2001 r., nr [...], z którego wynika, że jednostka w której Z. S. pełnił służbę wojskową, w latach od 09. 1947 r do 09. 1949 r. brała udział w zwalczaniu poakowskiego zbrojnego podziemia i NSZ. Organ wskazuje, że z danych zawartych w zbowidowskich aktach sprawy (m. in. w życiorysie) skarżącego, wynika, że uczestniczył w walce z grupami kierowanymi przez osoby o pseudonimach M., C., K., R., O. będących przywódcami podziemia poakowskiego i Narodowych Sił Zbrojnych, wobec czego organ przyjmuje, że Z. S. nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA. Od tej decyzji wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. S., zarzucając jej rażące naruszenie procedury, w szczególności art. 7 do9, i art. 11 do!2 oraz art. 77, 107 § 3 k.p.a. Wskazał, że organ błędnie przyjął, że był on "utrwalaczem władzy ludowej". Zarzucił, że nie został przesłuchany przez organ, "co byłoby przydatne dla udowodnienia, że walczył z UPA". Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie z argumentacją jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 28. 06. 2006 r. stawił się Z. S, który podtrzymując swoją skargę, uzupełnił, że pełniąc służbę wojskową w III Baonie Operacyjnym brał udział w zwalczaniu oddziałów UPA na terenie woj. [...] , w [...] i [...] , jego dowódcą był kpt. P., natomiast dowódcą kompanii S. G.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § l ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r, i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi Z. S. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do rozporządzenia Prezydenta RP z 25. 04. 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób represjonowanych (Dz. U. Nr 72, poz. 653)rozpoznawanie spraw z zakresu, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Z. S. otrzymał uprawnienia kombatanckie w związku ze swoją służbą wojskową, którą pełnił w I Brygadzie KB W, w okresie od [...] .09.1947 r. do [...] .12. 1948 r. W tej sytuacji, ponieważ Z. S. rozpoczął służbę wojskową po [...] .06. 1947 r. jedyny tytuł zachowania przez niego uprawnień kombatanckich, związanych ze służbą wojskową mógłby wynikać z art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, czyli z racji uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA lub grupami Wehrwolfu. Sporną kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie czy skarżący w czasie odbywania służby wojskowej spełniał przesłanki wynikające z art. l ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy, a dokładnie czy brał udział w walkach z oddziałami UPA. Jak ustalił Sąd, Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął, że Z. S. nie brał udziału w walce z oddziałami UPA, dokonując tego ustalenia w oparciu o: 1. zaświadczenie WKU z dnia [...] .03. 1984 r. nr [...] poświadczające służbę Z. S. w Wojsku Polskim i udział w jednostkach walczących z reakcyjnym podziemiem. 2. zaświadczenie CAW z dnia [...] .08. 2001 r., nr [...] , z którego wynika, że I Brygada KBW zwalczała poakowskie podziemie i NSZ, ale brak imiennych wykazów, żołnierzy uczestniczących w tych walkach. Z zaświadczenia CAW wynika również, że nie odnaleziono danych dotyczących udziału skarżącego w walkach z oddziałami UPA. Należy podkreślić, że CAW wskazuje w zaświadczeniu z [...] . 08. 2001 r., że w "sprawie wydania kserokopii karty Z. S. kompetentna jest Wojskowa Komisja Uzupełnień, której Z. S. podlega ewidencyjnie. Zdaniem Sądu Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiotowej nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a nade wszystko, mimo sugestii CAW, nie zwrócił się WKU o pełne dane dotyczące przebiegu służby wojskowej Z. S., celem ustalenia czy, w czasie służby wojskowej brał on udział w walkach z oddziałami UPA, co konsekwentnie podnosi skarżący, zarówno w życiorysie, jak w odwołaniu i w skardze. Należy podkreślić, że z bezspornego stwierdzenia faktu, iż skarżący podczas służby wojskowej w I Brygadzie KB W uczestniczył w walkach z poakowskim podziemiem bynajmniej nie wynika, że nie uczestniczył on również w walkach z oddziałami UPA. Zebrane w aktach dowody także nie wykluczaj ą udziału skarżącego w walkach z UPA. Zdaniem Sądu organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności związanych ze służbą wojskową Z. S. i jego ewentualnym udziałem w walkach z UPA, a nie można wykluczyć, nie przesądzając kwestii wiarygodności faktów wskazanych przez skarżącego, że w przypadku ich wnikliwszego zbadania, mogłyby one stworzyć podstawę do ewentualnego zachowania przez niego uprawnień kombatanckich. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Z powyższych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z 30.08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 97 § 2 w zw. z art. 200 p.o.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło